Κριτική

Arthur Koestler, Το μηδέν και το άπειρο, μετάφραση από τα αγγλικά: Ανδρέας Παππάς, Πατάκη, Αθήνα 2014, 341 σελ.

Αν η έκφραση «βιβλίο σταθμός» έχει κάποιο νόημα, ο τίτλος αυτός, για τη χρονιά του τέλους του πολέμου (1945), ανήκει αναμφισβήτητα στο Μηδέν και το άπειρο του Άρθουρ Καίσλερ. Βιβλίο σταθμός, αν όχι για τα γράμματα γενικά, για την πολιτική λογοτεχνία οπωσδήποτε, αλλά κυρίως για τη μεταπολεμική αφύπνιση και τη διάλυση των ολοκληρωτικών μύθων. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 53, Μάιος 2015.

Thomas Piketty, Το Κεφάλαιο τον 21ο αιώνα, μετάφραση από τα γαλλικά: Ελίζα Παπαδάκη, Πόλις, Αθήνα 2014, 744 σελ.

Το Κεφάλαιο του Τομά Πικεττύ[1] είναι η τρίτη καταφατική απάντηση που έχει δοθεί από τη δεκαετία του 1930 στο ερώτημα αν μπορεί να σωθεί ο καπιταλισμός. Ωστόσο, πίσω από το θεωρητικό οπλοστάσιο του γάλλου οικονομολόγου κρύβεται ένα σημαντικό δίλημμα, ένα δίλημμα ανάμεσα στον καπιταλισμό και τη δημοκρατία. Και παρ’ όλο που ο Πικεττύ κάνει ό,τι μπορεί για να υποστηρίξει ότι αυτό το δίλημμα δεν είναι εξαντλητικό όλων των πολιτικών δυνατοτήτων, οι προσπάθειές του είναι ανεπιτυχείς… Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 51, Ιανουάριος 2015. 

Robert Douglas-Fairhurst,  The Story of Alice: Lewis Carroll and the Secret History of Wonderland, Harvill Secker, 2015, 496 σελ.

Η Ιστορία της Αλίκης από τον καθηγητή Ρόμπερτ Ντάγκλας - Φέρχερστ, η νέα βιογραφία δηλαδή του Λιούις Κάρολ που κυκλοφόρησε στη Βρετανία, βλέπει με άλλο μάτι τη δημιουργία και την εξέλιξη της κλασικής Αλίκης στη χώρα των θαυμάτων. Και μας δίνει τον μίτο για να λύσουμε τα μάγια.

Ο σχηματισμός κυβέρνησης συνεργασίας στην Ελλάδα, μετά τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015, ανάμεσα σ’ ένα κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς, τον ΣΥΡΙΖΑ, και της λαϊκιστικής Δεξιάς, τους Ανεξάρτητους Έλληνες, καθώς και οι πρακτικές των πρώτων 100 ημερών αυτής της κυβέρνησης, υπαγορεύουν την ανάγκη για θεωρητικές διασαφηνίσεις και εννοιολογήσεις δύο κρίσιμων πολιτικών όρων: του Ριζοσπαστισμού και του Εξτρεμισμού. (Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 55, Μάιος 2015)

Βασίλης Βαμβακάς, Παναγής Παναγιωτόπουλος (επιμ.), Η Ελλάδα στη δεκαετία του ’80. Κοινωνικό, πολιτικό και πολιτισμικό λεξικό, β’ έκδοση, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2014, 730 σελ.

Γιατί αυτό που ζούμε σήμερα δεν είναι ακριβώς ο «πραγματιστικός λαϊκισμός» της δεκαετίας του 1980, αλλά είναι το απόγειο και η μοιραία συνέπεια μιας μεγάλης αγάπης, της αγάπης του «λαού»; Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 55, Μάιος 2015.

Pierre Rosanvallon, H κοινωνία των ίσων, μετάφραση από τα γαλλικά: Αλέξανδρος Κιουπκιολής, Πόλις, Αθήνα 2014, 345 σελ.

Οι ιστορικές μεταμορφώσεις της ισότητας απ’ την νεωτερικότητα στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον είναι το θέμα της Κοινωνίας των ίσων, ενός έργου μεγάλης θεωρητικής σημασίας που έλειπε από την ελληνική βιβλιογραφία. Ο στόχος και το διακύβευμα της ισότητας, λέει ο συγγραφέας, παραμένουν σταθερό κοινωνικό αίτημα που διαρκώς ανανεώνεται και είναι ανοιχτό στις ιστορικές προκλήσεις, τόσο μεταξύ των κρατών, όσο και στο εσωτερικό τους. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 52, Φεβρουάριος 2015 [ΤΒJ]

Χρήστος Χωμενίδης, Νίκη. Μυθιστόρημα, Πατάκη, Αθήνα 2014, 496 σελ.

Το βιβλίο του Χρήστου Χωμενίδη, που τιμήθηκε με το βραβείο μυθιστορήματος του Αναγνώστη, είναι μια πραγματεία πάνω στην πολιτική, την οικογένεια, τη νοσταλγία, την πατροκτονία. Μέσα από μια οικογενειακή υπόθεση, διαγράφεται η περίπλοκη σχέση ανάμεσα στο προσωπικό και το πολιτικό. Η ατομική πρόσληψη του παρελθόντος και η μεταμόρφωσή του σε μύθο ζωής. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 43, Μάιος 2014.  

Charles Patterson, Αιώνια Τρεμπλίνκα. Η συμπεριφορά μας απέναντι στα ζώα και το Ολοκαύτωμα, μετάφραση από τα αγγλικά: Κώστας Αλεξίου, Πράσινο Ινστιτούτο, 2014, 312 σελ.

Ο κύριος και κάτοχος της φύσης, άνθρωπος, επιβλήθηκε στα ζώα – ο φόνος των οποίων, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως τροφή, σύμφωνα με μια ισχυρή κριτική ανατρέπει τις ιδεολογίες του ανθρωπισμού. Ο Τσαρλς Πάττερσον, σε ένα βιβλίο αναφοράς, που κυκλοφορεί και στα ελληνικά, ισχυρίζεται ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά απέναντι στα ζώα ήταν προάγγελος του Ολοκαυτώματος. Αναδημοσίευση από το Books' Journal 54, Απρίλιος 2015 [ΤΒJ]

Joseph Roth, Η Κρύπτη των Καπουτσίνων, εισαγωγή: Michael Hofmann, μετάφραση από τα γερμανικά: Μαρία Αγγελίδου, Άγρα, Αθήνα 2014, 264 σελ.

Η πρόταση «Οι Τρόττα δεν ήταν παλιοί αριστοκράτες», με την οποία ξεκινά το Εμβατήριο του Ραντέτσκυ,[1] ανήκει στο πάνθεο των θρυλικών εισαγωγών στη μεγάλη λογοτεχνία·[2] μας ανοίγει τη πόρτα ενός κόσμου. «Μας λένε Τρόττα»: έτσι ξεκινά η Κρύπτη των Καπουτσίνων,[3] και μ’ αυτήν δρασκελίζουμε πάλι το κατώφλι του ίδιου κόσμου: του κόσμου του Γιόζεφ Ροτ, που πέθανε σαν σήμερα, στις 27 Μαΐου 1939. (αναδημοσίευση από το Books' Journal 54, Απρίλιος 2015)

Javier Marías, Ερωτοτροπίες, μετάφραση από τα ισπανικά: Χριστίνα Θεοδωροπούλου, Πατάκη, Αθήνα 2015, 432 σελ.

Δημοφιλής ισπανός συγγραφέας, παραδίδει στο αναγνωστικό κοινό του ένα ογκώδες και αρκετά φλύαρο μυθιστόρημα, το οποίο, αν και χαιρετίστηκε από την κριτική στη χώρα του, δεν φαίνεται να επιβεβαιώνει τη φήμη που το συνοδεύει. Ο λόγος; Επειδή βρίθει κοινοτοπιών. [TBJ]