Γνώμες
Ποιους εξέφρασε τελικά το δημοψήφισμα; Τι είναι αυτό που κάνει μία δημοκρατικά εκλεγμένη δυτική κυβέρνηση να υπερασπίζεται ένα αυταρχικό καθεστώς της Λατινικής Αμερικής; Υπάρχουν ξεχασμένοι πολίτες στην Ελλάδα της κρίσης; Πόσο ορθή είναι στη σημερινή συνθήκη η θεωρία της αριστερής θυσίας για την μετέπειτα κεφαλαιοποίηση της ήττας της; Θα πρέπει η ελληνική κοινωνία να υποταχθεί στην τυχαιότητα (στην εκκοσμικευμένη όψη της μοίρας) και αν όχι τι οφείλει να αλλάξει;
H αποτυχία των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό χαιρετίστηκε από την ελληνική πλευρά, σχεδόν ομοθυμαδόν, ως νίκη. Στην Ελλάδα, νίκη στα διεθνή θέματα ονομάζουμε, συνήθως, τη στασιμότητα. Επειδή υποτίθεται η νέα "νίκη" οφείλεται στην άρνηση της αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων σε βάθος δεκαπενταετίας, ας δούμε τι θα είχε συμβεί μόνο με τα στρατεύματα αν το θέμα είχε λυθεί με το σχέδιο Ανάν. [TBJ]
Μετά τα γεγονότα στη Μόρια, τη Δευτέρα 10 Ιουλίου, το προσφυγικό πρόβλημα ξαναβγαίνει στην επιφάνεια, κάτω από το χαλί όπου επιχειρεί να το κρύψει ο επικοινωνιακός μηχανισμός της κυβέρνησης. Οι αρνητικές απαντήσεις στα αιτήματα ασύλου που έχουν υποβάλει αρκετοί από τους πρόσφυγες και τους μετανάστες που ζουν εκεί, πριν από πολλούς μήνες, ίσως και πάνω από χρόνο, μπορούν να γίνουν η θρυαλλίδα που θα οδηγήσει σε έντονα ξεσπάσματα βίας ανθρώπων που βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε χοτ σποτ ακόμη και από το Μάρτιο του 2015.
Από τη σελίδα του Books’ Journal, πριν από περίπου ένα χρόνο, είχαμε προειδοποιήσει για τον μεγάλο κίνδυνο να ξεσπάσει ανεξέλεγκτη βία στους χώρους φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών.
Είναι αναμενόμενο τα απανωτά τρομοκρατικά χτυπήματα που βιώνει η Ευρώπη τα τελευταία τρία χρόνια, σε συνδυασμό με τη μεταναστευτική-προσφυγική κρίση που κορυφώθηκε το 2015, να έχουν δημιουργήσει κλίμα σύνδεσης των προσφύγων- μεταναστών με την ισλαμιστική τρομοκρατία, με αποτέλεσμα να στοχοποιηθούν οι πληθυσμοί αυτοί στον δημόσιο διάλογο. Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί πως οι τρομοκράτες του ISIS χρησιμοποίησαν τις μεικτές ροές μεταναστών και προσφύγων για να διεισδύσουν με πιο εύκολο τρόπο στην Ευρώπη. Ενώ, αναμένεται να χρησιμοποιηθούν αυτές οι διαδρομές εκ νέου από το ενδεχόμενο κύμα «επιστρεφόντων» μαχητών, που θα διογκωθεί μετά και την ήττα του ISIS στη Μοσούλη.
Επιπρόσθετα σημαντική είναι η εκτίμηση της EUROPOL για την τρωτότητα των προσφυγικών πληθυσμών στην Ευρώπη στον κίνδυνο ριζοσπαστικοποίησης από τα τζιχαντιστικά δίκτυα. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος κίνδυνος ριζοσπαστικοποίησης των προσφύγων και των μεταναστών δεν είναι αυτός που σχετίζεται με την ισλαμιστική τρομοκρατία. Υπάρχει κίνδυνος να επιλέξουν και να ασκήσουν βία λόγω της κατάστασης του πρόσφυγα-μετανάστη και της παρατεταμένης διατήρησής του σε συνθήκες αναμονής σε δομές όπως είναι τα χοτ σποτ. Οι συνθήκες διαβίωσης, η οργάνωση των δομών αυτών, η συνύπαρξη ανθρώπων με διαφορετικά εθνικά, θρησκευτικά, κοινωνικά και οικογενειακά χαρακτηριστικά, αλλά και ο ρόλος διαφόρων εξωτερικών παραγόντων (εγκληματικά δίκτυα, ομάδες «αλληλέγγυων», πολιτικοί εξτρεμιστές κ.ά) δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που ξεσπά βίαια σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που έγιναν επεισόδια στο χοτ σποτ στη Μόρια της Λέσβου ούτε η πρώτη φορά που ξέσπασε φωτιά. Η ένταση και η βία τείνουν να αποκτήσουν χαρακτηριστικά κανονικότητας, με την παραμικρή αφορμή να δημιουργεί εντάσεις που γίνεται όλο και δυσκολότερο να διαχειριστούν οι Αρχές Ασφαλείας. Οι αρνητικές απαντήσεις στα αιτήματα ασύλου που έχουν υποβάλει αρκετοί εξ αυτών πριν από πολλούς μήνες, ίσως και πάνω από χρόνο, μπορούν να γίνουν η θρυαλλίδα που θα οδηγήσει σε έντονα ξεσπάσματα βίας ανθρώπων που βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε χοτ σποτ ακόμη και από το Μάρτιο του 2015. Τα βίαια επεισόδια στη Μόρια πρέπει να αποτελέσουν το τελευταίο καμπανάκι ώστε να υπάρξει άμεση παρέμβαση, πριν η κατάσταση ξεφύγει από κάθε έλεγχο, εμπλέκοντας στο σκηνικό βίας και τις τοπικές κοινωνίες που σηκώνουν το βάρος της μεταναστευτικής κρίσης από το 2015.
Απίστευτο κι όμως αληθινό. Η υπουργός Πολιτισμού, Λυδία Κονιόρδου, νομοθετεί τη νόμιμη κλοπή του πνευματικού έργου συγγραφέων, καθηγητών και δημοσιογράφων, χωρίς την άδειά τους και χωρίς αμοιβή. Επικαλείται λόγους εκπαιδευτικούς. Δημοσιεύουμε, παρακάτω, τη διαμαρτυρία των επαγγελματιών της γραφής.
Το ότι υποχρεωνόμαστε Ιούλιο μήνα να μιλήσουμε για την αρχαία σκουριά της Αριστεράς, τις εμμονές κάποιων από τους αντιπάλους της και το φάντασμα της ένοπλης βίας, όλο αυτό έχει κάτι βαθιά ανησυχαστικό. Σαν να βυθιζόμαστε στο παρελθόν που αρνείται να παρέλθει κι αυτό να μας κρατάει στην απατηλά στοργική του αγκαλιά.
Το πρόσφατο διήμερο Συνέδριο με θέμα «Η Ελλάδα μετά» απετέλεσε εξέχον πολιτικό γεγονός, ίσως το σημαντικότερο τα τελευταία χρόνια. Δεκάδες εξέχουσες προσωπικότητες των Γραμμάτων, της Επιστήμης και της Πολιτικής, πολλές εκατοντάδες συνέδρων και χιλιάδες που το παρακολούθησαν ηλεκτρονικά, μέσα και έξω από τη χώρα, σίγουρα δεν πέρασε απαρατήρητο. Παρά το γεγονός πως οργανώθηκε από τον Ευάγγελο Βενιζέλο και είχε «οσμή» κεντροαριστερού προβληματισμού, αμέσως απέκτησε την οικουμενικότητα ενός γνήσιου πολιτικού γεγονότος με πολύ πλατύτερη εμβέλεια.
Πώς χάθηκε ακόμα μια ευκαιρία για τη λύση του Κυπριακού. Ποιοι παράγοντες εργάστηκαν για το νέο ναυάγιο της ελπίδας για μια ενιαία ανεξάρτητη, ευρωπαϊκή Κύπρο. [ΤΒJ]
Οι ιδεολογίες των πολιτικών κομμάτων στις σημερινές εκλογές στη Γαλλία, το ελληνικό παράδειγμα και οι επιδράσεις του, οι αιτίες του κατακερματισμού της ψήφου... Τι διακυβεύεται στην ενίσχυση των άκρων, της Λεπέν και του Μελανσόν; [TBJ]
Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από τα γεγονότα του Οκτωβρίου του 1917, τα οποία οδήγησαν τη Ρωσία σε μια περιδίνηση που κράτησε οκτώ περίπου δεκαετίες με τα γνωστά αποτελέσματα. Σήμερα, είκοσι πέντε χρόνια μετά την κατάρρευση εν μία νυκτί της ΕΣΣΔ, παρατηρώντας τον δημόσιο διάλογο στη Ρωσία, δεν μπορούμε να μην καταγράψουμε μια έντονη προσπάθεια υποκατάστασης της πολιτικής από την Ιστορία, προκειμένου να καλυφθούν οι οξυμένες ανάγκες της υπό διαμόρφωσης νέας κρατικής ιδεολογίας, αλλά και της γενικότερης στρατηγικής του Κρεμλίνου, για συσπείρωση του πληθυσμού γύρω από τον ηγέτη του.
Γράφω για την Τουρκία τα τελευταία 7 χρόνια, παρ’ ότι εργάζομαι εκεί και είμαι χωμένος, μέχρι το λαιμό, στην τοπική κοινωνία και πολιτική, περισσότερα από 25 χρόνια… Ακούγονται, πάρα πολλά και γράφονται ακόμη περισσότερα, για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος… Με βάση και τα όσα υποστληριξα στη διάρκεια της προεκλογικής καμπάνιας, πιστεύω ότι σήμερα, εκτιμώντας νηφάλια, το αποτέλεσμα που έδωσαν οι κάλπες είναι το ευνοϊκότερο δυνατό για την ίδια την Τουρκία…
O καθένας, ειδικός ή μη, φιλόλογος ή μη, «επιστήμων» ή μη, έξυπνος ή μη, ηθικός ή μη, κατεργάρης ή μη, άγιος ή μη, σοφός ή μη, βλάκας ή μη, μπορεί να γράφει, με την ευθύνη της υπογραφής του, ό,τι θέλει για τον Καβάφη. Να γράφει και να κρίνεται, όπως όλοι όσοι γράφουμε και κρινόμαστε – έτσι είναι το σωστό. Αλλά είναι άλλο αυτό, και τελείως άλλο να θέλει να μιλάει κάποιος για τον Καβάφη βαφτίζοντας ειδικώς τις εκφάνσεις εκείνου και των φίλων του ως γινόμενες τάχα στο πλαίσιο και υπό την αιγίδα «του Αρχείου Καβάφη». Το Αρχείο Καβάφη είναι χαρτιά που έγραψε ο Καβάφης, ή αντικείμενα που ανήκαν στον Καβάφη. Δεν μιλάει. Και ούτε δίνει σε καμία Πυθία το δικαίωμα να χρησμοδοτεί εν ονόματί του. Ο Καβάφης ήταν ποιητής, όχι ιδρυτής θρησκείας. Και κατά συνέπεια, δεν έχει ιερατείο.
Σκέψεις με αφορμή το νέο βιβλίο του Πιέρ-Αντρέ Ταγκιέφ (Pierre-André Taguieff), Ο εξτρεμισμός και τα είδωλά του, εκδ. Επίκεντρο, 2017*
