Ο Macklemore είναι ο ράπερ από το Σιάτλ που πήρε δύο Grammy το 2014 με το «Thrift Shop» και το «Same Love» και τα τελευταία δύο χρόνια χτίζει δεύτερη καριέρα πάνω στο «Hind’s Hall», το τραγούδι για την Παλαιστίνη τα έσοδα του οποίου πηγαίνουν στην UNRWA. Φέτος το καλοκαίρι ήταν το support act στο αμερικανικό σκέλος του Loop Tour του Ed Sheeran. Στις 4 Σεπτεμβρίου, στο MetLife Stadium του Νιου Τζέρσεϊ, σταμάτησε ανάμεσα σε δύο τραγούδια, είπε «Free Palestine», έβαλε τη Γάζα στις οθόνες και έπαιξε το κομμάτι. Το ξανάκανε την επόμενη νύχτα. Το Israeli-American Council άνοιξε petition. Ο Robert Kraft, ιδιοκτήτης του Gillette Stadium και των New England Patriots, στο γάμο του οποίου είχε τραγουδήσει ο Sheeran το 2022, πήρε τηλέφωνο τον Sheeran. Ο Macklemore λέει ότι ο Kraft κινητοποίησε στη συνέχεια και άλλους ιδιοκτήτες σταδίων πίσω από ένα τελεσίγραφο. Τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου, ο Macklemore βγήκε από τις οκτώ συναυλίες που απέμεναν. Ο Sheeran ανακοίνωσε ότι την απόφαση την πήραν οι διοργανωτές και ότι ο ίδιος δεν είναι συνένοχος. Δύο μέρες αργότερα βρέθηκαν δύο εκατομμύρια δολάρια για ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα. Ο Sheeran έχασε διακόσιες χιλιάδες followers. Ο Macklemore κέρδισε ένα εκατομμύριο.

Αν κοινοποιήσατε κάποιο από εκείνα τα βίντεο αυτή την εβδομάδα, τα παρακάτω απευθύνονται σε εσάς.

Τα ελληνικά ΜΜΕ κάλυψαν τον Macklemore ως μάρτυρα. Το Ποντίκι δημοσίευσε πέντε κείμενα μόνο στις 16 Σεπτεμβρίου, ένα με τον υπότιτλο «Οι δισεκατομμυριούχοι παίρνουν το μικρόφωνο», συναρμολογημένα σχεδόν εξ ολοκλήρου από ενσωματωμένες αναρτήσεις Instagram και μεταφρασμένες δηλώσεις, χωρίς ίχνος ρεπορτάζ. Τα Νέα, ΣΚΑΪ, το in.gr, η Parallaxi ακολούθησαν μέσα σε εβδομήντα δύο ώρες: θάρρος, μακαρθισμός, φίμωση καλλιτέχνη. Η εικόνα των παντοδύναμων Εβραίων που φιμώνουν καλλιτέχνες έχει για μια εφημερίδα την ίδια ακριβώς λογιστική θέση με ένα συμβόλαιο διαφήμισης της Jumbo, με τη διαφορά ότι η Jumbo διαπραγματεύεται ανανέωση κάθε χρόνο και μπορεί κάποια στιγμή να πάει αλλού.

Κανείς από το Ποντίκι δεν ενδιαφέρθηκε να δει ποιος είναι ο Macklemore και από πού ακούστηκε η φωνή αυτή. Τον Μάιο του 2014, σε αιφνιδιαστική εμφάνιση στο EMP Museum του Σιάτλ, ο Macklemore ανέβηκε στη σκηνή με προσθετική γαμψή μύτη, μαύρη περούκα και μακριά γενειάδα και τραγούδησε το «Thrift Shop». Το Forward ρώτησε αν η επιλογή της μεγάλης μύτης ήταν εσκεμμένη. Ο Macklemore εξήγησε ότι η μεταμφίεση ήταν τυχαία, ότι οι ψεύτικες μύτες στο μαγαζί απλώς βγαίνουν μεγάλες, ότι το εβραϊκό στερεότυπο δεν του πέρασε ποτέ από το μυαλό και ότι όσοι τον ξέρουν, ξέρουν καλύτερα. Η φωτογραφία απέχει κάποια κλικ αναζήτησης και απείχε ολόκληρη την εβδομάδα. Κανείς σε κανένα ελληνικό γραφείο σύνταξης δεν έκανε αυτή την αναζήτηση.

Πριν αντιτείνουν ότι μιλούν για το Ισραήλ και όχι για τους Εβραίους, διαβάστε τι τύπωσαν. «Ισχυροί φιλοϊσραηλινοί κύκλοι». «Οργανώσεις και δισεκατομμυριούχοι». «Οι τύποι με τα δισεκατομμύρια». Συνδεδεμένος τίτλος για «τα ισραηλινά λόμπι». Ιρλανδικό συγκρότημα που παρατίθεται επιδοκιμαστικά για «σιωνιστικά λόμπι». Στο κείμενο του Ποντικιού κατονομάζεται ένας άνθρωπος, ο Kraft, και ύστερα γίνεται πληθυντικός και μένει πληθυντικός για δύο χιλιάδες λέξεις. Η λέξη «Εβραίος» δεν εμφανίζεται πουθενά. Υπάρχει ένα ολόκληρο λεξιλόγιο στο οποίο η λέξη δεν χρειάζεται πια, και η απουσία της προσκομίζεται ως απόδειξη καλής πίστης.

Και γι’ αυτό η γαμψή μύτη τούς προσπέρασε με ταχύτητα. Ξανακούστε τη δικαιολογία του Macklemore από το 2014: ήταν τυχαία μεταμφίεση, δεν αφορούσε κανέναν, όσοι με ξέρουν ξέρουν καλύτερα. Τα ελληνικά ΜΜΕ δεν αναγνώρισαν τίποτα, επειδή το άλλοθι είναι το ίδιο, και το επαναλαμβάνουν εδώ και έναν αιώνα.

Τα Νέα κατέταξαν την υπόθεση στη «διαχείριση κρίσης» και τύπωσαν την αριθμητική των followers, που είναι η πιο ειλικρινής πρόταση την οποία παρήγαγαν τα ελληνικά ΜΜΕ αυτή την εβδομάδα. Αυτό είναι το φθηνότερο περιεχόμενο της αγοράς. Μετάφραση αντί για ρεπορτάζ. Κανείς δεν κάνει μήνυση. Κανένας διαφημιζόμενος δεν αποσύρεται. Το αναγνωστικό κοινό που προσβάλλει είναι πολύ μικρό για να λογαριάζεται ως δημογραφικό. Μετατρέπεται σε traffic και κανείς σε κανένα από αυτά τα γραφεία δεν χρειάζεται να έχει άποψη για τους Εβραίους για να δουλέψει η μηχανή, γι’ αυτό και δουλεύει, και γι’ αυτό το κείμενο του Ποντικιού κάθεται στη σελίδα ακριβώς πάνω από πληρωμένο advertorial για εφηβικό θεατρικό εργαστήρι.

Μήπως περιμένουμε πολλά από τα ελληνικά ΜΜΕ; Ζούμε στην χώρα που ακόμα και το blackface, αντίστοιχη προσβολή με την αντισημιτική μεταμφίεση του Macklemore, δεν επιφέρει καμία καταδίκη. Το ίδιο το ΕΣΡ το έχει πει γραπτώς με την απόφαση ΕΣΡ 191/2023: το blackface ως ρατσιστική πρακτική ανήκει στη Βόρεια Αμερική του 19ου και του 20ού αιώνα (το μάθαμε μέσω της υποτιτλισμένης αμερικανικής τηλεόρασης, με την ιστορία του συνημμένη), ενώ το «προσωπομαύρισμα στην Ελλάδα συνδέεται με καρναβαλικές μεταμφιέσεις». Με άλλα λόγια, ο ρατσισμός ή ο αντισημιτισμός είναι εισαγόμενοι. Ό,τι παράγεται εδώ είναι λαογραφία, και η λαογραφία είναι το συρτάρι για όσα έχουν συμφωνήσει εκ των προτέρων να μην κοιτάξουμε όπως το Κάψιμο του Ιούδα, την πιο διαδεδομένη εκδήλωση λαϊκού αντισημιτισμού στη χώρα, με τη συνενοχή Εκκλησίας, κράτους και προοδευτικής κοινής γνώμης.

Το Ποντίκι έγραψε ότι όταν ένας δισεκατομμυριούχος αποφασίζει ποιος ανεβαίνει στη σκηνή, η σκηνή γίνεται χώρος εξουσίας. Σωστό. Και όποιος έχει τη σελίδα αποφασίζει τι είναι γεγονός. Αυτή την εβδομάδα, τα ελληνικά ΜΜΕ αποφάσισαν ότι μια γαμψή μύτη, μια μαύρη περούκα και μια γενειάδα σε σκηνή του Σιάτλ δεν είναι γεγονός, και ότι «κύκλοι» και «λόμπι» είναι ρεπορτάζ. Δεν χρειάστηκε τηλεφώνημα. Δεν χρειάστηκε τελεσίγραφο. Όταν ο Sheeran είπε «δεν είμαι συνένοχος», τα ελληνικά ΜΜΕ το τύπωσαν ως την πιο βολική δήλωση της εβδομάδας. Είχαν δίκιο. Η συνενοχή είναι η δική τους.

