Λογοτεχνία

Ο Φίλιπ Ροθ, από τους δημοφιλέστερους σύγχρονους αμερικανούς λογοτέχνες, πέθανε την Τρίτη, 22 Μαΐου 2018, σε ηλικία 85 ετών.

Ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης αποτιμά τον στενό συνεργάτη του, Νίκο Θέμελη, όχι απλώς για τις πολιτικές ικανότητές του αλλά και για τη λογοτεχνική του δεινότητα. Αναδημοσίευση από το Books' Journal #87, Μάιος 2018, που κυκλοφορεί. 

John Williams, Ο Στόουνερ, μετάφραση από τα αγγλικά: Αθηνά Δημητριάδου, εισαγωγή:  John McGahern, επίμετρο: Άρης Μπερλής, Gutenberg: Aldina 5, Αθήνα 2017

Ένα λογοτεχνικό κείμενο για κάποιον καθηγητή που είναι παθιασμένος με λογοτεχνικά κείμενα. Γιατί ένα βιβλίο που πρωτοεκδόθηκε το 1965 βρήκε τόσους ενθουσιώδεις αναγνώστες (η επιτυχία του είναι μεγάλη) στη σύγχρονη Ελλάδα; Αναδημοσίευση (με προσθήκες) από το τεύχος 80 του Books’ Journal, Σεπτέμβριος 2017. [TBJ]

Mathias Enard, Πυξίδα, μετάφραση από τα γαλλικά: Σοφία Διονυσοπούλου, Στερέωμα, Αθήνα 2016, 463 σελ.

Ο οριενταλισμός δεν είναι πια αυτό που ήταν. Αλλά όταν ένας βαθύς γνώστης της Ανατολής, όπως ο γάλλος συγγραφέας Ματιάς Ενάρ, αποφασίζει να την προσεγγίσει εκ νέου, σε βάθος, το μυθιστόρημα συγγενεύει με την ανθρωπολογική μελέτη. Οι ουμανιστικές πηγές του μυθιστορήματος επανατοποθετούν το συγγραφέα στον θώκο του hominis universalis, συνδέοντας έτσι το μυθιστόρημα, πέρα από τη ρομαντική του προϊστορία, με πολλούς από τους καταγωγικούς του μύθους.

Καρολίνα Μέρμηγκα, Ο Έλληνας γιατρός. Μυθιστόρημα, Μελάνι, Αθήνα 2016, 579 σελ.

Γεννήθηκε στη Μάνη, σπούδασε ιατρική στην Αθήνα, μυήθηκε στις αξίες της ελευθερίας, του ορθολογισμού και της πνευματικότητας στη Γερμανία. Στην Ελλάδα, η μοίρα το έφερε να ζήσει, από καίριες θέσεις, τις μεγάλες (αλλά όχι και υποχρεωτικά μεγαλειώδεις) στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της, από τον πόλεμο του 1897 μέχρι τη γερμανική Κατοχή, προσπαθώντας να διαφυλάξει τις αξίες του και την αξιοπρέπεια του. Ήταν πρόσωπο υπαρκτό, ιατρός χειρουργός, ονομαζόταν Κωνσταντίνος Μέρμηγκας – και η απόγονός του, Καρολίνα Μέρμηγκα, στηριγμένη στα προσωπικά μεμοραμπίλια, αλλά και σε πλήθος ιστορικές πηγές, τον έκανε κυρίαρχο πρόσωπο ενός νέου μυθιστορήματος για την εθνική μας αυτογνωσία. Ενός απαραίτητου αναγνώσματος σε δύσκολους καιρούς – όχι μόνο για την αναγνωστική απόλαυση που προσφέρει.

 Truman Capote, Εν ψυχρώ, μετάφραση από τα αγγλικά: Αύγουστος Κορτώ, Πατάκη, Αθήνα 2017, 484 σελ.

Στις 15 Νοεμβρίου 1959, δολοφονήθηκαν τα τέσσερα μέλη της οικογένειας Κλάττερ που βρίσκονταν στο σπίτι τους, στην άσημη κωμόπολη Χόλκομπ του Κάνσας. Ο Τρούμαν Καπότε ερεύνησε την υπόθεση, απεσταλμένος στην περιοχή του New Yorker, και με το υλικό που συνέλεξε από μαρτυρίες και την έρευνά του, έγραψε το πιο διάσημο μυθιστόρημά του. Ένα αφήγημα που διαβάζεται συνέχεια με το ίδιο ενδιαφέρον. Αναδημοσίευση από το τεύχος 82, Νοέμβριος 2017, του Books' Journal [ΤΒJ]

László Krasznahorkai, Η μελαγχολία της αντίστασης, μετάφραση από τα γαλλικά και τα αγγλικά: Ιωάννα Αβραμίδου (πρωτότυπη γλώσσα: ουγγρικά), Πόλις, Αθήνα 2016, 401 σελ.

Μια μικρή ουγγρική πόλη στα παγωμένα Καρπάθια· μια διαρκώς επικείμενη και μηδέποτε κατονομαζόμενη καταστροφή· η άφιξη ενός τσίρκου, με κύρια εκθέματα ένα γιγαντόσωμο κήτος κι έναν άντρα με τρία μάτια· ο τρόμος των πολιτών· μερικά πρόσωπα, όχι πολλά, που ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Βάλουσκα, καλοκάγαθος και αλλοπαρμένος, ένας σαλός σ’ έναν κόσμο όχι λιγότερο παραλοϊσμένο: αυτά είναι τα υλικά με τα οποία ο ούγγρος συγγραφέας φτιάχνει μια μεγαλόπνοη σύνθεση, ένα μετακαταστροφικό μυθιστόρημα, μια επική αφήγηση για την ανθρώπινη κατάσταση.

Μισέλ Φάις, Lady Cortisol. Νουβέλα, Πατάκη, Αθήνα 2016, σελ. 125

«Σας μιλώ με το χέρι στην καρδιά. Δεν αντέχω την καθημερινή ενημέρωση. Οι στρατιώτες πάντα θα σκοτώνουν και θα σκοτώνονται, οι πολιτικοί πάντα θα ψεύδονται και θα αδιαφορούν για τους πολίτες, οι τραπεζίτες θα χαμογελούν μόνο όταν νιώθουν τις τσέπες τους γεμάτες, οι καλλιτέχνες, σταθερά, θα μπερδεύουν την πραγματικότητα που έχουν στο κεφάλι τους με την πραγματικότητα που υπάρχει έξω από το κεφάλι τους. Πέφτω για ύπνο με την προσδοκία, όταν ξυπνήσω, να βρω τα πράγματα πιο σταθερά, πιο αρραγή, δεν θα ήθελα να πω έξω από τον χρόνο, κι ακόμη περισσότερο αιώνια». Ποια είναι η Lady Cortisol που θέλει να μη ζει το δύστηνο παρόν κι όμως, αποτελείται από θραύσματα μνήμης του παρελθόντος, από φαντασίες αλλά κι από το ίδιο το δύστηνο παρόν; Και τι σχέση έχει με το συγγραφέα της; [ΤΒJ]

Jo Nesbo, Ο Λυτρωτής, μετάφραση από τα αγγλικά: Γωγώ Αρβανίτη, Μεταίχμιο Pocket, Αθήνα 2014, 597 σελ. 

Ο Νέσμπο είναι, εμπορικά, το διεθνές αστέρι του αστυνομικού μυθιστορήματος τα πρώτα δεκαπέντε χρόνια του αιώνα μας. Θέλω να απαντήσω σε δύο ερωτήματα: Πού οφείλει την επιτυχία του; Πόσο σοβαρός συγγραφέας είναι; Αναδημοσίευση από το Books' Journal 73, Ιανουάριος 2017.

Amos Oz, Ιούδας. Μυθιστόρημα, μετάφραση από τα εβραϊκά: Μάγκυ Κοέν, Καστανιώτη, Αθήνα 2016, 368 σελ.

Ο Ιούδας είναι ο πιο πιστός οπαδός του Χριστού, ο μοναδικός που είχε πιστέψει πραγματικά ότι ο διδάσκαλος ήταν Θεός. Γι’ αυτό τον πρόδωσε – και απογοητεύθηκε επειδή πίστευε ότι, κάποια στιγμή, θα κατέβαινε από το σταυρό, αφού προηγουμένως συνέτριβε τους εκτελεστές του. Γιατί, όμως, οι κάτοικοι του νεοσύστατου Ισραήλ, μιας χώρας που δημιουργείται μετά τον πόλεμο από δυτικούς πολίτες στη Μέση Ανατολή, αρνούνται να κάνουν έστω και αναφορά στο όνομά του; Ο Άμος Οζ επιστρέφει με ένα ακόμα μυθιστόρημα για την ταυτότητα του έθνους του. Αναδημοσίευση από το Books’ Journal 59, Οκτωβρίου 2015.

Joanne K. Rowling, Jack Thorne,  Ο Χάρι Πότερ και το καταραμένο παιδί, μετάφραση από αγγλικά: Έφη Τσιρώνη, Ψυχογιός, Αθήνα 2016, 416 σελ.

Πώς μπορείς να γίνεις πετυχημένος συγγραφέας σήμερα; Εκτός από ταλέντο, πρέπει να έχεις διάθεση για δουλειά, να ξέρεις να πλασάρεις τον εαυτό σου και να είσαι και λίγο τσαμπουκάς. Λίγο μετά την έκδοση του πρώτου θεατρικού βασισμένου στον διάσημο χαρακτήρα του Χάρι Πότερ, ρίχνουμε μια ματιά στην πορεία της Τζόαν Ρόουλινγκ, της συγγραφέως που αξιοποίησε αυτήν την τριπλέτα καλύτερα απ’ τον καθένα και κατάφερε να πείσει τα παιδιά (και τους γονείς τους) να αρχίσουν το διάβασμα.

Joseph Roth, Βερολινέζικα Χρoνικά 1920-1933, μετάφραση από τα γερμανικά: Μαρία Αγγελίδου, Άγρα, Αθήνα 2016, 288 σελ.  

Το σημερινό Βερολίνο είναι η απόδειξη ότι ακόμα και οι πιο βαθιές πληγές μπορούν να επουλωθούν. Τι συνέβαινε όμως τη δεκαετία του 1920, όταν η πόλη προσπαθούσε να σταθεί στα πόδια της; Από το 1920 έως το 1933, όσο η Γερμανία «προετοιμαζόταν» για τα γεγονότα που θα καθόριζαν την μοίρα ολόκληρου του κόσμου, ο Γιόζεφ Ροτ κατέγραφε την καθημερινή ζωή των κατοίκων του Βερολίνου. Μέσα από τις επιφυλλίδες του σε εφημερίδες της εποχής, ο Ροτ επιτρέπει στον αναγνώστη να ρίξει μια ματιά στην πρωτεύουσα του τότε, να ανακαλύψει τον διάβολο που κρύβεται στις λεπτομέρειες και, τελικά, αποδεικνύει πως ένας καλός δημοσιογράφος δεν γράφει ποτέ μόνο για τους σύγχρονούς του.