Κυριακή, 01 Δεκεμβρίου 2013

Πολυγαμικοί έρωτες και πολυκέφαλα τέρατα

Κατηγορία Γλωσσίδια
Γράφτηκε από  Δημοσιεύθηκε στο Τεύχος 38

Υπάρχει ένα φαινόμενο στη γλώσσα μας που θα μπορούσε να ονομαστεί καταχρηστικός πληθυντικός. Συμπύκνωση αλλά και κατεξοχήν δημοφιλής εκδοχή αυτού του φαινομένου είναι η, ραδιοφωνικής κυρίως προέλευσης, φράση να προσέχετε τους εαυτούς σας. Αλήθεια, πόσους εαυτούς έχει, άραγε, ο καθένας μας; Εκτός κι αν το πάμε προς Ρεμπώ ή Φρόυντ μεριά το πράγμα. Οι ρίζες αυτού του «φαινομένου» βρίσκονται ασφαλώς στο ότι οι αποδέκτες του μηνύματος είναι πολλοί («να προσέχετε»), με αποτέλεσμα να επηρεάζεται και το δεύτερο μέρος της φράσης. Έτσι κι αλλιώς πάντως, η συγκεκριμένη έκφραση –όπως και πλείστες όσες απ’ τον κόσμο των ΜΜΕ– είναι μηχανιστική μεταφορά στα καθ’ ημάς αντίστοιχης αγγλικής έκφρασης (takecareofyourself), και επομένως δεν αξίζει καν τον κόπο να επιμείνει κανείς σε αυτή.

Πιο ενδιαφέρον παρουσιάζουν, ίσως, μερικά (παρα)δείγματα ανάλογου καταχρηστικού πληθυντικού, αλιευμένα απ’ τον προφορικό ή τον γραπτό λόγο, από κουβέντες ή κείμενα που καθημερινά πέφτουν στην αντίληψή μου/μας. Έχουμε λοιπόν και λέμε:

-Προσοχή, όσοι έχετε μεγάλες ηλικίες και ευαίσθητους οργανισμούς, αντί «μεγάλη ηλικία και ευαίσθητο οργανισμό». Εξ όσων γνωρίζω, μία ηλικία και έναν οργανισμό έχει ο κάθε άνθρωπος.

-Το ξενοδοχείο έχει δωμάτια με τζάκια και μπαλκόνια, αντί «με τζάκι και μπαλκόνι». Εκτός, βέβαια, κι αν κάθε δωμάτιο έχει περισσότερα από ένα τζάκια και περισσότερα από ένα μπαλκόνια, πράγμα μάλλον απίθανο.

-Αντάλλαξαν χειραψίες. Ίσαμε πόσες, δηλαδή; Άσε που θα πιάστηκαν τα χέρια τους… Εκτός κι αν δεν εννοούμε ο Α με τον Β, αλλά όλοι οι παρόντες, σε μια εκδήλωση ή σύσκεψη, μεταξύ τους.

-Η είσοδος είναι δωρεάν για άτομα με αναπηρίες, αντί «με αναπηρία». Μία αναπηρία είναι ήδη οδυνηρή και δυσβάστακτη. Άμα είναι και περισσότερες, άσ’ τα να πάνε…

-Όλοι οι άνθρωποι αγαπούν τις μητέρες τους, αντί «τη μητέρα τους». Εδώ πια τι να προσθέσει κανείς; Ο λαός έχει προ πολλού αποφανθεί: «Μάνα είναι μόνο μία».

-Κατά των συλληφθέντων ασκήθηκαν ποινικές διώξεις, αντί «ασκήθηκε ποινική δίωξη». Άλλο το ότι μπορεί να ασκηθεί ποινική δίωξη κατά κάποιου για περισσότερα αδικήματα, και άλλο βέβαια το ότι ασκήθηκαν ποινικές διώξεις (sic) κατά του ίδιου ατόμου.

-Ομολόγησαν, προκειμένου να σώσουν τα κεφάλια τους, αντί «το κεφάλι τους». Εκτός πια κι αν μιλάμε για κάποιου είδους μυθολογικό τέρας, τον Κέρβερο του Άδη ή τον Γηρυόνη, για παράδειγμα.

-Στην εποχή μου, δεν κάναμε έρωτα με τις φιλενάδες μας, αντί «με τη φιλενάδα μας». Εκτός, πάλι, κι αν ο παππούς που αφηγείται μας λέει μεν ότι δεν έκαναν έρωτα με την κοπέλα τους, αλλά απ’ την άλλη υπαινίσσεται πως είχαν και δυο-τρεις γκόμενες ο καθένας, έτσι να τους βρίσκονται…

-Βλεπόντουσαν τις περιόδους των διακοπών, αντί «την περίοδο». Εκτός κι αν είχαν, πράγματι, πολλές περιόδους διακοπών το χρόνο, οπότε ποιος τη χάρη τους!

Και κάτι τελευταίο, σχετικό με βιβλία, μια και για το Books’ Journalπροορίζεται το κείμενο. Προκειμένου για βιβλίο, άλλο το περιεχόμενο (δηλαδή, το τι πραγματεύεται), και άλλο τα περιεχόμενα (δηλαδή, ο πίνακας περιεχομένων). Επομένως, «δεν συμφωνώ με τα περιεχόμενα αυτού του βιβλίου» σημαίνει ότι δεν μου αρέσει ο τρόπος με τον οποίο είναι «στημένος» ο πίνακας περιεχομένων (στη σελίδα 7, για παράδειγμα).

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:
Αυτό που θέλουμε και αυτό που μπορούμε

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά