Το Books' Journal έλαβε από τον κ. Παναγιώτη Παπαδομανωλάκη μια επιστολή με την οποία επιχειρεί να απαντήσει σε δύο άρθρα εκλεκτών συνεργατών μας, επικριτικά της εκδήλωσης που έγινε σε αίθουσα της ΕΣΗΕΑ με θέμα «Δυο χρόνια από τη δολοφονία Νασράλα: Από τον Αλί Χαμενεΐ μέχρι τον Χασάν Νασράλα, η αντίσταση συνεχίζεται».

Η επιστολή δημοσιεύεται στη συνέχεια – μάλιστα με τον τίτλο που επέλεξε ο επιστολογράφος μας.

Από τους συνεργάτες μας, ο συγγραφέας Ξενοφών Μπρουντζάκης αρνήθηκε να απαντήσει, επειδή θεωρεί τον διάλογο με τέτοιες απόψεις χαμένο χρόνο. Αντίθετα, ο καλλιτέχνης κόμικς, μεταδικτατορικός ερευνητής σε σπουδές Τεχνητής Νοημοσύνης και υπολογιστικής δημιουργικότητας και επικεφαλής ερευνητής του προγράμματος The Knowledge Codex στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα Ιλάν Μανουάχ   απαντά σε σκληρό τόνο και το γράμμα του δημοσιεύεται στη συνέχεια. 

Η επιστολή

Η ΕΣΗΕΑ, ο Νασράλα και η ηθική χρεοκοπία των απολογητών του Ισραήλ

Η αφίσα της επίμαχης εκδήλωσης στην ΕΣΗΕΑ.

Με την παρούσα επιστολή επιθυμώ να τοποθετηθώ σχετικά με το δημοσίευμα που αναρτήθηκε στο Books’ Journal στις 23 Σεπτεμβρίου 2026, με τίτλο «Η ΕΣΗΕΑ και ο Νασράλα» και συντάκτη τον Ιλάν Μανουάχ, καθώς και στο δημοσίευμα που αναρτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου, με τίτλο «Η ηθική χρεοκοπία της ΕΣΗΕΑ» και συντάκτη τον Ξενοφώντα Α. Μπρουντζάκη.

Τα εν λόγω δημοσιεύματα εγκαλούν την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ) για το γεγονός ότι παραχώρησε αίθουσα για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης «ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΝΑΣΡΑΛΑ: Από τον Αλί Χαμενεΐ μέχρι τον Χασάν Νασράλα, η αντίσταση συνεχίζεται», που συνδιοργανώθηκε από τον Σύνδεσμο Φίλων της Δυτικής Ασίας, το Αντιιμπεριαλιστικό Μέτωπο και την ιστοσελίδα ΙΡΑΝΕΑ. Ως μέλος του Συνδέσμου Φίλων της Δυτικής Ασίας, ιδιότητα με την οποία συμμετείχα στο πάνελ των ομιλητών της εκδήλωσης, καθώς και ως δημοσιογράφος-μέλος της ΕΣΗΕΑ, επιτρέψτε μου να απαντήσω μέσω της ιστοσελίδας σας στους ισχυρισμούς που διατυπώνονται στα παραπάνω δημοσιεύματα, τα οποία διαστρεβλώνουν το περιεχόμενο της εκδήλωσης, παραπληροφορούν τους αναγνώστες και προσδίδουν στους συμμετέχοντες προθέσεις και ιδέες που δεν έχουν.

Τι ήταν η εκδήλωση και τι δεν ήταν

Πρώτα από όλα, θέλω να ξεκαθαρίσω πως δεν απολογούμαστε για την εκδήλωσή μας. Δεν ζητάμε άδεια από κανέναν για το τι σκεφτόμαστε, τι γράφουμε και τι τιμούμε. Αυτό που ζητάμε είναι στοιχειώδης δημοσιογραφική δεοντολογία: όποιος κρίνει μια εκδήλωση, οφείλει πρώτα να τη γνωρίζει.

Η εκδήλωσή μας πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση δύο χρόνων από τη δολοφονία του ηγέτη της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα. Αυτό αναγράφεται με κεφαλαία γράμματα στην αφίσα της εκδήλωσης. Ωστόσο, ο Ιλάν Μανουάχ παραλείπει τον τίτλο και αναφέρει μόνο τον υπότιτλο, παραθέτοντας κυρίως τη γνώμη του, εκτός πλαισίου. Είναι βολικό να παραλείπεται το πλαίσιο, ειδικά όταν αυτό είναι μια δολοφονία που πραγματοποιήθηκε με 85 τόνους εκρηκτικών, σε μια από τις πυκνοκατοικημένες συνοικίες της Βηρυτού, με αποτέλεσμα τον θάνατο και τον τραυματισμό δεκάδων αμάχων. Αυτό, όπως και η επίθεση με τους βομβητές που προηγήθηκε, είναι τρομοκρατία και έγκλημα πολέμου. Όχι το δικαίωμα του κατεχόμενου να αντιστέκεται.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης έγινε παρουσίαση του βιβλίου Σχολή Σκέψης του Χασάν Νασράλα: Η αντιιμπεριαλιστική αντίσταση της Χεζμπολάχ (εκδόσεις Ταξιδευτής), το οποίο έχει γράψει ο Σύνδεσμός μας. Οι δύο αρθρογράφοι παραθέτουν μόνο αποσπασματικά στοιχεία από τη δημόσια πρόσκληση. Δεν παρακολούθησαν την εκδήλωση. Δεν διάβασαν το βιβλίο. Δεν τηλεφώνησαν στους διοργανωτές για μια δήλωση. Δεν έκαναν ρεπορτάζ. Γράφουν τη γνώμη τους για μια εκδήλωση που δεν παρακολούθησαν, με προφανή στόχο την άσκηση πίεσης στην ΕΣΗΕΑ.

Αν οι αρθρογράφοι είχαν διαβάσει το βιβλίο θα γνώριζαν ότι τον πρόλογο έγραψε ο Σάββας Μιχαήλ, ένας αντισιωνιστής Εβραίος, γιατρός και κομμουνιστής διανοούμενος με διεθνή αναγνώριση. Είναι και αυτός «αντισημίτης»; Οι Εβραίοι που διαδηλώνουν σε όλο τον κόσμο ενάντια στη γενοκτονία είναι «αντισημίτες»; Οι Ιρανοί Εβραίοι –το Ιράν διατηρεί τη δεύτερη μεγαλύτερη εβραϊκή κοινότητα στη Δυτική Ασία και τη μεγαλύτερη στον μουσουλμανικό κόσμο– που διαδήλωσαν κατά της δολοφονίας του ηγέτη της χώρας τους είναι «αντισημίτες»; Αξίζει να αναφερθεί ότι μετά την  ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στο Ιράν, τον Ιούνιο του 2025, ο Ιρανός Εβραίος βουλευτής Homayoun Sameh κατηγόρησε το Ισραήλ ότι επιτέθηκε σε συναγωγές στο Ιράν κατά τη διάρκεια εβραϊκών εορτών, και ο ηγέτης της κοινότητας Lalehzar καταδίκασε το Ισραήλ για δολοφονία αμάχων.

Ενδεικτικά, ο Κρίστοφερ Χελάλι, Ιρανοαμερικανός δημοσιογράφος, ανέφερε στον βιντεο-χαιρετισμό του στην εκδήλωσή μας: «Όπως σωστά επεσήμανε (ο Νασράλα) o πόλεμος δεν είναι εναντίον των Εβραίων, αλλά εναντίον του σιωνισμού, επειδή οι Εβραίοι είναι και αυτοί λαός του βιβλίου του Κιτάμπ, όπως γράφει το Κοράνι. Είναι ένας πόλεμος ενάντια στους σιωνιστές, ενάντια στην κυβέρνηση των ΗΠΑ. Όχι στο λαό των ΗΠΑ». Αυτό δεν μοιάζει με κάτι που θα λεγόταν σε μια «αντισημιτική» εκδήλωση, όπως την παρουσιάζουν οι αρθρογράφοι.

Παρ’ όλα αυτά, ο Ιλάν Μανουάχ επικαλείται την απόφαση του 2005, όταν το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ κήρυξε τον Ντέιβιντ Ίρβινγκ ανεπιθύμητο στις εγκαταστάσεις της, εγκαλώντας την Ένωση που δεν έκανε το ίδιο για εμάς. Επικαλείται επίσης τοποθετήσεις του Κώστα Πλεύρη και της Χρυσής Αυγής για τη Χεζμπολάχ, σε μια προσπάθεια να μας εξισώσει με τους φασίστες. Φτάνει μάλιστα στο σημείο να πει πως οι φασίστες θα μπορούσαν να κάτσουν δίπλα μας στο πάνελ και να μην αλλάξουν λέξει από όσα είπαμε – πού το ξέρει αφού δεν μας άκουσε; Πρόκειται για λογική πλάνη της ενοχής διά συσχετισμού. Το ότι κάποιοι νεοναζί μίλησαν κάποτε υπέρ της Χεζμπολάχ, λόγω του μίσους τους προς τους Εβραίους, δεν σημαίνει ότι όποιος μιλάει υπέρ του δίκαιου, εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της Χεζμπολάχ είναι «φασίστας».

Στο βιβλίο μας παραθέτουμε, μεταξύ άλλων, αναφορές της Αλέιδα Γκεβάρα, κόρης του Κουβανού επαναστάτη Τσε Γκεβάρα, του Μάντλα Μαντέλα, εγγονού του ηγέτη του αγώνα κατά του απαρτχάιντ στη Νότιο Αφρική Νέλσον Μαντέλα, του απαχθέντα σοσιαλιστή προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και άλλων υπέρ της Χεζμπολάχ. Μπορεί σε κάποιους να μην αρέσουν οι ιδεολογίες ή οι πολιτικές τους, αλλά μόνο πολιτικά αγράμματοι θα τους θεωρούσαν «φασίστες».

Την ίδια στιγμή, τα μεγαλύτερα ακροδεξιά κόμματα της Ευρώπης συμμετείχαν στο «συνέδριο κατά του αντισημιτισμού», που διοργάνωσε η ισραλινή κυβέρνηση το 2025 στην Ιερουσαλήμ, εκφράζοντας για άλλη μια φορά τη συμπάθεια και το θαυμασμό τους στο σιωνιστικό απαρχάιντ που δολοφονεί τους Άραβες και τους μουσουλμάνους. Δηλαδή τον νέο εσωτερικό εχθρό στην Ευρώπη στη θέση των Εβραίων. Ο μισαραβισμός και η ισλαμοφοβία είναι επίσης μορφές ρατσισμού. Οι Άραβες είναι Σημίτες, τα αραβικά είναι σημιτική γλώσσα. Ωστόσο, η λέξη «αντισημιτισμός» έχει κλαπεί από εκείνους που τη χρησιμοποιούν για να προστατεύσουν το ισραηλινό κράτος, όχι για να υπερασπιστούν τους Εβραίους. 

Ποιοι ειναι οι πραγματικοί αντισημίτες

Τα κείμενα των Μανουάχ και Μπρουντζάκη υποστηρίζουν ότι ο Νασράλα είχε αποκαλέσει «καρκίνο» τους Εβραίους. Στα αποτελέσματα αναζήτησης στις πρωτογενείς πηγές, δηλαδή στο αρχείο  του Al-Manar, δεν καταγράφεται τίποτα τέτοιο. Αυτό που είχε πολλάκις αποκαλέσει «καρκίνο» ήταν το Ισραήλ. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί πως ο Νασράλα αποκαλούσε «καρκίνο» την ιδεολογία τακφίρι του ISIS. Αν ακολουθήσουμε τη «λογική» των δύο αρθρογράφων, αν ο Νασράλα ήταν «αντισημίτης» (παρότι ο ίδιος Άραβας, άρα Σημίτης) επειδή αποκαλούσε «καρκίνο» το αυτοαποκαλούμενο «Εβραϊκό Κράτος», τότε θα έπρεπε να χαρακτηριστεί επίσης... ισλαμοφοβικός (παρότι ο ίδιος μουσουλμάνος), αφού με τον ίδιο τρόπο αποκαλούσε το αυτοαποκαλούμενο «Ισλαμικό Κράτος».

Αντίθετα, υπάρχουν πολλές αναφορές του Χασάν Νασράλα, όπου διαχωρίζει τον εβραϊσμό από τον σιωνισμό. Χαρακτηριστικά είχε δηλώσει:

·      «Δεν επιτρέπεται, όταν ένας Μουσουλμάνος, Χριστιανός, Εβραίος ή οποιοδήποτε άτομο που ανήκει σε μια συγκεκριμένη ιδεολογία ή θρησκεία διαπράττει έγκλημα, να θεωρούμε τη θρησκεία ή τον προφήτη αυτής της θρησκείας υπεύθυνο για το έγκλημα». (Οκτώβριος 2020)

·      «Το σιωνιστικό κίνημα εκμεταλλεύτηκε τον Ιουδαϊσμό και τους Εβραίους για να εγκαθιδρύσει ένα σχέδιο κατοχής στην Παλαιστίνη και την περιοχή, εξυπηρετώντας τις βρετανικές και αμερικανικές πολιτικές [...]. Καλούμε επίσης όλους τους μη Σιωνιστές Εβραίους να διαχωρίσουν τον λογαριασμό τους από τους Σιωνιστές, οι οποίοι οδηγούν τον εαυτό τους στον βέβαιο χαμό. Η μάχη μας είναι ενάντια στους Σιωνιστές κατακτητές και δεν είναι ενάντια στους Εβραίους ως θρησκεία ή ενάντια στον εβραϊκό λαό». (Οκτώβριος 2017)

·      «...στην Παλαιστίνη, στη γη που σφετερίστηκαν οι Σιωνιστές οι οποίοι μεταφέρθηκαν εκεί από όλα τα μέρη του κόσμου. [...] Ενώ οι αυθεντικοί Εβραίοι που είναι οι άνθρωποι της Παλαιστίνης, αυτοί παραμένουν στη γη τους. (8 Ιουνίου 2018).

