Θεοδόσης Π. Τάσιος, Αρχαία ελληνική στρατιωτική τεχνολογία, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Αθήνα 2025, 448 σελ.
Γιατί δεν σκίζονταν από τα δόρατα οι μυκηναϊκές ασπίδες που ήσαν φτιαγμένες από βοϊδοτόμαρο; Πώς κατασκευάζονταν οι πολυώροφοι αυτοκινούμενοι πολιορκητικοί πύργοι και οι καταπέλτες; Τι ακριβώς ήταν το «υγρόν πυρ»; Σε αυτά και άλλα ερωτήματα περί της Στρατιωτικής Τεχνολογίας —της συνισταμένης των διαθέσιμων Τεχνολογιών— των Αρχαίων Ελλήνων απαντά το νέο βιβλίο του Θεοδόση Π. Τάσιου. Μελετώντας προσεκτικά τις αρχαίες γραπτές πηγές —κείμενα και εικόνες— ο συγγραφέας περιγράφει τα επιθετικά και αμυντικά όπλα των Αρχαίων απ’ τη Μυκηναϊκή έως την Ελληνιστική Περίοδο: ξίφη, τόξα, δόρατα, ασπίδες και πανοπλίες· τείχη, τάφρους, αναχώματα, καταπέλτες, πολιορκητικούς πύργους· πολεμικά πλοία, φράγματα λιμένων, γεφυρώσεις ποταμών· κ.ά. Συγχρόνως, όμως, εξηγεί τον τρόπο κατασκευής και λειτουργίας τους, βάσει μαθηματικών υπολογισμών ή και σύγχρονων πειραμάτων. Το βιβλίο αυτό είναι το πρώτο μιας σειράς τόμων για την Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία που θα εκδοθούν προσεχώς. [ΤΒJ]
Санкт-Петербургский государственный университет, Толковый словарь государственного языка Российской Федерации (Κρατικό Πανεπιστήμιο Αγίας Πετρούπολης, Επεξηγηματικό Λεξικό της Κρατικής Γλώσσας της Ρωσικής Ομοσπονδίας), 2025, https://rep.herzen.spb.ru/publication/18669
Πριν από λίγο καιρό, το ρωσικό κράτος ενέκρινε ένα νέο «κρατικό λεξικό», το Толковый словарь государственного языка Российской Федерации. Παρότι παρουσιάζεται ως επιστημονικό έργο, λειτουργεί ως ιδεολογικός μηχανισμός: επαναπροσδιορίζει βασικούς πολιτικούς όρους (ορίζοντας, για παράδειγμα, τον «αυταρχισμό» ως «την αποτελεσματικότερη μορφή διακυβέρνησης σε δύσκολες εποχές»), απαγορεύει λέξεις που θεωρούνται «ανάρμοστες» και εισάγει δεκατέσσερις κατηγορίες γλωσσικών ριζών που κρίνονται ασύμβατες με τη «γλώσσα του κράτους». Η εμπλοκή του νομικού τμήματος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στη σύνταξή του δείχνει ότι πρόκειται για κάτι βαθύτερο από μια γλωσσολογική προσπάθεια. Ποια όμως είναι τα χαρακτηριστικά του; Πώς φωτογραφίζεται στις επιλογές του το καθεστώς Πούτιν; Τι πρέπει να μην αναφέρεται; Και τι είναι η Τrad ιδεολογία;
Κωνσταντίνος Νικολάου, Ο ταλαντούχος Νέρωνας, Σμίλη, Αθήνα 2024, 72 σελ.
Είναι πολύ εύκολο να αποφανθεί κανείς αν του αρέσει μια ποιητική συλλογή. Το δύσκολο είναι να προσπαθήσει να εξηγήσει γιατί του αρέσει. Αν με ενδιέφερε, και εξακολουθεί να με ενδιαφέρει η ποίηση του Κωνσταντίνου Νικολάου είναι γιατί έχει και ξέρει τον τρόπο να μας μεταδώσει αισθήματα, εντυπώσεις και ιστορίες που αφορούν όλους μας. Ο ταλαντούχος Νέρωνας, η δεύτερη συλλογή του Νικολάου, πέρα από τη δεδηλωμένη και επίμονη συμπάθεια του ποιητή προς τα πρόσωπα της Ρωμαϊκής ιστορίας, θεωρώ πως επιβεβαιώνει την ύπαρξη ανάμεσά μας μιας γνήσιας ποιητικής φωνής.
Karine Tuil, Η απόφαση. Η καθημερινότητα μιας ανακρίτριας της γαλλικής Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας, μετάφραση από τα γαλλικά: Κατερίνα Γούλα, Κέδρος, Αθήνα 2025, 300 σελ.
