Η Ελλάδα είναι ένας μικρός τόπος με περιορισμένο αναγνωστικό κοινό και μια επαρχιακή ευρωπαϊκή γλώσσα που δεν μεταφράζεται εύκολα. Τα τελευταία χρόνια τα μαθήματα δημιουργικής γραφής και η ανάπτυξη του κλάδου της αυτοέκδοσης έχουν ανοίξει πολύ το πεδίο των φιλόδοξων συγγραφέων και ποιητών, πράγμα όχι απαραίτητα αρνητικό. Η λογοτεχνία πρέπει να εκπροσωπεί όσο το δυνατόν περισσότερες τάσεις, ρεύματα και ιδέες. Βέβαια, το να φτάσει κανείς σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη μερίδα του αναγνωστικού κοινού περνά κατά κανόνα μέσα την πόρτα μεγαλύτερων εκδοτικών οίκων που διαθέτουν και ανάλογες δυνατότητες marketing.
Αν λοιπόν η εκδοτική αγορά έχει εκδημοκρατιστεί κατά μία έννοια, εφόσον οι δημιουργοί συνήθως χρηματοδοτούν τα πρώτα τους βιβλία, πόσο συμβαδίζει ο εκδημοκρατισμός των λογοτεχνικών βραβείων; Είναι πιθανόν ένα αξιόλογο έργο ενός εκδοτικού μικρότερου βεληνεκούς να βρει το δρόμο προς την επιτροπή των βραβείων; Ή εξακολουθούμε να είμαστε εγκλωβισμένοι στο γνωστό συνδετικό σχήμα οικονομικής επιφάνειας, συνεπώς και εκδοτικού με ευρύτερες δυνατότητες;
Φυσικά, και οι εκδοτικοί οίκοι είναι επιχειρήσεις με σκοπό το κέρδος και την ανάπτυξή τους. Κανείς δεν το αμφισβητεί. Κάποιες φορές αυτό που για έναν άνθρωπο είναι αυτονόητο για κάποιον τρίτο είναι σκοπός ζωής. Μήπως θα έπρεπε να δίνεται βήμα και ενθάρρυνση σε κάποιους νέους δημιουργούς να δρομολογήσουν την πορεία τους στο αχανές λογοτεχνικό σύμπαν της χώρας;
Αυτές οι σκέψεις δημιουργήθηκαν στο νου με την πρόσφατη άρνηση συγγραφέα να λάβει το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα που του απονεμήθηκε από την επιτροπή των φετινών Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας. Πολλοί μίλησαν για θάρρος, άλλοι για πολυτέλεια άρνησης. Θα επιλέξω να σταθώ σε μία τρίτη θέση. Ναι, δεν θα έπρεπε να αφήσει να φτάσει το βιβλίο του στην επιτροπή. Ίσως να χρειάζεται και θάρρος να αρνηθείς μια τέτοια τιμή. Για μένα, ίσως και για κάποιους άλλους που αγαπούν τη λογοτεχνία, είναι τι γίνεται πέρα από τις ρομαντικές δηλώσεις σε πρακτικό επίπεδο; Πώς επιδιώκουμε να γίνει ο χώρος της λογοτεχνίας πιο δημοκρατικός και πλουραλιστικός χωρίς μονοπώλια;
ΥΓ. Προτρέπω να καταθέσει η επιτροπή το χρηματικό ποσό στο βραβείο που αρνήθηκαν σε έναν λογαριασμό που διατεθεί για την έκδοση ενός έργου πρωτοεμφανιζόμενου που θα κριθεί από αντίστοιχη επιτροπή.
LINK
Το κείμενο με το οποίο ο συγγραφέας Θοδωρής Τσομίδης εξηγεί γιατί δεν αποδέχεται το κρατικό βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα: https://www.lifo.gr/now/entertainment/thodoris-tsomidis-giati-arnithike-kratiko-brabeio-protoemfanizomenoy-syggrafea
