Comics
JoeΚubert, Φαξ από το Σαράγεβο. Μια ιστορία επιβίωσης, μετάφραση από τα αγγλικά: Γαβριήλ Τομπαλίδης, Μικρός Ήρως, Αθήνα 2020, 210 σελ.
O Τζο Κιούμπερτ (1926-2012) υπήρξε θρύλος των αμερικανικών κόμικς. Το κομψό, γεμάτο λεπτομέρειες σχέδιό του πρωταγωνιστούσε στα περιπετειώδη και υπερηρωικά κόμικς που σχεδίασε – κι ανάμεσά τους περιπέτειες του Flash, του Batman, του Sgt. Rock και του Hawkman–, στις πολεμικές αφηγήσεις του (όπως οι Ιστορίες των Πράσινων Μπερέ) και στα πιο αγαπημένα κόμικς με ήρωα τον Ταρζάν και τον κόσμο της ζούγκλας. Αλλά το 1996 έδωσε στη δημοσιότητα ένα διαφορετικό κόμικς: τη ρεαλιστική αναπαράσταση της πολιορκίας του Σαράγεβο από τους Σέρβους. Στηριγμένο στα φαξ που του έστελνε από την πολιορκημένη πόλη ένας συνεργάτης και φίλος του, ο Κιούμπερτ υπέγραψε ένα ρεαλιστικό αριστούργημα, ωμό και αληθινό όσο και ο πόλεμος που περιγράφει.
Ο Χοακίν Σαλβαδόρ Λαβάδο, ο Quino (Κίνο) ήταν ο αργεντινός δημιουργός της Μαφάλντα – της πρώτης συνειδητά πολιτικοποιημένης φιγούρας των κόμικς, που αγαπήθηκε πολύ στη Λατινική Αμερική και, τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, στην Ευρώπη. Αγαπήθηκε πολύ και από τους έλληνες αναγνώστες, που τον διάβασαν στα περιοδικά ενήλικων κόμικς Κολούμπρα, Βαβέλ και Παρά Πέντε.
Γραμμή καθαρή, «γαλλοβελγική», φιγούρες καρτουνίστικες, ιστορικές αναφορές, σάτιρα και λογοπαίγνια. Τριακόσια ογδόντα εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως, μεταφράσεις σε 111 γλώσσες και διαλέκτους, μια από τις μεγαλύτερες εκδοτικές επιτυχίες όλων των εποχών: Οι περιπέτειες του Αστερίξ. Ο σκιτσογράφος της σειράς και, μαζί με τον Ρενέ Γκοσινύ, συνδημιουργός της, ο Αλμπέρ Ουντερζό, πέθανε στα 92 του στις 24 Μαρτίου 2020. «Η Γαλλία έχασε μια από τις δημιουργικότερες φαντασίες της», ανέφερε ο γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν.
Αρκάς, Ο Κόκκορας, Γράμματα, Αθήνα 2002, 220 σελ.
Αρκάς, ShowBusiness. Πάμε πρόβα, Αθήνα 1991, 76 σελ.
Αρκάς, ShowBusiness. Έλα στο καμαρίνι μου, Αθήνα 1991, 76 σελ.
Αρκάς, Ο ισοβίτης, Γράμματα, Αθήνα 2004, 169 σελ.
Αρκάς, Χαμηλές πτήσεις, Γράμματα, Αθήνα 2006, 423 σελ.