Δικαστής και συντονίστρια της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας στο Παρίσι αντιμετωπίζει την περίπτωση νεαρού ισλαμιστή που επέστρεψε από τη Συρία, όπου είχε στρατολογηθεί από το Ισλαμικό Κράτος. Να τον κρατήσει ή να τον αφήσει ελεύθερο; Η προοδευτική λύση είναι η ελευθερία, άλλωστε το συνδικάτο των δικηγόρων έχει διακηρύξει ότι οι φυλακές πρέπει να καταργηθούν. Κι ύστερα, η ζωή της εμπλέκεται με τη δουλειά και τη δραστηριότητα ενός ριζοσπάστη ισλαμιστή που πιστεύει στο θάνατο. Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα. [ΤΒJ]
Κος Κανένας εναντίον Πούτιν (Mr. Nobody Against Putin). Έγχρωμο πολιτικό ντοκιμαντέρ δανικής παραγωγής 2025, σε σκηνοθεσία των David Borenstein και Pavel Talankin. Συμπαραγωγή: Βρετανία, Γερμανία. Διανομή: Filmtrade/Tanweer. Διάρκεια: 90΄.
Η ταινία Κος Κανένας εναντίον Πούτιν (Mr. Nobody Against Putin) είναι ένα πολιτικό ντοκιμαντέρ που παρακολουθεί τη σταδιακή μεταμόρφωση της καθημερινής ζωής σε μια μικρή ρωσική πόλη των Ουραλίων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Είναι από εκείνα τα ντοκιμαντέρ που δεν προσπαθούν να σοκάρουν τον θεατή με υπερβολές αλλά τον κερδίζουν ακριβώς επειδή παραμένουν ανθρώπινα και ήσυχα. Μέσα από την καθημερινότητα ενός δασκάλου και σχολικού βιντεογράφου στη Ρωσία, του Πάβελ “Πάσα” Ταλάνκιν (Pavel “Pasha” Talankin), η ταινία δείχνει πώς η κρατική προπαγάνδα και ο μιλιταρισμός εισχωρούν σταδιακά στη ρωσική εκπαίδευση μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Ian Garner - Taras Kuzio, Russia and Modern Fascism: New Perspectives on the Kremlin’s War Against Ukraine, πρόλογος: David Satter, Soviet and Post-Soviet Politics and Society, Vol. 292, ibidem-Verlag, Στουτγάρδη 2025, 350 σελ.
Μια συλλογή κειμένων που κυκλοφόρησε στη Γερμανία θέτει ένα ενδιαφέρον ερώτημα: μπορεί το καθεστώς του Πούτιν, στη Ρωσία, να είναι φασιστικόq Οι συγγραφείς, στην πλειονότητά τους, παραδέχονται ότι πολύ συχνά βαφτίζονται φασίστες αντίπαλοι στις πολεμικές διαμάχες – κάτι που πάει να καταστήσει τον όρο χαρακτηρισμό απαξίωσης παρά εξειδικευμένη κατηγορία. Διερευνώντας τα χαρακτηριστικά του σημερινού ρωσικού αυταρχικού κράτους, ιδεολογικά και μεθοδολογικά, και παρατηρώντας τις μεθόδους με τους οποίους η Ρωσία κάνει τον πόλεμο στην Ουκρανία, εντοπίζουν ενδιαφέρουσες αναλογίες αλλά και αποκλίσεις. Αυτό για το οποίο όλοι συμφωνούν είναι ο ολοκληρωτικός πόλεμος που διεξάγεται και οι μέθοδοι εκρωσισμού της Μαριούπολης. [ΤΒJ]
Τζωρτζ Στάινερ, Η ιδέα της Ευρώπης, μετάφραση από τα αγγλικά: Θάνος Σαμαρτζής, Δώμα, Αθήνα 2021, 60 σελ.
Το δοκίμιο του Τζωρτζ Στάινερ μάς θυμίζει πως η δύναμη της Ευρώπης δεν βρίσκεται στους αλγορίθμους της, αλλά στη συνείδησή της.
Kυριάκος Δημητρίου, Η κρυφή ζωή των φιλοσόφων, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2024, 360 σελ.
Το κείμενο του Κυριάκου Δημητρίου αποτελεί κάτι περισσότερο από μια συστηματική αντι-αγιογραφία σημαντικών φιλοσόφων της νεωτερικότητας, σπάνια στο είδος της, ακόμη και για τα διεθνή δεδομένα. Ο Μακιαβέλλι, ο Νεύτων, ο Ρουσσώ, ο Καρτέσιος, ο Πασκάλ, ο Κίρκεργκωρ, ο Σοπενχάουερ, ο Μπένθαμ, ο Τζον Στιούαρτ Μιλ, ο Νίτσε ήταν λιγότερο επιβλητικοί απ’ όσο η σκέψη τους. Μπορεί όμως η σκέψη ενός φιλοσόφου να προσλαμβάνεται χωρίς την πρόσληψη και της ζωής του; [ΤΒJ]
Μιχάλης Παπαπέτρου, Η πολιτική μου διαδρομή. Από τους μύθους στην πραγματικότητα, Παπαζήση, Αθήνα 2025, 432 σελ.
