Γνώμες
Στο διεθνές δίκαιο ισχύει η αρχή της παγκόσμιας αρμοδιότητας (universal jurisdiction) σε σχέση με ορισμένα ποινικά αδικήματα. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μπορούν να ασκούν διώξεις κατά προσώπων για εγκλήματα τα οποία έχουν διαπραχθεί εκτός της επικράτειάς τους – και μάλιστα εναντίον ανθρώπων οι οποίοι δεν είναι καν πολίτες τους.
Σήμερα, στο Ιράν βρίσκονται ξανά σε εξέλιξη εξεγέρσεις. Η εξέγερση του 2022 δεν υπήρξε ένα μεμονωμένο ξέσπασμα αλλά το προοίμιο μιας διαδικασίας που επαναλαμβάνεται και βαθαίνει. Ένας λαός που τότε βγήκε στους δρόμους επιστρέφει σήμερα αντιμέτωπος με μια ακόμη σκληρότερη πραγματικότητα: τη μαζική φτωχοποίηση και την εξαθλίωση εκατομμυρίων Ιρανών πολιτών, στερημένων από στοιχειώδη δικαιώματα, εγκλωβισμένων σε μια θεοκρατική εξουσία που αντιμετωπίζει τη ζωή ως αναλώσιμη και την κοινωνία ως ύποπτη.
Την ίδια στιγμή, στη Βενεζουέλα, ένας άλλος λαός συνεχίζει να ασφυκτιά κάτω από ένα αυταρχικό καθεστώς που έχει μετατρέψει τη χώρα σε εργαστήριο φτώχειας, διαφθοράς και πολιτικής βίας. Δύο διαφορετικές γεωγραφίες, δύο διαφορετικά καθεστώτα, αλλά το ίδιο αποτέλεσμα: κοινωνίες που συνθλίβονται, πολίτες που στερούνται δικαιώματα, ζωές που απαξιώνονται στο όνομα της εξουσίας.
Τριάντα χρόνια μετά το θάνατο του Κιμ Φίλμπι —του πιο επιζήμιου ίσως για τα βρετανικά συμφέροντα αξιωματούχου πληροφοριών που εργάστηκε συνειδητά υπέρ της Σοβιετικής Ένωσης— ένας αποδεσμευμένος φάκελος του Cabinet Office, με αριθμό CAB 164/2186 και προέλευση τα Εθνικά Αρχεία (National Archives), φωτίζει μια λιγότερο γνωστή αλλά αποκαλυπτική υπόθεση της μεταψυχροπολεμικής Βρετανίας. Η υπόθεση εκτυλίχθηκε την περίοδο της πρωθυπουργίας του Τζον Μέιτζορ, υπό συντηρητική κυβέρνηση, σε ένα πολιτικό περιβάλλον αυξημένης ευαισθησίας απέναντι σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας, θεσμικής αξιοπιστίας και διαχείρισης της ιστορικής μνήμης. Πρόκειται για την αποτυχημένη, τελικά, προσπάθεια της Βρετανικής Βιβλιοθήκης (British Library) να αποκτήσει το μυστικό προσωπικό αρχείο που ο Φίλμπι είχε αφήσει στη Μόσχα: ένα σύνολο τεκμηρίων εξαιρετικής ιστορικής σημασίας, το οποίο περιλάμβανε ημερολόγια, χειρόγραφα, εκπαιδευτικό υλικό της KGB και εκτενή αλληλογραφία με πρόσωπα-κλειδιά του βρετανικού και σοβιετικού κόσμου πληροφοριών.
Στις 4 Ιανουαρίου 1956, πριν από ακριβώς 70 χρόνια, ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής ανακοίνωσε την ίδρυση του κόμματος Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (ΕΡΕ) και, ουσιαστικά, τη διάλυση του Ελληνικού Συναγερμού, του κόμματος που είχε ιδρύσει το 1952 ο αρχιστράτηγος Αλέξανδρος Παπάγος, ο οποίος πέθανε ακριβώς τρεις μήνες πριν.
Το κείμενο που ακολουθεί είχε δημοσιευτεί στο τχ. 30 του Books' Journal, τον Απρίλιο του 2013, με αφορμή, τότε, τον θάνατο του Ούγο Τσάβες που είχε πεθάνει στις 5 Μαρτίου 2013. Ήταν η περιγραφή της ωμότητας των πραγμάτων σε μια χώρα «θλιμμένη και περήφανη με τα λάβαρα μεσίστια», που ξεκίνηε «την επόμενη ημέρα χωμένη στα χαρισματικά σκατά ώς το στόμα, χωρίς κανείς να έχει διδαχθεί και εκλογικεύσει τίποτα». Εκεί τη βρήκε σήμερα ο πρόεδρος Τραμπ, οι δυνάμεις του οποίου απήγαγαν τον διάδοχο τπυ Τσάβες, τον Μαδούρο.
Σάββατο σήμερα και, συνοδεία καφέ, πρωινή ανάγνωση του (ηλεκτρονικού) τύπου (iefimerida):
Από τα μέσα της δεκαετίας του 1960, ο Διονύσης Σαββόπουλος έφερε στη μουσική μια νέα σύνθεση, τη δυναμική του ροκ ενωμένη με τη λαϊκή παράδοση και την ποίηση που τραγουδιέται χωρίς να χάνει το βάθος της. Έγραψε ο ίδιος τη μουσική και τους στίχους του, δημιουργώντας ένα προσωπικό ύφος όπου η λόγια σκέψη συνυπάρχει με το βιωματικό, το σαρκαστικό, το τρυφερό. Οι στίχοι του, συχνά αλληγορικοί, πλούσιοι σε συμβολισμούς και κοινωνικούς υπαινιγμούς, κατάφεραν να προτείνουν μια νέα αισθητική αντίληψη απελευθερώνοντας το τραγούδι από τον ηρωικό διδακτισμό και την μεγαλοστομία.
Στις αρχές του 2005, η Πορτοκαλί Επανάσταση δεν ήταν απλώς μια εξέγερση δρόμου, αλλά ένα στρατηγικό σταυροδρόμι για την Ευρώπη.
Το σημείωμα που ακολουθεί, του συνεργάτη μας Περικλή Φ. Κωνσταντινίδη, δημοσιεύεται στις σελίδες του Διαλόγου, στο τεύχος 171 του Books' Journal, που κυκλοφορεί. Αναδημοσιεύεται πιο νωρίς απ' ό,τι συνήθως και εδώ, για να συνοδευτεί από έναν πιο επεξηγηματικό πίνακα, που στο τεύχος παρουσιάζεται ως γραφική αναπαράσταση με αποτέλεσμα να είναι για πολλούς δυσανάγνωστος.
Στρατός και κοινωνία κατά τη διάρκεια ενός πλήρους πολέμου
Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, την ημέρα της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπέγραψε ένα γενικό διάταγμα που εισήγαγε στρατιωτικό νόμο. Κατά τους πρώτους μήνες του πλήρους πολέμου, ο ουκρανικός στρατός και οι χερσαίες αμυντικές δυνάμεις αυξήθηκαν ραγδαία μετά την εισροή εθελοντών και εφέδρων οι οποίοι διέθεταν υψηλό κίνητρο. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του 2023, ιδίως μετά την αποτυχημένη αντεπίθεση το καλοκαίρι του ίδιου έτους, η μείωση του αριθμού των νέων στρατολογημένων στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας (Zbroyni Syly Ukrainy - ZSU) κατέστη ένα όλο και μεγαλύτερο πρόβλημα. Μέχρι το τέλος του έτους, η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού άρχισε να αναγνωρίζεται δημοσίως από τους ουκρανούς αξιωματούχους.
Δύο ανοιχτά πολεμικά μέτωπα, στην Ουκρανία και στο Ισραήλ, συμπύκνωσαν τα τελευταία χρόνια όλα όσα η Δύση προτιμούσε να θεωρεί λυμένα. Πρόκειται για την ασφάλεια των συνόρων, την αξία της ανθρώπινης ζωής, το δικαίωμα της αυτοάμυνας, τα όρια της βίας. Η χρονιά που κλείνει δεν αφήνει περιθώρια για αυταπάτες.
Ο Δεκέμβριος ήταν ένας πολύ κακός μήνας για τον πρόεδρο Τραμπ. Τόσο κακός που πολλοί στην Αμερική πιστεύουν ότι ζούμε την αρχή του τέλους της προεδρίας Τραμπ και της πολιτικής κυριαρχίας του αμερικανού προέδρου.
ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΤΕΥΧΟΣ
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ
ΓΝΩΜΕΣ
