Η νεοελληνική ταυτότητα ως αγονία

Τι ακριβώς είναι ο ελληνικός «γουρουνολαός», κατά τον χαρακτηρισμό του εκδότη τηςΑκροπόλεως, Βλάση Γαβριηλίδη; Και πώς περιέγραφε την ταυτότητα των Ελλήνων ο Παύλος Νιρβάνας, που με δυο χρονογραφήματά του στο Νέον Άστυ, στις 17 Αυγούστου 1909 και στις 15 Σεπτεμβρίου 1909; Γιατί είναι ακριβής η αναφορά του δημοφιλούς χρονογράφου στις ψυχικές λαϊκές αναστολές του Έλληνα ως προς την κατανόηση της συλλογικής κακοδαιμονίας μέσω μιας αέναης μετάθεσης ευθυνών, στη συντηρητική αντι-ενθουσιαστική ειρωνεία του και στην απογοήτευσή του για το ασάλευτο, το ανακυκλούμενο νεοελληνικό παρόν; Εν τέλει, τι είναι η νεοελληνική αγονία;

Όταν οι κατάσκοποι αμφιβάλλουν

John Le Carré, Ένας προδότης στα μέτρα μας, μετάφραση από τα αγγλικά: Νάσος Κυριαζόπουλος, Bell, Αθήνα 2011, 342 σελ. «Ένας καλός συγγραφέας δεν είναι ειδικός παρά μονάχα στον εαυτό του. Και αν είναι συνετός, φυλάει τα λόγια του πάνω σ’ αυτό το θέμα. Μερικοί από σας ίσως αναρωτιούνται γιατί διστάζω να ενδώσω σε συνεντεύξεις στο ραδιόφωνο, την τηλεόραση, τον Τύπο. Η απάντηση είναι ότι τίποτε απ’ όσα γράφω δεν είναι αληθινό. Είναι η ύλη των ονείρων, όχι η πραγματικότητα. Κι όμως, τα ΜΜΕ με αντιμετωπίζουν σαν να έχω γράψει εγχειρίδια για κατασκόπους. Σ’ ένα βαθμό κολακεύομαι που τα παραμύθια μου τα παίρνουν τόσο σοβαρά. Ωστόσο, ταυτόχρονα, σιχαίνομαι τον ρόλο του γκουρού, μια και δεν έχει καμία σχέση με το ποιος είμαι και το τι κάνω. Οι καλλιτέχνες, από την εμπειρία μου το λέω, έχουν πολύ φτενό πυρήνα. Υποκρίνονται. Δεν είναι το γνήσιο πράγμα. Είναι κατάσκοποι. Κι εγώ δεν αποτελώ εξαίρεση». Μερικά λόγια με τα οποία ο Τζον Λε Καρρέ αυτοπαρουσιαζόταν, μια περιήγηση στο έργο του συγγραφέα που μετέτρεψε την κατασκοπεία σε υπαρξιακό στοίχημα. Αναδημοσίευση από το Books’ Journal, τχ. 16, Φεβρουάριος 2012.

Τζον Λε Καρρέ: Αντίο Τζορτζ Σμάιλι, καληνύχτα Βρετανία

John Le Carré, A Legacy of Spies, Viking - Penguin, 2017, 264 σελ.   John Le Carré, Η κληρονομιά των κατασκόπων, μετάφραση από τα αγγλικά: Βεατρίκη Κάντζολα – Σαμπατάκου, Bell, Αθήνα 2018, 341 σελ.    Ο Τζον Λε Καρρέ, ο θάνατος του οποίου σε ηλικία 89 χρόνων ανακοινώθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2020, ήταν ένας σπουδαίος βρετανός συγγραφέας. Ήταν πολλά περισσότερα από έναν συγγραφέα κατασκοπευτικών μπεστ σέλερ. Στο βιβλίο του Η κληρονομιά των κατασκόπων, που κυκλοφόρησε το 2017 (και στα ελληνικά μεταφράστηκε την επόμενη χρονιά) αναβίωσε τον θρυλικό ήρωά του, Τζορτζ Σμάιλι, και την ψυχροπολεμική περίοδο, σε ένα συναρπαστικό θρίλερ-μανιφέστο. Η Σοβιετική Ένωση έχει αντικατασταθεί από τη Ρωσία του Πούτιν, η Βρετανία στα μάτια του έχει μετατραπεί σε μια «χώρα του πουθενά» και η Ευρώπη της ελευθερίας, της συνύπαρξης και της λογικής συνεχίζει να είναι ένα όνειρο που αξίζει να διεκδικούμε. Όσο για τον κλασικό ήρωά του, είναι ακόμα ζωντανός – και πάντα δρώσα προσωπικότητα, που νικά όχι μόνο τους εχθρούς αλλά και το χρόνο. Ιt was fiction after all... Αναδημοσίευση (με μικρές προσθήκες της σύνταξης) από το Books' Journal, τχ. 83, Δεκέμβριος 2017.

