Σάββατο, 25 Απριλίου 2015

Κυριακή, 26 Απριλίου 2015

Γράφτηκε από τον 

Για να ξεφύγεις από το ζόφο, διάβαζε ξένα σάιτ, ιδίως μεγάλων περιοδικών ή διεθνών εκδοτικών Οίκων. Το μυαλό σου ηρεμεί, και σκέφτεσαι. [§] Ας πούμε: [§] Γίνεται χρόνια τώρα μία μεγάλη υπόκωφη συζήτηση για το μέγεθος των μυθιστορημάτων, για τον όγκο τους, τον αριθμό των σελίδων τους, και για το πού θα πέσει η μπίλια στα εκδοτικά πράγματα τα προσεχή χρόνια. Στην Ελλάδα, οι μεγάλοι Οίκοι —εννοώ κυρίως αυτούς που βγάζουν μεν καλά, σημαντικά βιβλία μεταξύ των άλλων, αλλά που κυρίως προσπορίζονται τα προς το ζην από εύπεπτα μυθιστορήματα— έχουν λύσει το θέμα και δεν δείχνει να τους απασχολεί κάτι άλλο: οτιδήποτε κάτω από τις 450 σελίδες απλώς κόβεται. Υπάρχει μία γερή λογική εδώ: η αναγνώστρια προτιμά να πληρώσει 20, ας πούμε, ευρώ για ένα μυθιστόρημα 550 σελίδων, παρά 15 για ένα μυθιστόρημα με τις μισές σελίδες. Εάν συνέβαινε το λογικό να είχε το «μισό» βιβλίο τα μισά λεφτά, δεν θα είχε πρόβλημα: θα αγόραζε με την ίδια συχνότητα μικρότερα και μεγάλα βιβλία, και δεν θα έχανε χρήματα. Αλλά δεν συμβαίνει. Έτσι, το κοινό (γυναίκες κυρίως) επενδύει τα χρήματά του εκεί όπου θα έχει μεγαλύτερο κέρδος: στον περισσότερο χρόνο ανάγνωσης ανά ευρώ. Η ανατροφοδοτούμενη αυτή λογική αποκλείει βέβαια πάρα πολλούς τίτλους από την αγορά, και παράλληλα ομογενοποιεί το παραγόμενο προϊόν: αν καπλαντίζαμε με αδιαφανές χαρτί τις ράχες δέκα καινούριων βιβλίων, θα νόμιζε κανείς πως τα περισσότερά τους είναι ένα και το αυτό: 14x21, με 3,5-4 εκατοστά ράχη. Τα βιβλία, στην πλειονότητά τους, τείνουν να μοιάζουν ως προς το σχήμα και τον όγκο. (Και ως προς τα είδη, φυσικά: αισθηματικά, αστυνομικά, παραϊστορικά ή πολύ χαρούμενα είναι τα 2 στα 3 από αυτά που κυρίως αγοράζονται — εξαιρούνται προφανείς κατηγορίες, όπως τα βιβλία προσχολικής ηλικίας, τα πανεπιστημιακά, τα θρησκευτικά κ.ά.). Έλεγα όμως για τη συζήτηση που διεξάγεται έξω, και που φαίνεται πως δείχνει να καταλήγει κάπου. Στο εξής: στους περισσότερους τίτλους ανά αναγνώστη στον ίδιο χρόνο ανάγνωσης, ήτοι στην τελική επικράτηση, σιγά-σιγά, και για πρώτη φορά στην ιστορία της ανάγνωσης, της νουβέλας. Το αναγνωστικό κοινό των αγγλόφωνων βιβλίων είναι αχανές και χρηματοδοτεί τη βιομηχανία, καθημερινά, με μεγάλα κεφάλαια, με μια πελώρια ροή χρημάτων. Και το βιβλιόφιλο κομμάτι του είναι και μεγάλο και αχόρταγο — και καλά κάνει. Προϊόντος του χρόνου, λοιπόν, λέγεται πως θα αναζητεί ολοένα και περισσότερο περισσότερα ματζόβολα βιβλία, και θα αγοράζει περισσότερους τίτλους με τα ίδια χρήματα: θα προτιμά, δηλαδή, νουβέλες. [§] Για τα πρακτικά: το διήγημα (αυτό το είδος που μισούν οι εκδότες παγκοσμίως, όχι μόνο εδώ) έχει από 1.000 έως 7.500 λέξεις, η μικρή νουβέλα, η «νοβελέτα» (δεν ξέρω πως αποδόθηκε, και αν αποδόθηκε, ο όρος noveletteστα ελληνικά), 7.500 με 20,000 λέξεις, η νουβέλα 20.000 με 50.000, το μυθιστόρημα 50.000 έως 110.000 (και από κει και πάνω πάλι μυθιστόρημα φυσικά το λέμε, αλλά μπορούμε να το πούμε και μύδρο ή όπως αλλιώς θέλουμε· πάντως είναι σαφώς κάτι που αιχμαλωτίζει το χρόνο σου, όσο fastreaderκι αν είσαι: σε θέλει μαζί του, σε διεκδικεί, για πολλές μέρες, κι αν είναι