Μπήκε στην πολιτική μέσω της Αριστεράς, εξελέγη βουλευτής, διαφώνησε με το ΑΚΕΛ, υπήρξε εκ των ιδρυτών του ανανεωτικού ΑΔΗΣΟΚ… Παρότι στην Αριστερά, ο Γλαύκος Κληρίδης εκτίμησε το πάθος του για τη δίκαιη επίλυση του Κυπριακού και για μια λύση που θα συμπεριλάμβανε και τις δύο κοινότητες. Εκλήθη και ανέλαβε κυβερνητικός εκπρόσωπος, με μεγάλη επιτυχία. Ακολούθησαν, όμως, πέτρινα χρόνια. Το 2004, το Όχι του δημοψηφίσματος στο σχέδιο Ανάν απομάκρυνε τη λύση μειώνοντας τις πιθανότητές της. Αλλά δεν πτοείται: συνεχίζει να πορεύεται στο δρόμο του διεκδικητικού ρεαλισμού. Ο Μιχάλης Παπαπέτρου περιγράφει τη ζωή του και τις καμπές της στην πολιτική, δηλώνοντας αποφασισμένος στο δρόμο του διεκδικητικού ρεαλισμού υπέρ μιας δίκαιης, ευρωπαϊκής και βιώσιμης λύσης. [ΤΒJ]
Gregor von Rezzori, Μια ερμίνα στο Τσέρνοπολ, μετάφραση από τα γερμανικά: Δέσποινα Κανελλοπούλου, Δώμα, Αθήνα 2025, 508 σελ.
Κριτικά εικαστική γραφή, ένας Γκρος ή Όττο Ντιξ με γραφομηχανή. Ο Γκρέγκορ Φον Ρετσόρι χλευάζει ταυτόχρονα τις μάζες που υφίστανται αλλά και κάθε πολεμοχαρές παχύδερμο ή μανιακό που θα οδηγήσει σε σφαγή την Ευρώπη για το «έθνος» (το κάθε έθνος) σε δύο μάλιστα πολέμους – περιγράφει ταυτόχρονα τη φρίκη και το γελοίο. Οι λέξεις του, γοητευτικές: «εύθρυπτος», «άφυλη», «αχειροποίητη», «μια αγιοσύνη δίχως καλοσύνη», «ολβιότητα», «αγχέμαχη», «η αδυναμία είναι μια αμείλικτη συνθήκη», «ένας θάνατος θεσπέσιος»… Ο λόγος του μας ανήκει, εκφράζει την πολυεπίπεδη βαθύτητα και εμπειρία της δικής μας Ευρώπης, της ποιοτικής Ευρώπης, δυτικής και ανατολικής, βόρειας και νότιας, της διαχρονικής-αιώνιας ιστορικής ταυτότητας και ενότητας.
François Dosse, Φιλοσοφικές φιλίες, μετάφραση από τα γαλλικά: Γιάννης Μπαλαμπανίδης, Πόλις, Αθήνα 2025, 392 σελ.
Ήταν φίλοι στο πανεπιστήμιο, σχεδόν μαζί υπότροφοι στο Βερολίνο, μαζί έκαναν και τη στρατιωτική τους θητεία. Ο Ρεϊμόν Αρόν επηρέασε τον Σαρτρ όταν του γνωστοποίησε τη μεγάλη γερμανική ανακάλυψή του, τη φαινομενολογία. Αλλά στην πορεία η απόκλιση ήταν η μοίρα τους. Και η ιδεολογική σύγκρουση, που ήταν αιτία για ένα τεράστιο χάσμα. Ο Αρόν ήταν με τον Ντε Γκωλ, ο Σαρτρ υποστήριζε τη Σοβιετική Ένωση. Διασώθηκε κάτι από τη φιλία τους; Η σχέση Ρεϊμόν Αρόν – Ζαν-Πολ Σαρτρ είναι πολυσυζητημένη και εξιστορείται σε ένα βιβλίο του Φρανσουά Ντος, στο οποίο περιγράφονται αρκετές ακόμα, άλλης έντασης, φιλίες γάλλων φιλοσόφων. [TBJ]
Φερενίκη Παναγοπούλου, Πολιτική ανυπακοή. Μια ηθικο-συνταγματική θεώρηση, Παπαζήση, Αθήνα 2025, 380 σελ.
Το βιβλίο της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Φερενίκης Παναγοπούλου, Πολιτική Ανυπακοή. Μια ηθικο-συνταγματική θεώρηση (2025) –με πρόλογο του Γιάννη Κτιστάκι, αναπληρωτή καθηγητή της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και Προέδρου του Τρίτου Τμήματος του ΕΔΔΑ– αποτελεί μια εξαιρετική συμβολή στην ελληνική βιβλιογραφία για τη μελέτη του φαινομένου της πολιτικής ανυπακοής ως πολύπλευρου πολιτικού γεγονότος, και όχι ως θεσμικής /νομικής εκτροπής και ανωμαλίας.