·      «Στο μέτωπό μας, συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε [...] ανεξάρτητα από θρησκευτικές πεποιθήσεις. Μουσουλμάνοι, Χριστιανοί, αλλά και Εβραίοι στην Αμερική (που έχουν ξεκάθαρη στάση ενάντια στον Σιωνισμό και ενάντια σε αυτή την οντότητα και αυτό το κράτος, βασιζόμενοι μάλιστα και στις δικές τους θρησκευτικές πεποιθήσεις» (1 Ιουνίου 2024).

Ωστόσο, οι δύο αρθρογράφοι επιστρατεύουν την ταύτιση σιωνισμού-εβραϊσμού και της εχθρότητας στο Ισραήλ με την εχθρότητα προς τους Εβραίους για να φιμώσουν όσους καταγγέλλουν την εποικιστική αποικιοκρατία και τη γενοκτονία.

Βεβαίως, τα παραπάνω δεν σημαίνουν πως δεν μπορεί να βρει κανείς αρνητικές αναφορές για τους Εβραίους από την πλευρά των εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων της Δυτικής Ασίας. Για τις αναφορές αυτές σας παραπέμπω στον Νόρμαν Φινκελστάιν. Οταν ερωτήθηκε σε εκδήλωση στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον πώς μπορεί ως Εβραίος να υποστηρίζει τους Ανσάρ Αλλάχ («Χούθι» όπως ρατσιστικά αποκαλούνται χωρίς να ενοχλείται κανείς) της Υεμένης, δεδομένου ότι το επίσημο σύνθημά τους περιλαμβάνει τη φράση «Κατάρα στους Εβραίους», απάντησε ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν γνωρίσει ποτέ στη ζωή τους άλλους Εβραίους, παρά μόνο τους Ισραηλινούς που τους βομβαρδίζουν. Παρομοίασε την κατάσταση με τη δική του οικογένεια: «Οι γονείς μου μισούσαν θανάσιμα τους Γερμανούς και καθετί γερμανικό μετά το Ολοκαύτωμα, χωρίς να γνωρίζουν προσωπικά τον κάθε Γερμανό». Άραγε οι δύο αρθρογράφοι θα κατηγορούσαν  τους Εβραίους του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου για ρατσισμό κατά των Γερμανών;

Ο  συγγραφέας Γιώργος Θεοτοκάς στα Τετράδια Ημερολογίου 1939-1953 περιγράφει ότι οι σκελετωμένοι Έλληνες, την περίοδο της ναζιφασιστικής κατοχής, αποκαλούσαν τους κατακτητές «Γερμαναράδες». Οι μόνοι Γερμανοί που είχαν γνωρίσει ήταν οι κατακτητές τους. Θα σκεφτόταν κανείς να κατηγορήσει τον κατεχόμενο ελληνικό λαό για ρατσισμό κατά του γερμανικού λαού; Και αν το έκανε, θα ήταν υπερασπιστής των Γερμανών αντιφασιστών ή ένας ανήθικος λακές των κατακτητών;

Οι δύο συντάκτες κατηγορούν επίσης τους ηγέτες των αντιαποικιακών κινημάτων της Δυτικής Ασίας, ότι έχουν υποβαθμίσει την ιστορική πραγματικότητα του Ολοκαυτώματος. Ωστόσο, ξεχνούν ένα ιστορικό γεγονός: Το Ολοκαύτωμα ήταν ένα ευρωπαϊκό έγκλημα. Όχι αραβικό, ούτε ιρανικό, ούτε μουσουλμανικό. Ο Χίτλερ εμπνεύστηκε από τους διωγμούς που είχαν υποστεί οι Εβραίοι της Ευρώπης ήδη πριν από τον Μεσαίωνα. Εναντίον των Εβραίων εφαρμόστηκαν όσα οι Ευρωπαίοι αποικιοκράτες είχαν ήδη εφαρμόσει στους αυτόχθονες της Αμερικής, στο Κονγκό, στη Ναμίμπια, τη Βεγγάλη και αλλού. Το Ολοκαύτωμα ήταν εφαρμογή των μεθόδων του ευρωπαϊκού αποικιοκρατισμού και του φυλετικού ιμπεριαλισμού εντός της ίδιας της ευρωπαϊκής ηπείρου. Και ακόμα χειρότερα, μετέτρεψε τη θανάτωση ανθρώπων σε απρόσωπη, τεχνοκρατική και βιομηχανική διαδικασία – μια ορθολογική, αυτοματοποιημένη γραμμή παραγωγής, παρόμοια με τη λειτουργία ενός σύγχρονου εργοστασίου.

Η ευθύνη να μην επαναληφθεί κάτι ανάλογο σε κανέναν άλλο λαό είναι δική μας ευθύνη. Όσοι επιθυμούν ιστορική δικαίωση για τα θύματα του Ολοκαυτώματος, ας απαιτήσουν να πληρώσουν οι πραγματικοί ένοχοι. Αντί να εγκαλούν τους ιθαγενείς λαούς της Δυτικής Ασίας που αρνούνται τον εποικισμό τους, ας τολμήσουν να απαιτήσουν να δοθούν πίσω στους Εβραίους της Ευρώπης οι περιουσίες τους που κλάπηκαν από τους φασίστες και τους συνεργάτες τους στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο! Ή μήπως δεν γνωρίζουν ότι υπάρχουν σήμερα συμπολίτες μας που κληρονόμησαν περιουσίες, που οι πρόγονοί τους έκλεψαν από τους Έλληνες Εβραίους;

Αντίθετα, οι ευρωπαϊκές ελίτ στον απόηχο των δικών τους εγκλημάτων, έλυσαν αυτό που αποκαλούσαν «εβραϊκό ζήτημα», υποστηρίζοντας τη μετεγκατάσταση των Εβραίων στην παλαιστινιακή γη. Οι Εβραίοι έγιναν αποδεκτοί μόνο αφού συμφώνησαν να εγκαταλείψουν την Ευρώπη και να γίνουν έποικοι σε ξένη γη. Αυτό εννοούν οι παλιοί έμποροι ναζιστικών βιβλίων, που σήμερα είναι υπουργοί της ελληνικής κυβέρνησης και υποστηρίζουν με πάθος τον σιωνισμό, όταν λένε πως το «Ισραήλ είναι Δύση»: το Ισραήλ είναι μέρος της δυτικής αποικιοκρατίας. Μόνο όσοι Εβραίοι αποδέχονται το ρόλο του έποικου ή του υποστηρικτή του εποικισμού είναι αποδεκτοί. Αντίθετα εκείνοι που καταγγέλλουν τον σιωνισμό και τη γενοκτονία, διατρανώνοντας το σύνθημα «Όχι στο όνομά μας!», φιμώνονται και συλλαμβάνονται.