Ποιο είναι αυτό το παιδί που θα γινόταν πρωθυπουργός; Όποιος γνωρίζει σε βάθος τη δουλειά του Αρκά, ξέρει ότι δεν διαφέρει σε τίποτα από τη θεώρηση του κόσμου που έχει το Γουρούνι στον Κόκκορα, η Θέκλα στις Show Business, o Μοντεχρήστος στον Ισοβίτη, ο μικρός σπουργίτης στις Χαμηλές πτήσεις. Οι ατάκες του πιτσιρίκου που όταν μεγαλώσει θα γίνει πρωθυπουργός βγαίνουν από την ίδια αφηγηματική συνταγή που έβγαιναν και οι ατάκες του Γουρουνιού στον Κόκκορα. Απέναντί του, κι αυτός έχει ηττημένους, ανήμπορους, παραδομένους – αλλά δεν τον νοιάζει επειδή αυτός έχει μάθει να κερδίζει τη ζωή με το έτσι θέλω, χωρίς προσόντα, χωρίς προσπάθεια, αποκλειστικά με το θράσος του. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 98, Μάιος 2019.
Αρκάς, Τα παιδικά χρόνια ενός πρωθυπουργού, Γράμματα, Αθήνα 2019, σελ. 64
Ο Αρκάς δεν είναι αριστερός. Είναι αντικομφορμιστής και εν τέλει βαθύς κριτικός της εξουσίας που εμφανίζεται ως αυτονόητη και φυσική. Αυτό καλό είναι να το γνωρίζουν και οι πολλοί όψιμοι φίλοι του, εκείνοι που νομίζουν ότι έγινε αντιαριστερός, δεξιός, δικός τους
Αρκάς, Τα παιδικά χρόνια ενός πρωθυπουργού, Γράμματα, Αθήνα 2019, σελ. 64
Από το 2015, ο Αρκάς διακατέχεται από την ηθική του δημοκρατικού επείγοντος. Ο μικρός πρωθυπουργός του, ως διαχρονικό «παιδί» της ελληνικής κοινωνίας, είναι ο εκφραστής του βαθιού κυνισμού και της ατομικιστικής απάθειας που είχαμε συναντήσει να σατιρίζονται στο παλιότερο έργο του – στον Κόκκορα, στον Ισοβίτη, στις Χαμηλές πτήσεις. Σαν άλλος Τοτός, ο μελλοντικός πρωθυπουργός που παραπέμπει στον Αλέξη Τσίπρα, επιδεικνύει απλόχερα στον περίγυρό του την κουτοπονηριά, την αμάθεια, την τεμπελιά, τη διπροσωπία που θα τον κάνουν στη συνέχεια κυρίαρχο του πολιτικού παιχνιδιού στην Ελλάδα της κρίσης.
Στις 29 Ιουνίου 2018, πέθανε σε ηλικία 92 ετών ο Στηβ Ντίτκο, ο σχεδιαστής του Σπάιντερμαν, του «υπερήρωα της διπλανής πόρτας», σε σενάριο του Σταν Λη - ο οποίος συνειδητά επέλεξε να συνεργαστεί με έναν αφανή ακόμα τότε σχεδιαστή και όχι με τη μεγάλη μορφή των υπερηρωικών εικονογραφημένων, τον Τζακ Κϊρμπυ, για αυτόν τον νέο τότε και διαφορετικό υπερήρωα. Σήμερα αναδημοσιεύουμε ένα παλιότερο κείμενο, από το Books’ Journal#22, Αύγουστος 2012, χρήσιμο για τη γέννηση και την περιγραφή της εκδοτικής διαδρομής του δημοφιλούς χαρακτήρα της ποπ κουλτούρας.
Από τον Μορρίς ώς τον Ασντέ και από τον Ρενέ Γκοσινύ ώς τον Ζυλ, οι περιπέτειες του Λούκυ Λουκ είναι ένα από τα πιο σημαντικά και τα πιο πολυσέλιδα κεφάλαια στην ιστορία της ευρωπαϊκής Ένατης Τέχνης, που άρχισε σε μια από τις πιο καθοριστικές καμπές στην ιστορία του γαλλόφωνου κόμικς. Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, η Αμερική συναρπάζει περισσότερο από ποτέ. Και όχι άδικα: ο αμερικανός φαντάρος είναι ο ελευθερωτής και φέρνει στις αποσκευές του θεάματα, ακούσματα κι αναγνώσματα που ήταν απαγορευμένα για πέντε χρόνια, από τον χολυγουντιανό κινηματογράφο και την τζαζ ώς τα κόμικς.
