Γιώργος Ζεβελάκης
Ερευνητής της λογοτεχνίας. Μεταξύ άλλων δραστηριοτήτων, διατηρεί σημαντικό αρχείο το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί στην έρευνα πολλών εργασιών στο χώρο της νεοελληνικής φιλολογίας.
Όταν ξεκινούσαμε τη ραδιοφωνική σειρά «Φιλολογικοί περίπατοι στο Μεσοπόλεμο» με τον Μανόλη Αναγνωστάκη, την άνοιξη του 1986, είχαμε συγκεντρώσει σχεδόν όλη την ύλη αλλά ψάχναμε τη φόρμα. Αυτός θα υποδυόταν, και του πήγαινε, το ρόλο του δημοσιογράφου που θα έκανε τις ερωτήσεις. Μας απασχολούσε όμως η άλλη πλευρά: εκείνοι που θα αναλάμβαναν να ζωντανέψουν τις πνευματικές μορφές του παρελθόντος στις «συνεντεύξεις» διαβάζοντας εκφραστικά τις απαντήσεις τους. Θέλαμε, εκτός από την ικανότητά τους αυτή, η συγγραφική ή η καλλιτεχνική τους υπόσταση να ταιριάζει κατά κάποιον τρόπο με των αυθεντικών. Ο πρώτος που προσφέρθηκε ήταν από τους κοντινούς μας, ο συγγραφέας, με επίδοση στον δοκιμιακό λόγο, Γιάννης Κιουρτσάκης. Διάβασε εξαιρετικά Ξενόπουλο, Γληνό και Καραγάτση. Εκείνος που στερέωσε τη δομή της εκπομπής ήταν ο πεζογράφος Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος.
Υπηρέτρια. Το επάγγελμα που σήκωσε το μεγάλο βάρος της πρώιμης χειραφέτησης των γυναικών. Μακριά από τα σπίτια τους, στις άγνωστες συνθήκες της μεγάλης πόλης, ανήλικες οι περισσότερες, δούλευαν μέρα-νύχτα χωρίς στοιχειώδεις εγγυήσεις ασφάλειας. Στάθηκαν στα πόδια τους σε δύσκολες συνθήκες, πρόσφεραν υπηρεσίες στο κλειστό οικογενειακό περιβάλλον και η παρουσία τους έγινε αισθητή μέσα από ποικίλα δημοσιεύματα, από κινηματογραφικές ταινίες, ακόμη και από λογοτεχνικά έργα.
Αυτοβιογραφικές σημειώσεις γύρω από μία φωτογραφία
Τα παθήματα ενός πεντάχρονου στο διήγημά του «Το μούλικο»
Από τα ελληνικά ταξιδιωτικά του 19oυ αιώνα, έχω συγκρατήσει το βιβλίο του Δημητρίου Βικέλα Από Νικοπόλεως εις Ολυμπίαν (1886). Ο συγγραφέας του Λουκή Λάρα έστελνε στoν μαρκήσιο ντε Κε ντε Σαιντ-Ιλέρ[1] τις εντυπώσεις από τις βραχείες περιοδείες του στις δυτικές επαρχίες της Ελλάδας επιγράφοντάς τες Επιστολαί προς φίλον.
Με αφορμή τη συμπλήρωση τριάντα χρόνων από το θάνατο του Μάνου Χατζιδάκι, στις 15 Ιουνίου 1994, το Books' Journal δημοσιεύει ένα δυσεύρετο κείμενό του: την ομιλία του στη δημόσια συζήτηση του Κέντρου Πολιτικής Ερεύνης κι Επιμορφώσεως (από το περιοδικό Προσανατολισμοί 73/1984).
Δεν είναι λίγοι οι συγγραφείς που ξεκίνησαν με ποιητικούς ρυθμούς πριν αφοσιωθούν στον πεζό λόγο. Παραθέτω εντελώς ενδεικτικά κάποια ονόματα: Ανδρέας Καρκαβίτσας, Ιάκωβος Καμπανέλης, Γιώργος Ιωάννου, Ρέα Γαλανάκη. Σ’ αυτούς, σύμφωνα με τα τελευταία μου ευρήματα, περιλαμβάνεται και ο Βάσος Δασκαλάκης (1897-1944).
Ο Πεσσόα, εν είδει διαθήκης, έγραφε: «Αν, σαν πεθάνω, θελήσετε να γράψετε τη βιογραφία μου, τίποτα πιο απλό. Δεν έχει παρά δυο ημερομηνίες – της γέννησης και του θανάτου μου. Ανάμεσα στη μια και την άλλη, όλες οι μέρες είναι δικές μου»¹.
Αν όμως θέλεις να μιλήσεις για ένα φίλο σου, η εναρκτήρια ημερομηνία είναι εκείνη της πρώτης συνάντησης, η αρχή της γνωριμίας και της μετέπειτα πορείας.
Σελίδες χαρισμένες στον Νίκο Καββαδία