Ποιοι είναι οι πραγματικοί αντισημίτες λοιπόν; Αυτοί που υποστηρίζουν την αντιαποικιακή αντίσταση κάθε λαού, ανεξαρτήτως πολιτικής ή ιδεολογικής ταύτισης μαζί της, ή μήπως αυτοί που πρώτα κυνηγούσαν Εβραίους και μετά τους έκαναν γενίτσαρους κατά των Σημιτών Αράβων, τιμωρώντας όσους από αυτούς αρνούνται αυτό τον ρόλο;   

Μήπως τελικά οι μόνοι που δεν είναι «αντισημίτες», σύμφωνα με τους δύο αρθρογράφους, είναι όσοι απανθρωποποιούν τους ιθαγενείς, αρνούμενοι το δικαίωμά τους να αντισταθούν; Η «ηθική» τους είναι τόσο ελαστική που ο αντισημιτισμός ανακαλύπτεται μόνο στους αντιπάλους του Ισραήλ, ποτέ στους συμμάχους του. Όσοι βομβαρδίζουν τη Γάζα, όσοι εξοπλίζουν την κατοχή, όσοι στοχοποιούν Άραβες και μουσουλμάνους στην Ευρώπη δεν είναι «αντισημίτες». Η επίκληση του Ολοκαυτώματος των Εβραίων γίνεται για να κανονικοποιηθεί η Γενοκτονία των Παλαιστινίων και ο εποικισμός.  Άραγε έχει υπάρξει μεγαλύτερη μεγαλύτερη ηθική χρεοκοπία ιστορικά;

Η επίκληση του «αντισημιτισμού» ως εργαλείο φίμωσης

Ο Ξ. Α. Μπρουντζάκης γράφει ότι «όποιος παραχωρεί στέγη δανείζει και κύρος». Πρόκειται για αυθαίρετο επιχείρημα. Δηλώνεται, δεν αποδεικνύεται. Οι δύο συντάκτες γνωρίζουν πολύ καλά ότι η παραχώρηση αίθουσας από την ΕΣΗΕΑ είναι διαχειριστική πράξη, όχι πολιτική δήλωση. Δεν μπορεί ο εκάστοτε υπάλληλος να αξιολογεί κάθε εκδήλωση πολιτικά, πριν δώσει την αίθουσα. Παρότι όμως το γνωρίζουν, επιλέγουν να ασκήσουν εκστρατεία πίεσης, δίχως να ενδιαφέρονται ούτε αν παραλληλίζουν με φασίστες κάποιους ανθρώπους με αντιφασιστική δράση –δεν ξέρω ποια είναι η δική τους ανάλογη δραστηριότητα– ούτε αν κάποιοι υπάλληλοι στην ΕΣΗΕΑ μπορεί να κινδυνεύσουν να χάσουν τις δουλειές τους εξαιτίας όσων ανυπόστατων γράφουν. Εδώ δεν δείχνουν να τους ενδιαφέρουν καλά καλά τα θύματα των εγκλημάτων πολέμου και μιας Γενοκτονίας που συμβαίνει σε απευθείας μετάδοση στην εποχή μας.

Καταληκτικά, η ΕΣΗΕΑ έκανε αυτό που όφειλε: σε ένα τυπικό αίτημα μίσθωσης, έδωσε τον χώρο της. Ελπίζουμε να συνεχίζει να το κάνει και να μην υποκύψει σε πιέσεις. Γιατί αυτό θα είναι όντως μια πολιτική δήλωση. Αν κάποιοι ενοχλήθηκαν, ας το θυμούνται την επόμενη φορά που θα μιλήσουν για ελευθερία του λόγου σε άλλες χώρες.

Από την πλευρά μας, επαναλαμβάνω πως δεν έχουμε να απολογηθούμε για μια εκδήλωση που τίμησε νεκρούς πολέμου και παρουσίασε ένα βιβλίο υπέρ της αντίστασης των καταπιεσμένων ενάντια στην αποικιοκρατία. Δεν ζητάμε την άδεια κανενός για το τι σκεφτόμαστε και τι γράφουμε.

– Παναγιώτης Παπαδομανωλάκης

Δημοσιογράφος και μέλος του Συνδέσμου Φίλων της Δυτικής Ασίας

Η απάντηση του Ιλάν Μανουάχ

Ο κ. Παπαδομανωλάκης αφιέρωσε δύο χιλιάδες λέξεις για να μου εξηγήσει, σε έναν Εβραίο, ποιοι είναι «οι πραγματικοί αντισημίτες». Η φράση είναι δική του, τίτλος ολόκληρης ενότητας στην απάντησή του. Αφού ανέλαβε να μου κάνει μάθημα, δέχομαι την πρόσκληση και αντιστρέφω τους ρόλους. Το μάθημα θα το παραδώσω εγώ, σε πέντε ενότητες, μία για κάθε ισχυρισμό του, και σε κάθε ενότητα το υλικό θα είναι τα ίδια του τα λόγια. Δεν χρειάζεται να προσθέσω τίποτα δικό μου. Το κείμενό του αρκεί.

Μια διευκρίνιση πρώτα, επειδή το κείμενο απευθύνεται σε λάθος πρόσωπο. Ο κ. Παπαδομανωλάκης απαιτεί από μένα «στοιχειώδη δημοσιογραφική δεοντολογία», τηλεφωνήματα στους διοργανωτές, ρεπορτάζ. Δεν είμαι δημοσιογράφος. Είμαι ερευνητής. Ο μόνος δημοσιογράφος στην υπόθεση είναι ο ίδιος, μέλος της ΕΣΗΕΑ, και η δεοντολογία που επικαλείται τον βαραίνει αποκλειστικά. Θα δούμε παρακάτω πώς την τίμησε.

Μάθημα πρώτο: η πόρτα που ανοίγει μόνη της

Η παραχώρηση αίθουσας από την ΕΣΗΕΑ είναι, μας λέει, «διαχειριστική πράξη, όχι πολιτική δήλωση». Ο εκάστοτε υπάλληλος δεν μπορεί να αξιολογεί πολιτικά κάθε εκδήλωση. Σύμφωνοι. Στην αμέσως επόμενη παράγραφο: αν η ΕΣΗΕΑ αρνηθεί την αίθουσα, «αυτό θα είναι όντως μια πολιτική δήλωση». Η ίδια πόρτα είναι ουδέτερη όταν ανοίγει για τον κ. Παπαδομανωλάκη και πολιτική όταν κλείνει πίσω του. Ως θεωρία των θεσμών είναι αδύναμη. Ως σκεπτικό καλεσμένου που θεωρεί την ανοιχτή πόρτα νόμο της φύσης και την κλειστή πόρτα πολιτική πράξη είναι άψογη.

Το 2005, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ κήρυξε τον Ντέιβιντ Ίρβινγκ ανεπιθύμητο, με την αιτιολογία ότι οι απόψεις του προσέβαλλαν την ιστορική αλήθεια, τον ανθρωπισμό, τη δημοκρατία και την ανεκτικότητα. Το έκανε εκ των προτέρων, από το έργο του, χωρίς να περιμένει να τον ακούσει. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο έκρινα εγώ την πρόσκληση, το σύνθημα, το βιβλίο και το βραβείο, και ο κ. Παπαδομανωλάκης, που με ψέγει ότι «δεν παρακολούθησα την εκδήλωση», δεν αμφισβητεί ούτε ένα από τα τέσσερα. Ούτε τη φράση της πρόσκλησης για τους «αμερικανο-σιωνιστές δολοφόνους», που διαβάζεται σε δύο λεπτά και την οποία προσπερνά σαν να μην υπάρχει. Για την απόφαση του 2005, ο κ. Παπαδομανωλάκης αναφέρει ότι την επικαλούμαι και αλλάζει θέμα με ταχύτητα που θα ζήλευε ο Ίρβινγκ στις δίκες του. Καταλαβαίνω τη βιασύνη. Αν η αίθουσα είναι διαχειριστικό ζήτημα, τότε το 2005 η Ένωση διέπραξε πολιτική δήλωση εις βάρος ενός αρνητή του Ολοκαυτώματος και ο κ. Παπαδομανωλάκης οφείλει, ως μέλος, να ζητήσει αποκατάσταση του Ίρβινγκ. Αν το 2005 η Ένωση έκανε το σωστό, τότε η Ένωση κρίνει ποιον στεγάζει, και το ερώτημά μου στέκει ανέπαφο: γιατί ο Ίρβινγκ όχι και ο Νασράλα ναι; Τρίτη επιλογή δεν υπάρχει. Η σιωπή δεν μετράει ως επιλογή, μετράει ως απάντηση.

Στη θέση της επιχειρηματολογίας εμφανίζονται οι υπάλληλοι της ΕΣΗΕΑ, που «μπορεί να κινδυνεύσουν να χάσουν τις δουλείες τους» εξαιτίας μου. Το άρθρο μου δεν περιείχε τη λέξη υπάλληλος. Περιείχε τη λέξη Διοικητικό Συμβούλιο, το όργανο που το 2005 αποφάσισε χωρίς να ρωτήσει κανέναν θυρωρό. Όταν κάποιος μεταφράζει μια ερώτηση προς το Συμβούλιο σε απειλή κατά των εργαζομένων, δεν υπερασπίζεται τους εργαζόμενους. Κρύβεται πίσω τους.

Και εδώ έρχεται το δώρο. Ο κ. Παπαδομανωλάκης αποκαλεί «αυθαίρετο» το επιχείρημα ότι όποιος παραχωρεί στέγη δανείζει κύρος, το αποδίδει στον Ξενοφώντα Μπρουντζάκη (είναι δικό μου, στην τρίτη παράγραφο, για όποιον κρίνει κείμενα αφού τα διαβάσει) και κατόπιν αφιερώνει ολόκληρο κείμενο για να παρακαλέσει την ΕΣΗΕΑ να «μην υποκύψει σε πιέσεις» και να συνεχίσει να του δίνει την αίθουσα. Αν η αίθουσα ήταν τέσσερις τοίχοι, θα έφτανε οποιοδήποτε ξενοδοχείο της Πανεπιστημίου. Η επιμονή στο σπίτι των Ελλήνων δημοσιογράφων είναι η παραδοχή ότι η διεύθυνση έχει αξία. Δηλαδή κύρος. Δηλαδή το «αυθαίρετο» επιχείρημα, υπογεγραμμένο από τον αντίδικο.

Μάθημα δεύτερο: η πλάνη που απαγορεύεται στους άλλους

Με κατηγορεί για «ενοχή διά συσχετισμού»: ο Κώστας Πλεύρης έγραψε βιβλίο για τη Χεζμπολάχ, ο Ηλίας Παναγιώταρος την ονόμασε πρότυπο. Δεν αρνείται τα γεγονότα. Αρνείται ότι μετράνε. Στην αμέσως επόμενη παράγραφο μας ανακοινώνει ότι τον πρόλογο του βιβλίου του έγραψε ένας Εβραίος, ότι η κόρη του Τσε, ο εγγονός του Μαντέλα και ο Νικολάς Μαδούρο επαινούν τη Χεζμπολάχ, άρα η Χεζμπολάχ είναι εντάξει. Ο συσχετισμός, λοιπόν, είναι λογική πλάνη όταν τον επικαλούμαι εγώ και αποδεικτικό μέσο όταν τον επικαλείται εκείνος. Ή η παρέα λέει κάτι για τις ιδέες ή δεν λέει. Αν λέει, ο Πλεύρης μετράει. Αν δεν λέει, ο Μαντέλα δεν σώζει κανέναν και ο Εβραίος προλογιστής ακόμη λιγότερο.

Για τον προλογιστή, δύο λέξεις ακόμη, αφού η εβραϊκότητά του προσκομίζεται ως πιστοποιητικό απολύμανσης. Είμαι Εβραίος. Δεν θα ήθελα να χρησιμοποιηθεί η καταγωγή μου ως άλλοθι για κανένα κείμενο, και υποθέτω ότι ο κ. Παπαδομανωλάκης δεν ρώτησε τον προλογιστή αν θέλει να παίζει αυτόν τον ρόλο. Η πρακτική έχει όνομα παλιό όσο και ο ίδιος ο αντισημιτισμός: ο Εβραίος που εκτίθεται στη βιτρίνα για να αποδείξει ότι το κατάστημα δεν έχει πρόβλημα με Εβραίους. Σημειώνω και ότι ο ίδιος άνθρωπος που διαμαρτύρεται επειδή «τον εξισώνουν με φασίστες» αποκαλεί τους επικριτές του «απολογητές του Ισραήλ», «ανήθικο λακέ των κατακτητών» και αδιάφορους για τα θύματα μιας γενοκτονίας. Η ευαισθησία του στις ετικέτες έχει την ίδια κατεύθυνση με την ουδετερότητα της αίθουσας. Όσο για τον ισχυρισμό ότι ανακαλύπτω αντισημιτισμό «μόνο στους αντιπάλους του Ισραήλ, ποτέ στους συμμάχους του», τον διαψεύδει το άρθρο στο οποίο απαντά, όπου ονομάζονται ο Πλεύρης και η Χρυσή Αυγή. Ο κ. Παπαδομανωλάκης δεν διαφωνεί με όσα έγραψα. Διαφωνεί με όσα θα του ήταν βολικό να είχα γράψει.

Μάθημα τρίτο: ο Αγιατολλάχ που εξατμίστηκε

Η εκδήλωση τίμησε δύο πρόσωπα. Το δεύτερο ήταν ο Αλί Χαμενεΐ, προς τιμήν του οποίου απονεμήθηκαν λογοτεχνικά βραβεία σε διαγωνισμό αφιερωμένο στον «Μάρτυρα Ηγέτη». Το είδος έχει προϊστορία στην ίδια χώρα. Στην Τεχεράνη, το 2006 και το 2016, φορείς με κρατικούς δεσμούς διοργάνωσαν «διεθνείς διαγωνισμούς γελοιογραφίας για το Ολοκαύτωμα», με πρώτο βραβείο δώδεκα χιλιάδες δολάρια, δεύτερο επτά και χρυσά νομίσματα για τους επιλαχόντες. Τα βραβεία για τον Χαμενεΐ στον τρίτο όροφο της ΕΣΗΕΑ ανήκουν στην ίδια παράδοση. Σε ολόκληρη την απάντηση το όνομα Χαμενεΐ εμφανίζεται μία φορά, μέσα στον τίτλο της εκδήλωσης, και έκτοτε αγνοείται η τύχη του. Ούτε λέξη για το κήρυγμα της 20ής Μαρτίου 2014 στο μαυσωλείο του Ιμάμη Ρεζά στη Μασχάντ, όπου ο Χαμενεΐ χαρακτήρισε το Ολοκαύτωμα «γεγονός του οποίου η πραγματικότητα είναι αβέβαιη» και πρόσθεσε ότι «αν συνέβη, είναι αβέβαιο πώς συνέβη», κείμενο που το γραφείο του μετέφρασε στα αγγλικά και ανέβασε στην ιστοσελίδα του, για να μη χρειάζεται να τον παραποιήσει κανείς. Ούτε λέξη για τον Δεκέμβριο του 2019, όταν ο ίδιος λογαριασμός χαρακτήρισε «θεϊκό καθήκον» τον «γενναίο αγώνα κατά των σιωνιστών» του Ροζέ Γκαρωντύ, του Γάλλου που καταδικάστηκε το 1998 για άρνηση του Ολοκαυτώματος. Ας το κρατήσει το Διοικητικό Συμβούλιο: το 2005 έκλεισε την πόρτα σε έναν καταδικασμένο αρνητή του Ολοκαυτώματος και το 2026 στέγασε βραβείο ποίησης για τον άνθρωπο που ανακήρυξε το έργο ενός άλλου καταδικασμένου αρνητή θεϊκό καθήκον. Ούτε λέξη για τους αντιφρονούντες που σκοτώθηκαν. Ούτε λέξη για τον Ιανουάριο του 2026. Η κατηγορία κατατέθηκε ονομαστικά, με ημερομηνίες. Η υπεράσπιση δεν εμφανίστηκε. Στα δικαστήρια αυτό λέγεται ερημοδικία και έχει προβλέψιμη έκβαση.

Υπάρχει και η λεπτομέρεια του επαγγέλματος. Ένας δημοσιογράφος, μέλος της Ένωσης Συντακτών, υπερασπίζεται ποιητική βραδιά για τον ανώτατο ηγέτη ενός καθεστώτος που φυλακίζει δημοσιογράφους με ρυθμό που ελάχιστες χώρες στον πλανήτη συναγωνίζονται. Και κλείνει με τη σύσταση να θυμόμαστε την ενόχλησή μας «την επόμενη φορά που θα μιλήσουμε για ελευθερία του λόγου σε άλλες χώρες». Δεν θα μπορούσα να διαλέξω καλύτερη άλλη χώρα. Ο κ. Παπαδομανωλάκης τη διάλεξε για μένα.

Μάθημα τέταρτο: τι σημαίνει πρωτογενής πηγή

Έγραψα ότι ο Νασράλα μιλούσε για τους Εβραίους, πέρα από το Ισραήλ, με το λεξιλόγιο της εξάλειψης. Ο κ. Παπαδομανωλάκης αναζήτησε τη λέξη «καρκίνος» στις «πρωτογενείς πηγές», δηλαδή στο αρχείο του Al-Manar, και δεν βρήκε τίποτα. Το Al-Manar είναι ο τηλεοπτικός σταθμός της Χεζμπολάχ. Η γαλλική ρυθμιστική αρχή απαγόρευσε τη μετάδοσή του το 2004, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών τον χαρακτήρισε τρομοκρατική οντότητα το 2006. Το να ψάχνει κανείς την ενοχοποιητική φράση στο αρχείο που επιμελείται ο ίδιος ο κατηγορούμενος και να επιστρέφει με άδεια χέρια λέγεται επίσκεψη. Η έρευνα αρχίζει έξω από το κτίριο.

Ας βγούμε λοιπόν από το Al-Manar. Η φράση για τους Εβραίους που ο Θεός «συγκέντρωσε σε ένα μέρος» ώστε να μη χρειάζεται να τους κυνηγά κανείς σε όλο τον κόσμο καταγράφηκε από την Daily Star της Βηρυτού στις 23 Οκτωβρίου 2002. Οι φίλοι της Χεζμπολάχ τη χαρακτήρισαν «κατασκευή» για δεκατρία χρόνια, μέχρι που το 2015 δημοσιεύθηκε το ηχητικό της ομιλίας με το αραβικό κείμενο, και ο επιμελητής της αγγλικής έκδοσης των λόγων του Νασράλα, Νίκολας Νόε, από τους κύριους υποστηρικτές της θεωρίας της κατασκευής, πρόσθεσε διόρθωση στο δικό του κείμενο. Ο κ. Παπαδομανωλάκης, αν θελήσει να επικαλεστεί τη θεωρία, ας προσέξει ότι ο βασικός υποστηρικτής της την έχει εγκαταλείψει. Το ηχητικό είναι δημόσιο, το αραβικό κείμενο επίσης, και ο κ. Παπαδομανωλάκης διαθέτει κάτι που εγώ δεν διαθέτω: δελτίο ταυτότητας δημοσιογράφου. Ας το χρησιμοποιήσει. Ας ακούσει την ομιλία, ας τη μεταφράσει και ας δημοσιεύσει τι λέει. Αυτό λέγεται ρεπορτάζ, η λέξη που μου ζήτησε να μάθω. Ο τρόπος που ερεύνησε ώς τώρα λέει περισσότερα για τον ίδιο παρά για τον Νασράλα. Από τριάντα χρόνια ομιλιών επέλεξε ένα αρχείο, το αρχείο του ομιλητή, και από το αρχείο επέλεξε τέσσερα αποσπάσματα, εκείνα που επιβεβαίωναν ό,τι είχε ήδη αποφασίσει. Όποιος ψάχνει με αυτόν τον τρόπο βρίσκει πάντα αυτό που ψάχνει. Η επιλεκτικότητα της αναζήτησης είναι η πιο ακριβής καταγραφή της προδιάθεσης του ερευνητή, και εδώ η καταγραφή είναι πλήρης.

