Αντώνης Μανιτάκης

Ο Αντώνης Μανιτάκης υπήρξε ιδιαίτερη προσωπικότητα για πάρα πολλούς λόγους. Καταρχάς, υπήρξε πραγματικός δάσκαλος. Οι καλοί επιστήμονες, υπό την έννοια αυτών που παράγουν σοβαρό και πρωτότυπο συγγραφικό και ερευνητικό έργο, μπορεί να είναι πολλοί. Δάσκαλοι όμως, υπό την έννοια αυτών που συναρπάζουν και γοητεύουν τους φοιτητές τους, είναι λιγότεροι. Ίσως γιατί η καλή διδασκαλία στηρίζεται στο ταλέντο της μεταδοτικότητας. Και απ’ αυτό ο Αντώνης Μανιτάκης είχε άφθονο. Δεν είχε όμως μόνον αυτό. Είχε και άλλα χαρακτηριστικά που τον έκαναν χαρισματικό στη διδασκαλία. Κυρίως ήταν πολύ γλυκός άνθρωπος και αυτό του «έβγαινε». Επίσης, το λόγο του διέπνες η ηρεμία, η πραότητα, η οποία προφανώς στηριζόταν στην έμφυτη ευγένεια του χαρακτήρα του και στην έλλειψη αλαζονείας.

Παρακολούθησα από πολύ νωρίς τη σκέψη και τη διαδρομή του Αντώνη Μανιτάκη, ενός κορυφαίου συνταγματολόγου, εξαιρετικού δασκάλου, αλλά και ενός μαχητικού διανοούμενου που επέλεξε να κωπηλατεί κόντρα στο ρεύμα. Ενός στοχαστή που συνδύαζε την επιστημονική γνώση με τη δημόσια παρέμβαση, τη θεωρία με την πράξη. Αναγνωστικά ήρθα σε επαφή μαζί του το 1980 μέσα από τον Πολίτη –ενός περιοδικού που από τη δεκαετία του 1970 αποτέλεσε μοναχικό βράχο σοβαρής σκέψης μέσα στη θάλασσα της ξύλινης γλώσσας της Αριστεράς– με ένα από τα πρώιμα θεωρητικά του κείμενα για τη «Σχέση του κράτους και της κοινωνίας στην πολιτική φιλοσοφία του Χέγκελ», στο οποίο ο γερμανός στοχαστής υπεδείκνυε έναν διαφορετικό δρόμο από τις θεωρίες του φυσικού δικαίου για τη συνάρθρωση του ατομικού με το γενικό συμφέρον μέσα στην ιδιωτική-αστική κοινωνία.

Πέθανε, σε ηλικία 82 ετών, ο ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Αντώνης Μανιτάκης, ο οποίος είχε διατελέσει υπουργός Εσωτερικών και υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στην τρικομματική κυβέρνηση Σαμαρά.