Η πραγματογνωμοσύνη του καθηγητή Δημήτρη Καρώνη απαντά σε συγκεκριμένα ερωτήματα που του έθεσε ο ανακριτής. Για να γίνουν κατανοητές οι απαντήσεις, τα πρώτα τέσσερα από τα πέντε κεφάλαια του κειμένου περιέχουν πληροφορίες και βιβλιογραφία που σχετίζονται με το φαινόμενο της βίαιης καύσης εν γένει, με τα φαινόμενα της ανάφλεξης και της έκρηξης, με τις χημικές ιδιότητες των ελαίων που χρησιμοποιούνται για τη μόνωση και την ψύξη μετασχηματιστών υψηλής τάσης, με τους μηχανισμούς που οδηγούν στο σχηματισμό μονο- και πολυαρωματικών υδρογονανθράκων κατά την καύση οργανικών υλικών (ξύλο, πλαστικά, υφάσματα κ.λπ.) και με την παρουσία, την ποσότητα, τη διασπορά, την αποδόμηση και τις επιδράσεις ορισμένων αρωματικών υδρογονανθράκων, προπάντων του ξυλολίου, στο φυσικό περιβάλλον.
Ο κ. Καρώνης δεν έκανε ούτε προσωπική αυτοψία, ούτε δειγματοληψίες στον τόπο του δυστυχήματος ή στον τόπο απόθεσης και φύλαξης των υπολειμμάτων των αμαξοστοιχιών και των χωμάτων που απομακρύνθηκαν από τον τόπο του δυστυχήματος, αλλά βασίστηκε στα αποτελέσματα του υλικού που έθεσε στην διάθεσή του ο ανακριτής και άλλοι πραγματογνώμονες καθώς και στη διεθνή σχετική βιβλιογραφία.
Η πραγματογνωμοσύνη του κ. Καρώνη έχει γι’ αυτό τον λόγο το στάτους μιας αξιολόγησης του υπάρχοντος υλικού με σκοπό όχι να διατυπώσει ένα σενάριο ή μια εικασία αλλά να κρίνει εάν και κατά πόσον τα ευρήματα των χημικών αναλύσεων είναι εύλογα και εάν αυτά αποκλείουν ένα ή περισσότερα σενάρια.
Το αποτέλεσμα αυτής της αξιολόγησης είναι ότι:
- Τα ευρήματα των χημικών αναλύσεων του Γενικού Χημείου του Κράτους είναι ισχυρά και αξιόπιστα.
- Οι γνωστοί μηχανισμοί δημιουργίας αρωματικών υδρογονανθράκων κατά την καύση οργανικών υλικών σε συνδυασμό με φυσικές βιοχημικές διαδικασίες και μεταφορά οργανικών υλικών με την βοήθεια καιρικών φαινομένων αρκούν για να δικαιολογήσουν τις μετρηθείσες συγκεντρώσεις αυτών των ουσιών στα δείγματα.
- Η ύπαρξη ενός πιθανολογούμενου εύφλεκτου και πτητικού υλικού που δημιούργησε τις σφαίρες πυρός που καταγράφηκαν δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ούτε από τις φορτωτικές της εμπορικής αμαξοστοιχίας αλλά ούτε και από την κατάσταση των βαγονιών της εμπορικής αμαξοστοιχίας, από τα οποία τα περισσότερα έμεναν άθικτα από τη σύγκρουση, ενώ αυτά που καταστράφηκαν δεν έφεραν ίχνη φωτιάς, αλλά μόνο μηχανικής παραμόρφωσης. Αυτό το συμπερασμα επιβεβαιώνεται από την επίσης σήμερα δημοσιευθείσα έκθεση του Εργαστηρίου Μεταλλογνωσίας του ΕΜΠ που συντάχθηκε από τον καθηγητή Τσακιρίδη.
Σε αυτό το σημείο, το κείμενο κάνει μια αξιολόγηση της εκτίμησης των διαμέτρων των σφαιρών πυρός από τις καταγραφές των καμερών, την οποία χαρακτηρίζει ως «αδρή» (σελίδα 121). Ο κ. Καρώνης δεν εξηγεί περαιτέρω τι θέλει να πει με αυτόν τον χαρακτηρισμό, όμως είναι επιτρεπτή η ερμηνεία ότι θεωρεί τις εκτιμήσεις του μεγέθους των σφαιρών από τις καταγραφές ως μη αξιόπιστες.
- Η γνωστή από τη βιβλιογραφία συμπεριφορά των σιλικονούχων ελαίων που χρησιμοποιούνται ως ψυκτικό και μονωτικό μέσο σε μετασχηματιστές υψηλής τάσεων όπως αυτοί των ηλεκτραμαξών και η αποδόμησή τους υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας και κατά τη διάρκεια ηλεκτρικών εκκενώσεων από βραχυκυκλώματα ή εξωτερικά ηλεκτρικά τόξα είναι ικανές να παραγάγουν τις ουσίες που δημιούργησαν τις πυρόσφαιρες που καταγράφηκαν από τις κάμερες. Η δε επακολουθήσασα πυρκαγιά που κατέστρεψε την ηλεκτράμαξα και τρία βαγόνια του Ιντερσίτυ οφείλεται κατά τη γνώμη του κ. Καρώνη στην ανάφλεξη ενός μέρους του υπόλοιπου ψυκτικού ελαίου καθώς και των εύφλεκτων υλικών της επίπλωσης και άλλων μερών των βαγονιών.
Η πραγματογνωμοσύνη του κ. Καρώνη περιέχει όλες τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για να γίνουν κατανοητά τόσο τα αποτελέσματα των χημικών αναλύσεων του εδάφους γύρω από τον τόπο του δυστυχήματος και των δειγμάτων που συλλέχθηκαν από τα συντρίμμια των αμαξοστοιχιών όσο και η χρονική εξέλιξη του φαινομένου των σφαιρών πυρός που καταγράφηκε από τις κάμερες. Η πιθανότητα της ύπαρξης ποσότητας αγνώστου εύφλεκτου υλικού που δημιούργησε αυτές τις σφαίρες απορρίπτεται ως εικασία. Αντίθετα, η πραγματογνωμοσύνη θεωρεί εύλογη την υπόθεση ότι οι σφαίρες πυρός δημιουργήθηκαν από προϊόντα της χημικής αποδόμησης των σιλικονούχων ελαίων του μετασχηματιστή της ηλεκτράμαξας του ιντερσίτυ ως αποτέλεσμα βραχυκυκλωμάτων και ηλεκτρικών τόξων από τη διάρρηξη του αγωγού υψηλής τάσεως.
Με βάση την πραγματογνωμοσύνη αυτή και σε συνδυασμό με την έκθεση του κ. Τσακιρίδη, η υποχρέωση της απόδειξης της ύπαρξης ενός άγνωστου τρίτου υλικού βαραίνει αυτούς που εκφέρουν αυτούς τους ισχυρισμούς. Όσο οι ισχυρισμοί αυτοί δεν μπορούν να αποδειχθούν χωρίς ίχνος αμφιβολίας, ισχύει για τυχόν κατηγορούμενους για «συγκάλυψη» η αρχή in dubio pro reo (εν αμφιβολία υπέρ του κατηγορουμένου).
