Ακαδημαϊκή ελευθερία

Μια νέα διεθνής επιτροπή για την ακαδημαϊκή ελευθερία, την ευθύνη των πανεπιστημίων και την εμπιστοσύνη στην επιστήμη

Η επιστήμη δεν είναι δημοψήφισμα και η αλήθεια της δεν κρίνεται από τη δημοτικότητά της. Σε μια εποχή όμως κατά την οποία η επιστημονική γνώση αμφισβητείται όλο και συχνότερα και η ακαδημαϊκή ελευθερία δέχεται πολιτικές πιέσεις, τα πανεπιστήμια καλούνται όχι μόνο να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία τους αλλά και να αποδείξουν ότι αξίζουν την εμπιστοσύνη της κοινωνίας. Αυτό το διπλό ζήτημα –ελευθερία και ευθύνη– βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας διεθνούς πρωτοβουλίας του The Lancet και της Academic Alliance του World Health Summit. Δημοσιεύουμε σε μετάφραση το σχετικό δελτίο Τύπου. [ΤΒJ]

Βερολίνο, Λονδίνο
10 Σεπτεμβρίου 2026

Ανακοινώθηκε νέα Επιτροπή WHS Academic Alliance–Lancet για την ακαδημαϊκή ευθύνη, την εμπιστοσύνη στην επιστήμη και την κοινωνική αλλαγή

Η Academic Alliance του World Health Summit (WHS) και το The Lancet ανακοίνωσαν σήμερα τη συγκρότηση μιας νέας κοινής Επιτροπής για την Ακαδημαϊκή Ευθύνη. Με φόντο τις αυξανόμενες πολιτικές πιέσεις που ασκούνται στην επιστημονική τεκμηρίωση και στα ακαδημαϊκά ιδρύματα, η WHS Academic Alliance–Lancet Commission on Academic Responsibility for Trust in Science and Societal Change θα εξετάσει και θα επιδιώξει να ενισχύσει την αξία των ακαδημαϊκών θεσμών για την κοινωνία, να ενδυναμώσει την εμπιστοσύνη του κοινού προς αυτούς και να υποστηρίξει τη συνεισφορά τους στην κοινωνία.

Στο κείμενο που δημοσιεύεται στο The Lancet για την ανακοίνωση της πρωτοβουλίας, η Επιτροπή περιγράφει τον ρόλο της ακαδημαϊκής κοινότητας σε ένα ολοένα δυσκολότερο πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον:

Τα πανεπιστήμια και τα ακαδημαϊκά ιδρύματα αποτελούν αναντικατάστατους πυλώνες του σύγχρονου κόσμου και επί αιώνες συνιστούν αναπόσπαστο μέρος των κοινωνιών. Ωστόσο, η σχέση της ακαδημαϊκής κοινότητας με την κοινωνία και οι θεμελιώδεις ευθύνες των πανεπιστημίων αποτελούν αντικείμενο διαρκούς επαναδιαπραγμάτευσης. [...] Η ανεξάρτητη τεκμηρίωση, που βασίζεται στην κριτική έρευνα, στην ποικιλία επιστημονικών προσεγγίσεων και στην επιστημονική αυστηρότητα, επιτρέπει στην ακαδημαϊκή κοινότητα να αμφισβητεί πολιτισμικά, οικονομικά, πολιτικά και παγκόσμια συστήματα και να λέει την αλήθεια στην εξουσία. Αυτή η ανεξάρτητη αυθεντία που στηρίζεται σε τεκμήρια μπορεί να εκλαμβάνεται ως απειλή από αυταρχικά συστήματα, με αποτέλεσμα αυτά να καταστέλλουν ή να απειλούν την ελευθερία των ακαδημαϊκών οικοσυστημάτων, τόσο ιστορικά όσο και στη σημερινή εποχή.

Το έργο της Επιτροπής

Η Επιτροπή αποτελείται από μια πολυσυλλεκτική ομάδα 30 ειδικών διαφορετικών επιστημονικών πεδίων, από 22 χώρες και περιοχές. Οι εργασίες της θα οργανωθούν σε τέσσερις ομάδες εργασίας, οι οποίες θα:

• αναλύσουν τις βάσεις και τις συνέπειες της ακαδημαϊκής ευθύνης σε ιστορικά, τοπικά και σύγχρονα συμφραζόμενα,
• προσδιορίσουν τις προϋποθέσεις για τον σχεδιασμό των υπεύθυνων θεσμών του μέλλοντος,
• καθορίσουν υπεύθυνες και προσανατολισμένες στην πράξη προσεγγίσεις για την αλληλεπίδραση των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων με τις κοινωνίες.