Κάνετε τον καπιταλισμό αλλιώς

Mariana Mazzucato, Η Αξία των Πάντων. Δημιουργία και εξόρυξη αξίας στην παγκόσμια οικονομία, μετάφραση από τα αγγλικά: Ελένη Κοτσυφού, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2020 (υπό έκδοση) Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές βρισκόμαστε ακόμη στο επίκεντρο μιας υγειονομικής κρίσης που πυροδοτεί μια μεγάλη οικονομική κρίση. Σε σειρά άρθρων στον Τύπο, η Μαζουκάτο επιμένει ότι δεν πρέπει να επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος, ότι τώρα είναι η ευκαιρία να κάνουμε τον καπιταλισμό διαφορετικά. Η δημοφιλής οικονομολόγος Μαριάνα Μαζουκάτο αναζητεί ό,τι προσθέτει αξία στην κοινωνία.*

Ο πλούτος του Στυλιανού Αλεξίου

Μια διαχρονική προσέγγιση της ελληνικής γλώσσας και των ελληνικών αφηγημάτων. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τεύχος 113, Νοέμβριος 2020.

Η διαθήκη του Καμιλλέρι

Αντρέα Καμιλλέρι, Γράμμα στη Ματίλντα, μετάφραση από τα ιταλικά: Φωτεινή Ζερβού, Πατάκη, Αθήνα 2020, 132 σελ. Λίγο πριν πεθάνει, ο Αντρέα Καμιλλέρι, ο ιταλός συγγραφέας που έγινε διάσημος για τα αστυνομικά του μυθιστορήματα στα οποία κεντρικός ήρωας ήταν ο αστυνόμος Σάλβο Μονταλμπάνο, έγραψε ένα μεγάλο γράμμα στην αγαπημένη δισεγγονή του Ματίλντα – ή ένα μικρό βιβλίο. Εξομολογείται τη διαδρομή του στη ζωή και τα πιστεύω του – πώς μεγάλωσε, πώς έγινε κομμουνιστής (χωρίς να συμμερίζεται τον αυταρχισμό και τη φονική εκτροπή της ιδεολογίας του), πώς έκανε επιτυχία στη λογοτεχνία. Οι κάπως μονοδιάστατες απόψεις του λειαίνονται από το πάθος του για έναν δικαιότερο κόσμο, που τον προσδοκούσε από την Ενωμένη Ευρώπη. [ΤΒJ]

Αλή Πασάς, Λόρδος Μπάυρον και η εύμορφη Πάργα

Η ομορφιά ενός ιστορικού τοπίου που παρέπεμπε στην Ελλάδα του 1821 με παρακινούσε εδώ και πολλά χρόνια να επισκεφτώ την Πάργα. Το φετινό καλοκαίρι το κατάφερα, πέρασα είκοσι μέρες στη μικρή πόλη που την ήξερα από καρτ ποστάλ, κάποια ιστορικά γεγονότα και τις αναφορές σε ποιήματα. Παρακάμπτω τις φημισμένες φυσικές ομορφιές και εστιάζω στην μεγάλη περιπέτεια της Πάργας που άνοιξε τον ελληνικό 19ο αιώνα.

Ένας αριστοκράτης στην αντίσταση

Christopher Montague Woodhouse,Μια ζωή γεμάτη τόλμη. Από τον Γοργοπόταμο στο Ιράν και στο Βρετανικό Κοινοβούλιο, μετάφραση από τα αγγλικά: Ηλίας Μαγκλίνης, Παπαδόπουλος, Αθήνα 2020, 448 σελ.   Βρετανός αριστοκράτης, αλλά ταυτόχρονα και «ένας Εγγλέζος που μιλούσε τα ελληνικά καλύτερα από όσο έπρεπε», κατά τη διατύπωση του Γεωργίου Καρτάλη, ο Κρις Γούντχαουζ εξιστορεί την περιπετειώδη ζωή του, την οποία επέλεξε λόγω του πάθους του για την πολιτική – αλλά και λόγω της ταύτισής του με την Ελλάδα, όπου βρέθηκε όταν κηρύχτηκε ο πόλεμος του 1940 και, αργότερα, στη διάρκεια της Κατοχής και του εμφυλίου. Πώς και ταυτίστηκε τόσο πολύ με την Ελλάδα; Ήταν το φως; Η μυθολογία της; Ή ότι, στον παιδικό σταθμό, η δασκάλα του του είχε διαβάσει την Αλεξιάδα της Άννας Κομνηνής; [ΤΒJ]

Για την πρόοδο, τον προοδευτισμό και την Aριστερά

Η πρόοδος δεν είναι πλέον κάτι το αυτονόητο, η ιδέα της προόδου σκοτείνιασε εξαιτίας της επίκλησής της από ενθουσιώδεις οπαδούς της και γιατί εργαλειοποιήθηκε από δημαγωγούς. Στο εξής, η αναφορά στην πρόοδο περισσότερο διαιρεί παρά ενώνει. Αν η μαγική λέξη «πρόοδος» παραμένει κινητοποιητική, είναι γιατί παραδόξως παράγει σύγκρουση μεταξύ όσων εκθειάζουν και όσων κατηγορούν τον «προοδευτισμό» ως κοσμική θρησκεία.
Δεκ 01 2020
Δημοσιεύθηκε στο Editorials

Μπαμπινιώτης στην tv!

Ο Γιώργος Μπαμπινιώτης διεξάγει ένα σθεναρό αγώνα κατά της εισβολής ξένων λέξεων στην καθημερινή μας ζωή, εφόσον λέξεις και εκφράσεις όπως take away, lock down, event και άλλες πολλές έχουν περάσει σε κοινή χρήση. Εξηγεί την εθνική ανάγκη αντίστασης σ’ αυτή την εισβολή, σε εκπομπή που προβάλλεται κάθε Τετάρτη στις 11 μ.μ. και έχει τίτλο Εvening Report. Το Evening Report, δε, ακολουθεί την εκπομπή Brainstorming στο κανάλι Action 24.