Les Mondes de Marcel Gotlib, Musée d’art et d’histoire du Judaïsme, Dargaud, 2014. Κατάλογος της ομότιτλης έκθεσης στο Musée d’art et d’histoire du Judaïsme στο Παρίσι (12/3-27/7/2014).
Ο Γκοτλίμπ, ένας από τους σπουδαιότερους γάλλους καλλιτέχνες των κόμικς, πέθανε στις 4 Δεκεμβρίου 2016 σε ηλικία 82 χρόνων. Με αφορμή τη δυσάρεστη αυτή ευκαιρία, αναδημοσιεύουμε ένα παλιότερο κείμενο που φιλοξενήθηκε στο τεύχος 43 του Books’ Journal, Μάιος 2014, ένα κείμενο που έπαιρνε αφορμή από μια μεγάλη αναδρομική έκθεση προς τιμήν του Μαρσέλ Γκοτλίμπ, που παρουσίαζε το σύνολο της καριέρας ενός μεγάλου χιουμορίστα αυστηρών αρχών που είχε πάρα πολύ σοβαρούς λόγους να μην έχει ούτε ιερό, ούτε όσιο.
Dimitri Mastoros, Nicolas Wouters, Εξάρχεια. L’Orange amère, Futuropolis, 2016
Tριάντα δύο χρόνια μετά την Τσιγγάνικη Ορχήστρα του Γιάννη Καλαϊτζή, ένα νέο κόμικς κυκλοφορεί (στη γαλλική αγορά!) με θέμα του τα Εξάρχεια - και το μύθο τους.
Darryl Cunningham, Σούπερκραχ. Το μεγάλο κόλπο με τη διεθνή οικονομία, μετάφραση από τα αγγλικά: Αβραάμ Κάουα, Κριτική, Αθήνα 2015, 240 σελ.
Αφορμή ήταν η σφοδρή χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, που γρήγορα επεκτάθηκε με καταστροφικά αποτελέσματα στην πραγματική οικονομία. Τις προϋπάρχουσες οικονομικές θεωρίες, τις ιδέες που απορρέουν απ’ αυτές και τις επιπτώσεις τους στην παγκόσμια οικονομία επιχειρεί να ανασυνθέσει και να αναπαραστήσει ως μια κόμικς ιστορία ο γνωστός βρετανός αφηγητής εικονογραφημένων ιστοριών Ντάρυλ Κάνινγκχαμ. Αρχίζοντας από μια κατακρημνιστική κριτική στην ηγερία πολλών φιλελεύθερων, Άυν Ραντ...
Κώστας Μητρόπουλος, 1960-2015.Τα καλύτερά μας χρόνια σε 285 γελοιογραφίες, Μεταίχμιο, Αθήνα 2015, 165 σελ.
Χωρίς καμία αμφιβολία πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο Κ. Μητρόπουλος αποτελεί υπολογίσιμη αξία στο χώρο της νεοελληνικής γελοιογραφίας. Φανερή ή όχι, πάντως υπολογίσιμη. Επίσης, ενώ ώς σήμερα έχει εκδώσει από το 1959 τουλάχιστον είκοσι τέσσερα λευκώματα με δημοσιευμένα σκίτσα, κάποια μονοθεματικά, όπως Τα άγρια μωρά, αναδρομικού χαρακτήρα απάνθισμα (1960-2015) εκδίδει πρώτη φορά. Τα επεξηγηματικά του σημειώματα μαρτυρούν ότι θα μπορούσε να έχει «πλεονεκτική θέση επόπτη» της γελοιογραφίας του 20ού αιώνα, έως σήμερα – θέση την οποία δεν εκμεταλλεύεται...
ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΤΕΥΧΟΣ
ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ
