Γνώμες
Πριν από λίγες ημέρες, το Zonar’s, το ιστορικό καφέ στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Βουκουρεστίου, άνοιξε για τρίτη φορά. Το αντικείμενο, όμως, συζήτησης των τελευταίων ημερών δεν ήταν αυτό. Αλλά, η φημολογούμενη «πόρτα», ο έλεγχος και η επιλογή, δηλαδή, των επίδοξων πελατών από υπάλληλο του καταστήματος επί τη εισόδω.
Μια ενδεχόμενη αντικατάσταση του κυρίου Τσίπρα δεν θα λύσει τα προβλήματα της Ελλάδας. Σίγουρα η ανικανότητα και η ανηθικότητά του δεν θα μας λείψει, αλλά η προοπτική αντικατάστασής του με ένα αντι-Τσίπρα μας καθιστά αντίστοιχα ευάλωτους στον κάθε καιροσκόπο που θα διεκδικήσει την εξουσία για να ικανοποιήσει προσωπικές φιλοδοξίες και μικροσυμφέροντα που παρασιτούν σε βάρος της ευρύτερης κοινωνίας.
Το θέμα είναι αχανές και τα εκατέρωθεν επιχειρήματα πολύ ισχυρά. Θεωρώ ωστόσο πως το δίλημμα μπορεί –με την αναπόφευκτη σχηματοποίηση– να αναχθεί στο ερώτημα της κοινωνικότητας του θανάτου. Εάν δηλαδή θεωρείς το θάνατο ένα πρωτίστως συλλογικό γεγονός που αφορά την κοινότητα ως σύνολο, έστω με εσωτερικές διαφοροποιήσεις. Ή αν τον θεωρείς κυρίως ένα ατομικό βίωμα, μη μεταφράσιμο σε κωδικοποιημένες πρακτικές, τελετουργικά, σωματικά και λεκτικά ενεργήματα.
Η Μαρίν Λεπέν είναι εκείνη μέσα από την οποία η γαλλική κοινωνία αναγνωρίζει το βάθος της κρίσης της. Αναγνωρίζει την υποχώρηση του ρεπουμπλικανικού μοντέλου οργάνωσης της σχέσης κράτους-πολίτη και τη διάβρωσή του από μια λανθάνουσα εκδοχή πολυ-κοινοτισμού που εμφανίζεται ως πολυπολιτισμικότητα. Και παραγνωρίζει την πραγματικότητα, τα δεδομένα της παγκόσμιας οικονομίας – στην οποία η Ευρώπη και η Γαλλία δεν μπορούν να κατέχουν τη δεσπόζουσα θέση του παρελθόντος και να απολαμβάνουν τη μεγάλη ευημερία που την συνόδευε.
Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ανθρώπινων Δικαιωμάτων. Με την ευκαιρία αυτή, το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι σε συνεργασία με την Ομοσπονδιακή Ένωση Ευρωπαϊκών Εθνοτήτων (FUEN - ευρωπαϊκή ΜΚΟ με συμμετοχικό καθεστώς στο Συμβούλιο της Ευρώπης και συμβουλευτικό καθεστώς στον ΟΗΕ https://www.fuen.org/about-us/facts/), οργάνωσαν συζήτηση στρογγυλής τράπεζας με θέμα «Οι τουρκικές μειονότητες στην Ελλάδα και οι συστάσεις των διεθνών οργανισμών», για τις 9 Δεκεμβρίου, στην ΕΣΗΕΑ.
Άραγε υπάρχει δυνατότητα διαφυγής από τον φαύλο και ανατροφοδοτούμενο κύκλο της οικονομικής καχεξίας, της πολιτικής αφυδάτωσης και των χαμηλών προσδοκιών; Πιστεύουμε πως υπάρχει. Η διέξοδος όμως δεν θα βρεθεί στην προσχηματική συνεννόηση των κομμάτων για τη διαχείριση του πολιτικού κόστους της προσαρμογής. Αντίθετα, πρέπει να αναζητηθεί στη διαμόρφωση εθνικής συναίνεσης στη βάση ενός νέου «κοινωνικού συμβολαίου» που θα δεσμεύσει το πολιτικό σύστημα σε ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης, θα ενστερνιστεί τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, θα απελευθερώσει τις χειμαζόμενες παραγωγικές δυνάμεις του τόπου, θα κατανείμει δίκαια τα βάρη της προσαρμογής και θα στηρίξει αποτελεσματικά τον κοινωνικό ιστό της χώρας.
Την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου μου δόθηκε η ευκαιρία να επισκεφθώ την έκθεση φωτογραφίας Τ(ρ)όποι Λατρείας του Τάσου Βρεττού στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς. Συνιστώ σε οποιονδήποτε έχει κοινωνιολογικά, θρησκειολογικά και γενικότερα ενδιαφέροντα στο πεδίο των κοινωνικών επιστημών να την επισκεφθεί. Πήγα να κλάψω από συγκίνηση 4-5 φορές αλλά τελικά συγκρατήθηκα. Πρόκειται για ένα φωτογραφικό πανόραμα των λατρευτικών πρακτικών των προσφυγικών και μεταναστευτικών κοινοτήτων που διαβιούν στην Αθήνα.