Το κορυφαίο όμως είναι το τεκμήριο που προσκομίζει υπέρ του. Παραθέτει τον Νασράλα να διακρίνει τους σιωνιστές «που μεταφέρθηκαν εκεί από όλα τα μέρη του κόσμου» από τους «αυθεντικούς Εβραίους που είναι οι άνθρωποι της Παλαιστίνης». Ας το διαβάσουμε όπως το διαβάζει ένας Εβραίος. Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης, των Ιωαννίνων, της Βαρσοβίας, της Βαγδάτης και της Σμύρνης κηρύσσονται μη αυθεντικοί. Ο κ. Παπαδομανωλάκης προσκομίζει την άρνηση της ύπαρξης ενός λαού ως πιστοποιητικό φιλίας προς τον λαό αυτόν. Στο μάθημα για τους «πραγματικούς αντισημίτες» αυτό θα ήταν η πρώτη διαφάνεια.

Στο τεκμήριο αυτό απαντά ο ίδιος ο Νασράλα, είκοσι ένα χρόνια νωρίτερα, και την απάντηση την καταγράφει μάρτυρας που κανείς δεν μπορεί να απορρίψει ως «σιωνιστική πηγή». Η Λιβανέζα πολιτική επιστήμων Αμάλ Σαάντ-Γοράγεμπ, από τους πλέον ευμενείς ακαδημαϊκούς μελετητές της Χεζμπολάχ, παραθέτει στο βιβλίο της Hizbu'llah: Politics and Religion (Pluto Press, 2002) ομιλία του Νασράλα του Σεπτεμβρίου 1997: «Αν ψάχναμε σε ολόκληρο τον κόσμο για άνθρωπο πιο δειλό, πιο ποταπό, πιο αδύναμο και ασθενικό σε ψυχή, νου, ιδεολογία και θρησκεία, δεν θα βρίσκαμε κανέναν σαν τον Εβραίο. Προσέξτε, δεν λέω τον Ισραηλινό». Προσέξτε, δεν λέω τον Ισραηλινό. Ο ίδιος ο Νασράλα φρόντισε να κλείσει, σε μία πρόταση, τη διάκριση σιωνισμού και εβραϊσμού για την οποία ο κ. Παπαδομανωλάκης ξόδεψε τέσσερα αποσπάσματα.

Και αν οι λέξεις δεν αρκούν, υπάρχουν οι πράξεις. Στις 18 Ιουλίου 1994, η έκρηξη στο εβραϊκό κοινοτικό κέντρο AMIA στο Μπουένος Άιρες σκότωσε 85 ανθρώπους. Στις 11 Απριλίου 2024, το αργεντινό Ομοσπονδιακό Ακυρωτικό Δικαστήριο έκρινε ότι την επίθεση εκτέλεσε η Χεζμπολάχ «υπό την έμπνευση, οργάνωση, σχεδίαση και χρηματοδότηση» κρατικών και παρακρατικών οργάνων του Ιράν. Το δικαστήριο ήταν αργεντινό. Ο στόχος ήταν το κτίριο μιας εβραϊκής κοινότητας, με τα γραφεία και τα αρχεία της. Ογδόντα πέντε Εβραίοι σε χώρα που βρίσκεται δώδεκα χιλιάδες χιλιόμετρα από οποιαδήποτε κατοχή. Ο κ. Παπαδομανωλάκης επιμένει στους 85 τόνους εκρηκτικών της Βηρυτού. Του προσφέρω έναν αριθμό 85 που δεν αναφέρει.

Και η ετυμολογία, το αγαπημένο επιχείρημα όσων δεν έχουν άλλο. Οι Άραβες είναι Σημίτες, άρα ο Νασράλα, Άραβας, αποκλείεται να είναι αντισημίτης. Η λέξη Antisemitismus κατασκευάστηκε στο Βερολίνο το 1879 από τον Βίλχελμ Μαρ, ο οποίος ίδρυσε την ίδια χρονιά και τον «Σύνδεσμο Αντισημιτών», και από την πρώτη ημέρα της ζωής της σήμαινε ένα και μόνο πράγμα. Ποτέ, σε καμία γλώσσα, ούτε στα αραβικά, δεν χρησιμοποιήθηκε για τους Άραβες. Το επιχείρημα είναι της ίδιας ποιότητας με το «δεν μπορώ να είμαι ομοφοβικός, το homo σημαίνει άνθρωπος». Το προσφέρω δωρεάν σε όποιον το χρειαστεί.

Μάθημα πέμπτο: το Ολοκαύτωμα ως αντεπίθεση

Κατηγόρησα δύο άνδρες για υποβάθμιση της ιστορικής πραγματικότητας του Ολοκαυτώματος. Η απάντηση είναι ότι το Ολοκαύτωμα «ήταν ευρωπαϊκό έγκλημα». Κανείς δεν είπε το αντίθετο. Το ερώτημα ήταν αν το αρνήθηκαν, η απάντηση είναι σε ποιον ανήκει. Έπειτα ο κ. Παπαδομανωλάκης, που κατηγορεί τους άλλους για εργαλειακή χρήση του Ολοκαυτώματος, το επιστρατεύει ο ίδιος ως ανταπαίτηση για τις αρπαγμένες περιουσίες των Ελλήνων Εβραίων και αμέσως μετά το κατατάσσει ως αποικιακή τεχνική εφαρμοσμένη εντός Ευρώπης, αμφιλεγόμενη ιστοριογραφική θέση που παρουσιάζεται ως «ιστορικό γεγονός» σε κείμενο που επιπλήττει άλλους για αδιαφορία προς τα γεγονότα.

Μετά έρχεται η φράση που θα ήθελα να αναγνωσθεί δυνατά στην επόμενη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου: οι Εβραίοι, γράφει, έγιναν «γενίτσαροι κατά των Σημιτών Αράβων». Ο γενίτσαρος είναι το αρπαγμένο παιδί που εκπαιδεύτηκε να πολεμά για τον αφέντη του. Ένας ολόκληρος λαός ως μισθοφορική κάστα της Δύσης, χωρίς δική του βούληση, ιστορία ή θέληση. Το άρθρο μου έλεγε ότι η εκδήλωση φιλοξένησε μια ιδεολογία. Η απάντηση τη γράφει ολογράφως, με υπογραφή.

Ο κ. Παπαδομανωλάκης ανέλαβε να εξηγήσει γιατί η εκδήλωση δεν ήταν αυτό που φαινόταν. Για να το εξηγήσει, έπρεπε να την αναπτύξει, και η ανάπτυξη έδειξε όσα η πρόσκληση απλώς υπαινισσόταν. Το άρθρο μου διέθετε μια πρόσκληση, ένα σύνθημα και έναν τίτλο βιβλίου. Η απάντηση πρόσθεσε τους «αυθεντικούς Εβραίους», τους «γενίτσαρους», το Ολοκαύτωμα ως αντεπίθεση και μια διάλεξη σε Εβραίο για το ποιοι είναι οι πραγματικοί αντισημίτες. Πριν από τρεις εβδομάδες η ΕΣΗΕΑ μπορούσε να ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε ποιους στέγασε και τι ακριβώς ειπώθηκε στον τρίτο όροφο. Σήμερα το γνωρίζει, από το χέρι ενός από τους ομιλητές, που είναι και μέλος της. Ο κ. Παπαδομανωλάκης ήθελε να βάλει τέλος στην υπόθεση. Της προσέφερε τη δικογραφία.

