Γνώμες
Τόσο η έννοια των ψευδών ειδήσεων (fake news) όσο και αυτή της μετα-αλήθειας (post-truth) συμπυκνώνουν αυτό που ονομάζουμε το πνεύμα των καιρών και ακόμα ακριβέστερα το πνεύμα των ψηφιακών καιρών στους οποίους ζούμε. Οι συζητήσεις και οι αντιπαραθέσεις για τις ψευδείς ειδήσεις και τη μετα- αλήθεια είναι ένα υγιές αντανακλαστικό κοινωνιών που ενδιαφέρονται για την ποιοτική ενημέρωση αλλά και δημόσιο διάλογο στη βάση της συζήτησης πραγματικών γεγονότων και δεδομένων ή τουλάχιστο γεγονότων, πληροφοριών και δεδομένων που δύσκολα μπορούν να τύχουν αμφισβήτησης.
Σήμερα, γινόμαστε μάρτυρες της διάδοσης διαστρεβλωμένων πληροφοριών και της κατανόησης των πολιτικών προβλημάτων μέσα από απλές και συναισθηματικές αφηγήσεις. Η εξέλιξη αυτή διευκολύνει την κατασκευή φερόμενων ως ‘κρυφών αληθειών’ πίσω από την πραγματικότητα. Ενθαρρύνει την πεποίθηση ότι τα γεγονότα δεν θα πρέπει να καθοδηγούν τη γνώση/τις πράξεις των πολιτών. Το επιχείρημα είναι ότι η επιστημονική ή η εμπειρική ‘αλήθεια’ δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη, αλλά να αντιμετωπίζεται, όχι μόνο ως κάτι σχετικό αλλά και ως κάτι εξαρτώμενο από ισχυρά πολιτικά/οικονομικά συμφέροντα.
Ο Ισίδωρος Ντογιάκος, που χθες έγινε στόχος τρομοκρατών, δεν είναι τυχαία περίπτωση. Προσωπικώς, μου αρκεί ότι ήταν ο δικαστής που παρέπεμψε τη Χρυσή Αυγή. Οταν εξελέγη, πριν λίγους μήνες, αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, ψηφίστηκε από τους 13 στους 15 αρεοπαγίτες του δεκαπενταμελούς ανωτάτου δικαστικού συμβουλίου που τον έκρινε. Στο συμβούλιο συμμετείχαν ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου Βασίλειος Πέππας και η εισαγγελέας Ξένια Δημητρίου, που φέρονται να είναι οι καταψηφίσαντες.
Παρά τις οιμωγές για τις εξελίξεις στη Βραζιλία, συχνά δεν γνωρίζουμε ακριβώς για τι μιλάμε - ούτε καν όσοι από τους εκπροσώπους της ενημέρωσης δεν αναπαράγουν απλώς πληροφορίες αλλά τις φιλτράρουν κιόλας. Η περίπτωση, πάντως, της εκλογής του Ζαϊρ Μπολσονάρο δεν είναι, απλώς, μια παράδοση της χώρας στην Ακροδεξιά. Αντίθετα, σηματοδοτεί μια επελπισμένη λύση, μετά τα αδιέξοδα από τις αριστερές διακυβερνήσεις και τα εκτεταμένα σκάνδαλα διαφθοράς. Ακούει κανείς; [ΤΒj]