Απάντηση σε ανάρτηση του ιστορικού Γιώργου Μαργαρίτη «Προς τους Εβραίους συμπολίτες μας»

Ο Γιώργος Μαργαρίτης, ο ιστορικός με έργο γύρω από την Κατοχή, τον Εμφύλιο και την ελληνική Αριστερά, γράφει «Προς τους εβραίους συμπολίτες μας» και προχωρά να μας εξηγήσει, με το ύφος του κηδεμόνα, ποιοι ήταν οι αληθινοί μας φίλοι, ποιοι οι ψεύτικοι και τι θα ήταν φρόνιμο να προσέχουμε εμείς οι εβραίοι. Ας ξεκινήσουμε απ’ αυτό, γιατί είναι το μόνο που χρειάζεται να ειπωθεί για να καταρρεύσει όλο το υπόλοιπο: κύριε Μαργαρίτη, κανείς δεν σας διόρισε συνήγορό μας.

Η ανάρτηση του καθηγητή ιστορίας Γιώργου Μαργαρίτη, στο λογαριασμό του στο facebook, από τις 15 Ιουλίου 2025. Ένα χρόνο μετά, ο αριστερός αντισημιτισμός είναι ρεύμα και καθορίζει πλήθος από κοινωνικές συμπεριφορές.

Οι εβραίοι δεν περιμένουν έναν χριστιανό συμπατριώτη τους να τους πει από ποιους απειλούνται. Δεν χρειαζόμαστε μάθημα για τον αντισημιτισμό από κάποιον που δεν τον έχει ζήσει ποτέ στο σώμα του, που δεν μέτρησε ποτέ ποιοι και ποιες έλειπαν από το τραπέζι μετά το '43, που δεν κουβαλάει το όνομα μιας κοινότητας η οποία εξαφανίστηκε κατά το 98%. Η ανάρτησή σας προϋποθέτει ότι εμείς δεν ξέρουμε την ιστορία μας και εσείς την ξέρετε καλύτερα. Αυτό είναι το πρώτο ατόπημα, και μαζί το δείγμα μιας ηθικής κατάρρευσης που εσείς, ως ιστορικός, έπρεπε να αναγνωρίζετε πριν από τον καθένα: να μιλάτε για μας, στη θέση μας, σαν να μην είμαστε παρόντες να απαντήσουμε.

Και όμως, είμαστε παρόντες. Αυτή είναι η απάντηση.

Δείτε τι κάνετε με την ιστορία. Παίρνετε μια αληθινή σελίδα, ότι το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ έσωσαν εβραίους όταν το κράτος τους παρέδιδε, και τη μετατρέπετε σε τίτλο ιδιοκτησίας. Η αντίσταση δεν σας ανήκει. Δεν είναι κεφάλαιο που ξοδεύετε για να αγοράσετε το δικαίωμα να μας απειλήσετε στην τελευταία παράγραφο. Οι εβραίοι που σώθηκαν τότε δεν σώθηκαν για να γίνουν το επιχείρημά σας το 2026. Γιατί εκεί καταλήγει το κείμενο, και εκεί ξεσκεπάζεται. «Ακόμα και οι εκλεκτοί λαοί του Θεού μπορεί να γίνουν εγκληματικές συμμορίες». Δεν γράφετε «το κράτος του Ισραήλ». Γράφετε «οι εκλεκτοί λαοί του Θεού». Ένας λαός, ορισμένος από τη σχέση του με τον Θεό του, ένας ολόκληρος λαός που «μπορεί» να γίνει συμμορία. Αυτό δεν είναι κριτική πολιτικής. Είναι η αρχαιότερη μελωδία: ο εβραίος ως κρυφή δύναμη, που «αγκαλιάζει το φίδι και κοιμάται μαζί του». Το φίδι δεν είναι δικό σας λεξιλόγιο. Το δανειστήκατε από τον ναζιστή Στράιχερ, χωρίς να σεβαστείτε την ανάγκη παραπομπής, γιατί δεν υπάρχει λόγος να παραπέμψετε στην πηγή όταν επαναλαμβάνετε κάτι που έχετε αφομοιώσει ως δικό σας.

Και εδώ είναι το πιο βαθύ. Όταν γράφετε ότι «θα ήταν φρόνιμο να προσέχουμε», η προστασία που μας προσφέρετε έρχεται υπό όρους. Η ασφάλειά μας δεν είναι δικαίωμα, είναι ανταμοιβή για καλή διαγωγή. Και τους όρους τους βάζετε εσείς, κρατώντας για τον εαυτό σας το δικαίωμα να αποφασίζετε πότε ένας εβραίος αξίζει να προστατευτεί και πότε όχι. Και εδώ φαίνεται γιατί η ιδιότητά σας του ιστορικού δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι βολικό να καταπιάνεστε με τους εβραίους ως ιστορική μειονότητα που υπέφερε: μέσα από αρχεία, μαρτυρίες, τεκμήρια, λίστες νεκρών, ονόματα χαραγμένα σε μνημεία. Εκεί οι εβραίοι είναι παρελθόν. Είναι αντικείμενο μελέτης, θύμα προς τιμήν, σελίδα προς φύλαξη. Η στάση είναι ευλαβική, και συχνά ειλικρινής. Ο νεκρός εβραίος δεν αντιμιλά, δεν έχει κράτος, δεν έχει πολιτική, δεν σας φέρνει σε δύσκολη θέση. Τον τιμάτε και τιμάστε.

Η αληθινή θέση σας αποκαλύπτεται τη στιγμή που ο εβραίος παύει να είναι αρχείο και γίνεται ζωντανός πληθυσμός. Όσο μελετάτε τους νεκρούς, είστε ο δίκαιος. Όταν στρέφεστε στους ζωντανούς, σηκώνετε το δάχτυλο και απειλείτε όσους αναπνέουν. Η απόσταση των αρχείων σάς επέτρεψε να νιώθετε φίλος των εβραίων χωρίς κόστος. Η παρουσία των ζωντανών σάς ξεσκεπάζει, γιατί οι ζωντανοί έχουν φωνή, έχουν διαφωνίες, ανήκουν σε ένα παρόν που δεν ελέγχετε, και αυτό ακριβώς δεν το αντέχετε. Οι νεκροί εβραίοι σας επιβεβαιώνουν· οι ζωντανοί σας ξεσκεπάζουν. Και αντί να δεχτείτε την πρόκληση διαλέξατε την προειδοποίηση και την απειλή.

Λοιπόν, κρατήστε τη συμβουλή σας. Οι δικοί μου που πολέμησαν στον ΕΛΑΣ θα ντρέπονταν να διαβάσουν το κείμενό σας. Δεν κοιμόμαστε με φίδια, κ. Μαργαρίτη, και δεν χρειαζόμαστε φύλακα. Οι Δίκαιοι και οι Άδικοι, γράφετε, ορίζονται από την ιστορία. Σωστά. Και η ιστορία θα καταγράψει ότι ένας Έλληνας χριστιανός ιστορικός πήρε τη γλώσσα των σωτήρων και τη γύρισε σε γλώσσα απειλής, νομίζοντας ότι μιλούσε για μας, ενώ εμείς ήμασταν όλη την ώρα εδώ.

Τα social media μου έχουν μετατραπεί σε θέατρο του παραλόγου. Ένας γραφίστας, που έχει χτίσει καριέρα σχεδιάζοντας τετριμμένες εταιρικές ταυτότητες χωρίς να έχει ποτέ δείξει το παραμικρό πολιτικό ενδιαφέρον για την επικαιρότητα, εμφανίζεται ξαφνικά να αγορεύει, σαν ιστορικός, για την «εγκληματική» Διακήρυξη Μπάλφουρ του 1917. Λίγο πιο κάτω, ένας DJ γνωστός για τα μισογυνικά του σχόλια ανακαλύπτει τον φεμινισμό – αλλά μόνο όταν πρόκειται να ασκήσει κριτική στο υποτιθέμενο «pinkwashing» του Ισραήλ, καταγγέλλοντας την «κουλτούρα του βιασμού» στους ισραηλινούς εποικισμούς. Λίγο αργότερα, ένας θεωρητικός που δεν έχει ποτέ εκφραστεί δημόσια για τίποτ’ άλλο πέρα από μουσικολογικά θέματα και περιορισμένου ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος, παίρνει δημόσια θέση για το Μεσανατολικό, λες και είμαστε σε θεατρική παράσταση όπου ο «γιατρός» του χωριού τοποθετείται επί παντός επιστητού. Εντωμεταξύ, μία επιμελήτρια τέχνης με οικογενειακή περιουσία που σχετίζεται με ελληνοεβραϊκές οικογένειες οι οποίες εκδιώχθηκαν το 1940, κάνει κηρύγματα στους ακολούθους της για το πώς οι κατηγορίες περί αντισημιτισμού χρησιμοποιούνται ως όπλο για να φιμώσουν τη νόμιμη κριτική στο Ισραήλ. Αυτή είναι η πραγματικότητα των ελληνικών social media από τις 7 Οκτωβρίου και μετά: ένα τοπίο όπου οποιοσδήποτε και οποιαδήποτε, απ’ όπου κι αν προέρχεται, βρίσκει την ιδανική ευκαιρία να ανακαλύψει ξανά τον εαυτό του/της – ως ηθικό, κοινωνικά ευαισθητοποιημένο άτομο με ισχυρές πολιτικές θέσεις, χωρίς βεβαίως να ρισκάρει τίποτα που θα μπορούσε να επηρεάσει την καριέρα του/της ή την κοινωνική του/της θέση.