Τεύχος 39

Καρπός μιας δεκάχρονης διανοητικής προσπάθειας, το βιβλίο αυτό εστιάζει στο ιστορικό νόημα και στην παραγωγή του, στους τρόπους με τους οποίους η κάθε κοινωνία θυμάται διαχειριζόμενη το παρελθόν της, διαμορφώνει δημόσιες χρήσεις της ιστορίας και πολιτικές ελέγχου του πολιτικού λόγου, συγκροτεί θεσμούς και κοινότητες μνήμης, ιστοριογραφεί και αντιμετωπίζει τις διάφορες ετερότητες.

Ο Εντγκάρ Ζακόμπς δημιούργησε μια σκοτεινή και προσωπική εκδοχή της «καθαρής γραμμής», αντλώντας έμπνευση από τα βιώματα και τα διαβάσματά του, τις αναμνήσεις του από την όπερα και τον κινηματογράφο. Ο επίσημος κανόνας περιλαμβάνει επτάμισι ιστορίες σε κείμενα και σχέδια δικά του, αλλά οι ιστορίες των Μπλέικ και Μόρτιμερ συνεχίστηκαν από επιγόνους του. Ο Ζαν Ντυφώ και οι συνεργάτες του, τελευταίοι στη σειρά αυτή των επιγόνων, οικειοποιήθηκαν μια φόρμα του χτες και κατάφεραν να μας τρομάξουν, χρησιμοποιώντας την για να εκφράσουν φόβους και αγωνίες του σήμερα.

Τα θέματα του Λεωνίδα Χατζηπροδρομίδη, δημοσιογράφου διαπιστευμένου επί πολλά χρόνια στο Βελιγράδι, του μόνου έλληνα ανταποκριτή που κάλυψε με αντικειμενικότητα τα γεγονότα της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας, είναι αποτέλεσμα της εμπειρίας και της συσσωρευμένης γνώσης μιας ζωής. Θέματά του, ο κομμουνισμός και τα καθεστώτα της Ανατολικής Ευρώπης, ο αυταρχισμός τους, ο δολοφονικός χαρακτήρας τους, οι φιλόσοφοι που διαφώνησαν, οι διώξεις που υπέστησαν όσοι διαφώνησαν – αλλά και οι σημερινοί «μεταμοντέρνοι» φιλόσοφοι που δεν διστάζουν, μεταξύ παραδοξολογημάτων και δογματισμού, να αποθεώνουν τον κομμουνιστικό αυταρχισμό.

Διαστάσεις, προβλήματα και μια πρόκληση για τους Προοδευτικούς

Η ανάγκη για αλληλεγγύη και δικαιοσύνη ανάμεσα στις γενιές επανέρχεται στον επιστημονικό και πολιτικό διάλογο όσο οι ευρωπαϊκές κοινωνίες γερνούν και οι οικονομίες τους επιβραδύνονται. Η απόρριψη του ντετερμινισμού και η πεποίθηση ότι μπορούμε να επηρεάσουμε το μέλλον, οι σοβαρές ενδείξεις ότι οι μελλοντικές γενιές δεν θα ζήσουν απαραίτητα σε έναν καλύτερο κόσμο, η μείωση φυσικών και οικονομικών πόρων, η χειροτέρευση δημόσιων αγαθών, υπηρεσιών και δικαιωμάτων, αναβαθμίζουν τη σημασία της διαγενεακής ατζέντας και την εντάσσουν στην ευρύτερη πολιτική συζήτηση.

Σγουρό μελίσσι ηλιόλουστο
και πράσινος σκαντζόχοιρος στην πέτρα
ανθίζει με φωνούλα κίτρινη
και στάζει στα δυο χέρια σου
κρήνη της ευωδιάς

Τι είναι;

Η μέλισσα ξαναγυρνά
στα άδυτα του ιβίσκου
το νερό στο σκοτεινό του μέταλλο
Κόκκινος τρύγος στο παρτέρι
απομυζά κρυψίνοια κάλλους
δίπλα του της πηγής ροή
κατέρχεται
σε εύφορο ορυχείο

Ήμουν νύχτα
και ήμουν πουλί μετά τα μεσάνυχτα

Τραγούδησα;
Όχι

ΜΑΚΡΥΚΟΥΠΟ λάμνει το φως
στη θάλασσα της Ελευσίνας
λειώνοντας τα βαριά καράβια
σε άθυρμα πάχνης

ΤΟ ΚΟΒΕΙΣ στα δυο με βιασύνη
Δόντια πολύσπορα φρουρούν
στην καρδιά του ρουμάνι
υγρή ρεματιά κι ανασαίνει
φωτοσκίαση του καρπού ολογύρω·
πράσινο πάνω πάνω
επιστέφει με αργή ωρίμανση
τη μέσα σάρκα:

Την ξυπνάω για τον ήλιο που εξηγείται στα φυτά
για τον ουρανό τεντωμένο ανάμεσα στα δάχτυλα
την ξυπνάω για τις λέξεις που τσούζουν τον λαιμό
την αγαπάω με τ’ αυτιά μου
πρέπει να πας μέχρι το τέλος του κόσμου για να βρεις
   δρόσο στο χορτάρι