απαιτητικό, για εβδομάδες ολόκληρες). Δεδομένου επίσης ότι μία σελίδα χωρά 250 λέξεις πάνω-κάτω (ή: θα έπρεπε να χωρά 250 λέξεις πάνω-κάτω — αλλά συχνά, μεγαλώνοντας τον οφθαλμό του γράμματος, μπορεί να χωρέσει σκάρτες 200, όπως γίνεται συχνά στην Ελλάδα για να φτουρήσει ένα βιβλίο, ή για να αναγραφεί η λέξη Μυθιστόρημα κάτω από τον τίτλο), ένα βιβλίο 400 σελίδων έχει 100.000 λέξεις, ή αλλιώς: μια μεγάλη νουβέλα, των 50.000 λέξεων, δεν ξεπερνά τις 200 σελίδες, και μία μέσου μήκους (35.000 λέξεις) φτάνει τις 140, ή —με κάπως πιο αρχοντική τυπογραφία— τις 160, δηλαδή τα 10 τυπογραφικά. Οπότε, και με μία άλφα δόση αριθμητικού ψυχαναγκασμού, οι τάσεις λένε πως στο μέλλον θα πουλάνε πολύ περισσότερο από όσο σήμερα τα βιβλία που θα διαβάζονται σε δύο ημέρες, βιβλία10 τυπογραφικών, και ταυτόχρονα θα βρίσκουν πιο δύσκολα το δρόμο για τα τυπογραφεία τα ακριβά, μεγάλα, χοντρά, ασύμφορα στην έκδοσή τους μυθιστορήματα. [§] Όμως η νουβέλα δεν είναι εύκολο είδος. Όχι ότι είναι το μυθιστόρημα, αλλά η νουβέλα είναι δυσκολότερη. Και το διήγημα ακόμη πιο δύσκολο. Ουσιαστικά, το διήγημα θα μπορούσε να θεωρηθεί εντελώς ξέχωρο αφηγηματικό είδος, με απολύτως δικούς του κανόνες, ενώ η νουβέλα και το μυθιστόρημα έχουν περισσότερα κοινά μεταξύ τους: ίσως, θα έλεγε ένας κακεντρεχής, νουβέλα είναι αυτό που μένει από ένα μυθιστόρημα όταν πετάξεις έξω όλα τα κομμάτια που δεν προωθούν την πλοκή, συν τα μισά επιρρήματα. [§] (Και βέβαια οι άνθρωποι πέρα στο Νεπάλ —πού να ’ναι και τούτο…— τρώνε τη σκόνη με τα μάτια και ξεδιψούν με ματωμένα δάκρυα στην ωραία Κατμαντού που πάει, κι όλο αυτό θα μείνει για πάντα κλειστό μες στην παρένθεση του Χαμένου Κόσμου). [§]  Στο μεταξύ, κι άλλους πολλούς τάισε η Γιάννα, αλλά σαν τον Γιάνη πεινάλας και μαριονέτα δεν υπήρξε ποτέ κανείς. Παραδόξως, τελείωσε πάντως. Το περίμενα πιο πριν, ή πιο μετά. Αλλά πάντα πέφτω έξω. [§] Στο άλλο μεταξύ, σύμφωνα με πανελλαδική δημοσκόπηση της Κάπα Research για το Βήμα, το 72% είναι υπέρ μιας συμφωνίας έναντι του 23% που θέλει ρήξη, το 73% θέλει ευρώ έναντι του 20% που θέλει δραχμούλα, το 79% θέλει η Ελλάδα να παραμείνει στην ΕΕ έναντι του 18% που δεν τη θέλει την ΕΕ,  ενώ εάν είχαμε σήμερα Εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ θα έπαιρνε 37%, η ΝΔ 22%, το Ποτάμι 7,5%, η ΧΑ 5,5%, το ΚΚΕ 5%, οι ΑΝΕΞΕΛ 4,5% και το ΠΑΣΟΚ 4%, δηλαδή ένα στρογγυλό 52% υπέρ της ρήξης και της δραχμής και κατά τής ΕΕ. Τρέλα, παράνοια. [§]  Η Κ. έφυγε πριν τις 9 το πρωί και τελείωσε μετά από 12 ώρες. Πήγαμε με τον Α. και την πήραμε από το Κανάλι, πήραμε κι ένα DVD από το Seven, γυρίσαμε να φάμε (έκανα κοκκινιστό με ρύζι) και να το δούμε. Έχει γλυκύ καιρό.

Κυριάκος Αθανασιάδης

Κυριάκος Αθανασιάδης. Συγγραφέας, μεταφραστής και επιμελητής εκδόσεων. Έχει γράψει τα μυθιστορήματα: Δώδεκα (1991), Μικροί κόσμοι (1996), Το σάβανο της Χιονάτης (2000), Το βασίλειο του αποχαιρετισμού (2002), Πανταχού απών (2007), Ζα Ζα (2012). Μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο του Η Κόκκινη Μαρία.

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:
Σάββατο, 25 Απριλίου 2015 Δευτέρα, 27 Απριλίου 2015

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά