Καρναβάλι

Η πρόσφατη έκδοση του ωραιότατου βιβλίου της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου Ε.Χ. Γονατάς. Μικρές και παράξενες ιστορίες συνιστά μια πρώτης τάξεως ευκαιρία ν’ αναθερμανθεί το ενδιαφέρον για τον μεγάλο μας συγγραφέα. Το βιβλίο της Αμπατζοπούλου δεν είναι απλώς ένα εργοβιογραφικό μελέτημα. Περιλαμβάνει επίσης εκτενή ερμηνευτικά σημειώματα για πολλά απ’ τα πεζογραφήματα του Γονατά. Στις σελίδες 46-73 του βιβλίου, για παράδειγμα, η συγγραφέας σχολιάζει κι αναλύει τον Ταξιδιώτη, το πρώτο αλλά κάθε άλλο παρά πρωτόλειο έργο του συγγραφέα. Εντοπίζει με ακρίβεια και φιλολογική δεινότητα στη μεσαιωνική διαβολιά, δηλαδή στη σύντομη φάρσα που προκαλούσε εύθυμο γέλιο στο λαϊκό κοινό, την απώτερη πηγή του ειδολογικού ποταμού ο οποίος εκβάλλει στην ιστορία του Γονατά.

Δοξολογώντας το κάτω μέρος του ανθρώπινου σώματος, το καρναβάλι δοξολογεί αξεδιάλυτα, σύμφωνα πάντα με τον Μπαχτίν, και το κοινωνικό «κάτω», δηλαδή το σώμα του λαού. Κι αυτό δίνει στο μεσαιωνικό ξεφάντωμα ένα εκρηκτικό και δυνάμει ανατρεπτικό περιεχόμενο. Αναδημοσίευση από το τεύχος 136, Νοέμβριος 2022.