Η τελική έκθεση της Επιτροπής αναμένεται το 2028.

Τα μέλη της Επιτροπής

Συντονιστής

• Axel R. Pries, Πρόεδρος του WHS και Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής της WHS Academic Alliance, Γερμανία

Συμπρόεδροι

• Sabina Faiz Rashid, BRAC University, Μπανγκλαντές
• Rhoda Wanyenze, Makerere University, Ουγκάντα

Άλλα μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής

• Adnan Hyder, Boston University, Ηνωμένες Πολιτείες
• Ilona Kickbusch, συμπρόεδρος του WHS Council και Graduate Institute of International and Development Studies, Ελβετία
• Sabine Kleinert, The Lancet

Μέλη

• Valérie Amiraux, Université de Montréal, Καναδάς
• Hiram V. Arroyo, Universidad de Puerto Rico, Πουέρτο Ρίκο
• Bachera Aktar, BRAC University, Μπανγκλαντές
• Chang-Chuan Chan, National Taiwan University, Ταϊβάν
• Julie Chen, University of Hong Kong, Χονγκ Κονγκ, Κίνα
• Patricia Davidson, University of New South Wales, Αυστραλία
• Fernando de la Hoz Restrepo, National University of Colombia, Κολομβία
• Sapna Desai, Population Council Institute, Ινδία
• Seydou Doumbia, University of Sciences, Techniques and Technology of Bamako, Μάλι
• Catherine Gathu, The Aga Khan University Medical College, Ανατολική Αφρική, Κένυα
• Abdul Ghaffar, AKU Karachi, Πακιστάν
• Biljana Gjoneska, Macedonian Academy of Sciences and Arts, Βόρεια Μακεδονία
• Sofia Gruskin, University of Southern California, Ηνωμένες Πολιτείες
• Philip C. Hill, University of Otago, Νέα Ζηλανδία
• Yangmu Huang, Peking University, Κίνα
• Ali Jafarian, Tehran University of Medical Science, Ιράν
• Cristiani Machado, Oswaldo Cruz Foundation (Fiocruz), Βραζιλία
• Laura Magaña, Global Network for Academic Public Health (GNAPH), Ηνωμένες Πολιτείες
• Yodi Mahendradhata, Universitas Gadjah Mada, Ινδονησία
• Melissa Miles, Monash University, Αυστραλία
• Elizabeth Molloy, The University of Melbourne, Αυστραλία
• Christine Ngaruiya, Stanford School of Medicine, Ηνωμένες Πολιτείες
• Sanjay Pattanshetty, NIMS University, Ινδία
• Nelson Sewankambo, Makerere University, Ουγκάντα
• Abla Sibai, American University of Beirut, Λίβανος
• Yik Ying Teo, National University of Singapore, Σιγκαπούρη
• Cherian Varghese, Manipal Academy of Higher Education, Ινδία
• Tracey Weissgerber, University of Coimbra, Πορτογαλία

Συναντήσεις της Επιτροπής έχουν ήδη φιλοξενηθεί και θα συνεχίσουν να φιλοξενούνται κατά τα επόμενα δύο χρόνια από το Manipal Academy of Higher Education στην Ινδία, την LKS Faculty of Medicine του University of Hong Kong στο Χονγκ Κονγκ της Κίνας και το Coimbra Health στην Πορτογαλία.

Σχετικά με τη WHS Academic Alliance

Η WHS Academic Alliance (πρώην M8 Alliance) είναι το επιστημονικό δίκτυο του World Health Summit και συγκεντρώνει 30 κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα από όλες τις ηπείρους. Ιδρύθηκε από το Charité – Universitätsmedizin Berlin το 2009. Η Alliance προωθεί τη διεθνή συνεργασία, συνδέει την επιστημονική κοινότητα με τη διαμόρφωση της παγκόσμιας ατζέντας για την υγεία και υποστηρίζει πολιτικές και πρακτικές στον τομέα της υγείας που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα.

Επικοινωνία για τον Τύπο

World Health Summit
Communications Team
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.