Τέλος του μαθήματος. Το ερώτημα προς το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ παραμένει ένα και ανοιχτό: ισχύει η απόφαση του 2005 ή όχι; Ένα μέλος της Ένωσης απάντησε με δύο χιλιάδες λέξεις χωρίς να την αγγίξει. Η Ένωση, ώς σήμερα, με καμία. Από τις δύο σιωπές, η δεύτερη είναι η πιο εύγλωττη.

– Ιλάν Μανουάχ

Στις έξι το απόγευμα, στις 23 Σεπτεμβρίου 2026, στην αίθουσα του τρίτου ορόφου της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών, το Αντιιμπεριαλιστικό Μέτωπο και ο Σύνδεσμος Φίλων της Δυτικής Ασίας τίμησαν τον Χασάν Νασράλα και τον Αλί Χαμενεΐ! Σύνθημα της βραδιάς: «Από τον Αλί Χαμενεΐ μέχρι τον Χασάν Νασράλα, η αντίσταση συνεχίζεται». Στο πρόγραμμα υπήρχε παρουσίαση του βιβλίου Η Σχολή Σκέψης του Σαγιέντ Χασάν Νασράλα και βράβευση, από την ιστοσελίδα «ΙΡΑΝΕΑ», των νικητών διαγωνισμού λογοτεχνικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας αφιερωμένου στον «Μάρτυρα Ηγέτη Αγιατολλά Χαμενεΐ». Ποιήματα για έναν θεοκράτη, στο σπίτι των Ελλήνων δημοσιογράφων.

Ας δούμε τι διδάσκει η «σχολή» που παρουσιάζεται. Ο Νασράλα αποκαλούσε τους Εβραίους καρκίνο, αμφισβητούσε τις ναζιστικές θηριωδίες, απέκλειε κάθε συνύπαρξη μαζί τους ακόμη και σε ένα χωριό και χαιρόταν δημόσια που ο Θεός τους συγκέντρωσε σε ένα μέρος, ώστε να μη χρειάζεται κανείς να τους κυνηγά σε όλο τον κόσμο. Ο Χαμενεΐ χαρακτήριζε αβέβαιη την ιστορική πραγματικότητα του Ολοκαυτώματος και το Ισραήλ καρκινικό όγκο προς εξάλειψη, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας του σκότωναν αντιφρονούντες κατά χιλιάδες, με αποκορύφωμα τον Ιανουάριο του 2026. Αυτό το υλικό ανθολογήθηκε ως «πολιτική κληρονομιά».

Η ΕΣΗΕΑ θα απαντήσει, όπως πάντα, ότι απλώς διαθέτει αίθουσες. Το επιχείρημα αυτό το απέρριψε η ίδια στις 5 Οκτωβρίου 2005, όταν το Διοικητικό της Συμβούλιο κήρυξε τον Ντέιβιντ Ίρβινγκ ανεπιθύμητο στις εγκαταστάσεις της, επειδή οι απόψεις του προσέβαλλαν την ιστορική αλήθεια, τον ανθρωπισμό, τη δημοκρατία και την ανεκτικότητα. Η Ένωση τότε γνώριζε κάτι απλό: όποιος παραχωρεί στέγη δανείζει και κύρος. Ένα κριτήριο που εφαρμόζεται στον Ίρβινγκ και αναστέλλεται για τον Νασράλα λειτουργεί ως φίλτρο ταυτότητας. Η άρνηση του Ολοκαυτώματος αποκλείεται όταν έχει ευρωπαϊκή προφορά και γίνεται δεκτή όταν τυλίγεται στη σημαία της «αντίστασης».

Υπάρχει ένα απλό τεστ για να μετρήσει κανείς το βάθος της πτώσης. Ο Κώστας Πλεύρης, ο πιο επίμονος Έλληνας αρνητής του Ολοκαυτώματος, έγραψε βιβλίο για τη Χεζμπολάχ. Ο Ηλίας Παναγιώταρος της Χρυσής Αυγής την είχε ονομάσει πρότυπο. Η εκδήλωση που φιλοξενήθηκε στην ΕΣΗΕΑ είναι μια εκδήλωση που ο Πλεύρης θα υπέγραφε από την πρώτη ώς την τελευταία λέξη. Ο Παναγιώταρος θα μπορούσε να καθίσει στο πάνελ χωρίς να αλλάξει ούτε μία φράση από όσα έχει πει. Η Ένωση που το 2005 έκλεινε την πόρτα στον αρνητή, το 2026 στρώνει το τραπέζι στην ίδια ακριβώς ιδεολογία, αρκεί να έρχεται με άλλο διαβατήριο.

Εδώ τελειώνει η ΕΣΗΕΑ ως θεσμός. Μια ένωση δημοσιογράφων διαθέτει μία μόνο περιουσία: την αξιοπιστία της ως φύλακα των γεγονότων. Αυτή η περιουσία στηρίζει κάθε ανακοίνωση για την ελευθερία του Τύπου, κάθε καταγγελία για παραπληροφόρηση, κάθε πειθαρχικό για παραβίαση δεοντολογίας. Απόψε ξοδεύτηκε ολόκληρη, για ένα μνημόσυνο. Από εδώ και πέρα, κάθε φορά που η ΕΣΗΕΑ θα μιλά για «ιστορική αλήθεια» ή «δημοκρατικές αρχές» θα αρκεί να θυμηθεί κανείς ποιον τίμησε στον τρίτο όροφο. Οι λέξεις της έχουν πάψει να έχουν αντίκρισμα.

Δεν πρόκειται για κακή στιγμή ή για γραφειοκρατική αβλεψία. Μια πρόσκληση που μιλά για «αμερικανο-σιωνιστές δολοφόνους» και βραβεύει ποιήματα για τον Χαμενεΐ διαβάζεται σε δύο λεπτά. Κάποιος τη διάβασε και υπέγραψε. Το Διοικητικό Συμβούλιο είτε το γνώριζε και το ενέκρινε, είτε δεν ελέγχει τι γίνεται στο κτίριό του. Και οι δύο εκδοχές οδηγούν στο ίδιο συμπέρασμα.

Το ερώτημα αν ισχύει ακόμη η απόφαση του 2005 απαντήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου. Από μια Ένωση που προσφέρει στέγη σε ό,τι θα χειροκροτούσε ο Πλεύρης δεν υπάρχει τίποτα πια να περιμένει κανείς: ούτε εξήγηση, ούτε ανάκληση, ούτε ντροπή. Η ΕΣΗΕΑ είναι ηθικά χρεοκοπημένη, και οι δημοσιογράφοι που σέβονται τη δουλειά τους οφείλουν να το λένε δυνατά.