Τετάρτη, 01 Ιανουαρίου 2014

Αναταράξεις

Κατηγορία Παρεμβάσεις
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Τεύχος 39

Τα προβλήματα σε ένα συνέδριο «εντός ορίων» για τη μειονότητα της Θράκης 

Στο τεύχος Δεκεμβρίου 2013 του Books’ Journal δημοσιεύτηκε άρθρο μου με τίτλο «Απαγορεύεται η τουρκική! Το «βαθύ κράτος» κυβερνά (ξανά;) στη Θράκη με ανοχή όλων των Ελλήνων». Στην επόμενη σελίδα, ο εκδότης Ηλίας Κανέλλης (ΗΚ) δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «Οι απόντες είναι οι χαμένοι» που όπως ο ίδιος γράφει αποτελούσε «ασυνήθιστη για το περιοδικό μας κριτική της θέσης του» αρθρογράφου ο οποίος «διεκδικώντας το απόλυτο υποβαθμίζει το δεδομένο ότι και αυτή η μάχη, όπως όλες οι μάχες, χρειάζονται στρατηγική, παραγνωρίζει, δηλαδή, ότι η εικόνα είναι λίγο πιο πολύπλοκη από αυτή που περιγράφει.»

 

Περί Ιλχάν Αχμέτ

Τον ισχυρισμό αυτό τον στήριζε στο γεγονός πως ο Ιλχάν Αχμέτ που «σήκωσε το θέμα της γλώσσας και αποχώρησε από το συνέδριο» ουσιαστικά δεν νομιμοποιούνταν να το κάνει επειδή «είχε ψηφίσει νόμο που ρύθμιζε την επιλογή ιεροδιδασκάλων μόνο από χριστιανούς», κάτι που, κατά τον ΗΚ, αποδοκίμασε η μειονότητα. Τα δύο αυτά κείμενα ανάρτησα στο facebook όπου ο Ιλχάν Αχμέτ απάντησε ως εξής:

Το κείμενο του Ηλία σαφώς στηρίζει τις κρατικές επιλογές και επιθυμίες, αφού χαρακτηρίζει χαμένους τους αποχωρήσαντες και καταγγέλλοντες αφού αυτοί θέλουν καμία αντίδραση […] Όπως επίσης στο άρθρο του έχει μια ονομαστική αναφορά στο πρόσωπο μου και κακοπροαίρετα προσπαθεί να διαστρεβλώσει την αλήθεια δημιουργώντας σύγχυση στο θέμα της αντίδρασής μου στην απαγόρευση της γλώσσας με την ψήφιση του νόμου για ιεροδιδασκάλους. Θα ήθελα να ενημερώσω τον Ηλία ότι εξ αρχής δεν πραγματοποιήθηκε ονομαστική ψηφοφορία το 2007 για το νόμο περί ιμάμηδων, άρα η αναφορά ότι ψήφισα το νόμο για τις ιεροδιδασκάλους είναι αναληθές. Δεύτερον, του θυμίζω ότι με δηλώσεις μου δεν αποδέχθηκα και αντέδρασα στο νόμο αυτό από την ψήφισή του. Τρίτον, τον τελευταίο νόμο που επέφερε τροποποιήσεις στο νόμο για τους ιεροδιδασκάλους η Δημοκρατική Αριστερά δεν τον ψήφισε στη Βουλή κατόπιν και δικής μου εισήγησης. […] Ο Ηλίας προφανώς θέλει να υπερασπιστεί τους φορείς που ήσαν εκεί και από αυτήν άποψη τον κατανοώ και του υπενθυμίζω τα παραπάνω προκειμένου να μη διασύρει το όνομα μου.

Δεν είχε ψηφίσει λοιπόν το νόμο στις αρχές του 2007 ο Ιλχάν Αχμέτ (ΙΑ). Κυρίως δε αν έκανε τον κόπο ο ΗΚ να τεκμηριώσει τις θέσεις του θα έβλεπε πως, λίγο μετά την ψήφιση του νόμου, στις εκλογές του 2007, ο Ιλχάν Αχμέτ αύξησε τις ψήφους του από 13.789 το 2004 σε 14.189, χάνοντας κάπου τις πρωινές ώρες της Δευτέρας την έδρα από τον Ευριπίδη Στυλιανίδη: η μειονότητα λοιπόν κάθε άλλο παρά είχε προβληματισθεί από την –κατά τον ΗΚ και μόνο– δήθεν λανθασμένη στάση του. Θα έβλεπε επίσης ο ΗΚ πως ο ΙΑ ακολούθησε τη ΝΔ στην καθίζηση του 2009, παίρνοντας μόνο 8.323 σταυρούς. Όμως, το Μάιο 2012, αν και πολιτευόταν με το πολύ μικρό κόμμα της Δημοκρατικής Συμμαχίας της Ντόρας Μπακογιάννη, πήρε 10.569 ψήφους, ενώ τον Ιούνιο 2012 κατεβαίνοντας στη λίστα (χωρίς σταυρούς) της ΔΗΜΑΡ τη βοήθησε να ανέβει από 2.665 ψήφους το Μάιο σε 12.283 ψήφους τον Ιούνιο και να συγκεντρώσει ποσοστό 17,74%, σχεδόν τριπλάσιο από το εθνικό ποσοστό της ΔΗΜΑΡ και υπερδιπλάσιο από το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό της στις εκλογικές περιφέρειες.     

Επίσης, στο συνέδριο αποχώρησαν από ομιλητές άλλοι δύο μειονοτικοί, οι νυν και πρώην βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Αϊχάν Καραγιουσούφ και Μουσταφά Μουσταφά. Γιατί άραγε δεν τους σχολίασε ο ΗΚ; Μήπως επειδή το κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ τους υποστήριξε με κείμενο καταδίκης[1] ενώ η ΔΗΜΑΡ αρνήθηκε να εκδώσει ανάλογο κείμενο, γεγονός που ανάγκασε την αρμόδια για την περιοχή βουλευτίνα της Μαρίας Γιαννακάκη να δημοσιεύσει προσωπικό της καταδικαστικό tweet;[2] Για την ιστορία, για το θέμα όπως και για το απαράδεκτο περιεχόμενο της εισήγησης του γενικού γραμματέα Θρησκευμάτων, κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση και ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Αχμέτ Χατζηοσμάν, ενώ καταδικαστική ανακοίνωση έβγαλαν και οι Οικολόγοι Πράσινοι.

Τέλος, δεν νομίζω πως τιμά τον ΗΚ το επιχείρημα πως η όποια στάση στο παρελθόν ενός ανθρώπου του αφαιρεί τη νομιμοποίηση να εκφράζει διαφορετική άποψη σήμερα. Γιατί τότε δεν θα έγραφα για τους έλληνες πανεπιστημιακούς που επέκρινα μόνο πως είναι σήμερα συγγραφείς θαυμάσιων κειμένων για τα μειονοτικά δικαιώματα και τον ελληνικό εθνικισμό. Θα υπενθύμιζα συμπληρωματικά ή αντίθετα πως ένας από αυτούς με είχε παλαιότερα αποκαλέσει «κατασκευαστή μειονοτήτων» και ένας άλλος είχε επικρίνει πως δημοσίευα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά κείμενα για την Ελλάδα με θέσεις που δεν θα ’πρεπε να τις λέμε προς τα έξω.

Επί προσωπικού

Όπως αδικεί τον ΗΚ η μερική διαστρέβλωση της θέσης μου για τους πανεπιστημιακούς πως δήθεν τους «καταδίκασα που δεν σηκώθηκαν να φύγουν μετά την απαγόρευση που επιβλήθηκε». Έγραψα πως με το κύρος τους όφειλαν να πιέσουν να ανακληθεί η απαγόρευση και μόνο αν αυτό δεν γινόταν δεκτό, που μάλλον θα γινόταν, να αποχωρήσουν ως αλληλεγγύη στους μειονοτικούς. Όπως και δεν έγραψα ότι κάθισαν «για να ακούσουν τον Ευριπίδη Στυλιανίδη στα ελληνικά» λες και απαιτούσα να μιλήσει ο πολιτικός σε άλλη γλώσσα…

Λυπάμαι που στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθώ στη σχέση μου με το μειονοτικό για να γνωρίζει το αναγνωστικό κοινό αν καταλαβαίνω την πολυπλοκότητα της κατάστασης. Το 1990 πρωτοανέβηκα στη Θράκη και μετά έγραψα ένα κείμενο που μου κόστισε την απαγόρευση του διδακτικού βιβλίου μου (Πολιτικός Περίγυρος, Κόμματα και Εκλογές στην Ελλάδα, δύο τόμοι, Λύχνος, Αθήνα, 1991) το 1991 και μετά την υποχρέωση σε παραίτηση από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών το 1992, τη μοναδική παραβίαση ακαδημαϊκής ελευθερίας που έχει καταγράψει η έκθεση του State Department.

Στη συνέχεια, στο πλαίσιο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) που ιδρύθηκε ακριβώς πριν 20 χρόνια, γράψαμε πάμπολλες εκθέσεις για τη μειονότητα και πήραμε από το χέρι το Human Rights Watch όταν ετοίμαζε την έκθεση του 1998. Τότε ανακαλύψαμε και αναδείξαμε τους ανιθαγενείς που μέχρι τότε κανένας δεν γνώριζε: η καμπάνια μας οδήγησε στην κατάργηση του άρθρου 19 ΚΕΙ και κυρίως στην έκδοση ταυτοτήτων ανιθαγενών. Λίγο αργότερα φτιάξαμε την έκκληση για τις μειονότητες που υπέγραψαν και οι τότε τρεις μειονοτικοί βουλευτές, κείμενο που προκάλεσε τον γνωστό θόρυβο. Τότε και για μερικά χρόνια, είχαμε γραφείο στη Θράκη με μειονοτικό στέλεχος. Σε όλες δε τις εκθέσεις σε διεθνείς οργανισμούς που οδήγησαν σε συστάσεις για την Ελλάδα αναφερόμασταν εκτενώς στη μειονότητα, αλλά ειδικά θεωρούμε σημαντικό πως από το 2002 αναδείξαμε τη σαρία όταν κανένας δεν μιλούσε γι’ αυτή. Για αυτό, για το γεγονός του πρόσφατου συνεδρίου είχα άμεση πληροφόρηση καθώς εξελισσόταν το συνέδριο, από άτομα που προφανώς γνωρίζουν το έργο μου και θέλησαν να έρθουν να μου πουν τι ζούσαν εκεί μέσα – και αυτό λέει πολλά αφού ήταν και Έλληνες και Τούρκοι.

Δεδέ ή Ντεντέ για τον Dede; 

Ο ΗΚ έκλεισε το κείμενό του με τη βεβαιότητα πως «το όνομα Εβρέν Δεδέ δεν έχει επιβληθεί στον Εβρέν Ντεντέ, κάθε άλλο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μου, όλη η οικογένεια Δεδέ (Dede) στη Ροδόπη γράφει ελληνικά το επίθετο, με δέλτα, με δική της επιλογή. Σωστά, κατά τη γνώμη ειδικού, ο οποίος θεωρεί ότι η διαφορά από το d στο δ στην ελληνική προφορά του ονόματος είναι πολύ λιγότερο παραφθαρτική από την ηχητική αλλοίωση Ndende που αυθόρμητα προφέρεται στους μονογλωσσικούς της πλειονότητας.»


Η απάντηση του –επί χρόνια συνεργάτη του ΕΠΣΕ– Abdülhalim Dede στην ανάρτησή μου στο facebook: «Μια επιβεβλημένη διευκρίνιση ως προς το επίθετό μας. Στα επίσημα έγγραφα του ελληνικού κράτους αναγράφουμε το επίθετό μας ως Δεδέ ώστε στα λατινικά να αποδίδεται ως Dede. Οι αρχές μάς έχουν διευκρινίσει πως αν το γράφαμε ως Ντεντέ, στα λατινικά θα αποδιδόταν ως Ntente, κάτι που θα ήταν ακαταλαβίστικο αν όχι γελοίο. Στην καθημερινή χρήση το επίθετό μας γράφεται όπως προφέρεται, δηλαδή Ντεντέ.»

Ένας άλλος παλαιός συνεργάτης του ΕΠΣΕ στη Θράκη ήταν ο Mehme tDukkanci. Σταελληνικά έγραφε το επίθετό του όπως προφέρεται, Ντουγκιαντζή. Αποτέλεσμα ήταν να γράφεται από τις ελληνικές αρχές στο διαβατήριό του Ntougkiantzi, κάτι που του δημιούργησε μεγάλα προβλήματα στο Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου όπου οι καθηγητές παρέδιδαν βαθμολογίες με το όνομά του όπως γράφεται στα τουρκικά άλλα έκανε εγγραφή με το επίσημο όνομα που φαίνεται κινέζικο ή σουηδικό στους Τούρκους όπως μας έλεγε.

Αυτά δεν γράφονται εδώ για πρώτη φορά. Αποτελούν τμήμα έκθεσης του ΕΠΣΕ στην Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού του ΟΗΕ το 2011.[3] Σε αυτήν αναφερόταν και η περιπέτεια του ονόματος του SezginDurgut, που γεννήθηκε (ανιθαγενής) στην Καλκάντζα (Ήφαιστος) της Κομοτηνής και χάρη στο ΕΠΣΕ μετά από χρόνια πήρε την ιθαγένεια. Στα επίσημα χαρτιά των ελληνικών αρχών το επίθετό του έχει καταγραφεί ως Δουργούτ, Ντουργκούτ, Ντουρκούτ, Τουργκούτ, Ντουργούτ, Ντουργούκ, Durgutκαι Durkut, ενώ το όνομά του ως Σεζγκίν, Σεσγίν, Σεϊζκίν, Sezkin και Sezgin.

Με βάση αυτά τα στοιχεία, η Επιτροπή περιέλαβε ειδική παρατήρηση και σύσταση για την Ελλάδα: «32... Η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της για την αυθαίρετη μετεγγραφή τουρκικών ονομάτων στα δελτία αστυνομικής ταυτότητας, πράγμα που δημιουργεί προβλήματα στα άτομα που έχουν τέτοια δελτία στη κατοχή τους όταν ταξιδεύουν ή σπουδάζουν στο εξωτερικό. 33. Υπό το πρίσμα του άρθρου 7 και 8 της Σύμβασης, η Επιτροπή επαναλαμβάνει την προηγούμενη σύσταση (CRC/C/15/add. 170) και καλεί το συμβαλλόμενο κράτος να ενισχύσει όλα τα αναγκαία μέτρα που θα διασφαλίσουν ότι: … (β) Όλα τα παιδιά, ειδικά όσα προέρχονται από μειονεκτούσες ομάδες, να είναι σε θέση να καταχωρηθούν και να κάνουν χρήση του πλήρους αρχικού ονόματος που επέλεξαν οι γονείς ή ο οποιοσδήποτε νόμιμος κηδεμόνας τους.»[4]

Καταληκτική παρατήρηση

Το συνέδριο για τα 90 χρόνια από τη Συνθήκη της Λωζάννης ήταν ήδη από το πρόγραμμά του προβληματικό, αφού δεν υπήρχε ούτε μία ενότητα αφιερωμένη στα θέματα που έχουν προκαλέσει πολλαπλές καταδίκες της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ): απαγόρευση τουρκικών σωματείων –που αφορά το θεμελιώδες δικαίωμα της μεγάλης πλειοψηφίας των μειονοτικών να αυτοαποκαλούνται Τούρκοι– και μη αναγνώριση των εκλεγμένων μουφτήδων. Ούτε υπήρχε ενότητα για τα συναφή και επίσης «καυτά» θέματα των βακουφικών επιτροπών και των ιμάμηδων. Σε αυτό το «εντός ορίων» συνέδριο ήρθε και η απαγόρευση χρήσης της μητρικής τουρκικής γλώσσας που ξεχείλισε το ποτήρι και προκάλεσε τις έντονες διαμαρτυρίες των μειονοτικών (και μόνο αυτών).


Παναγιώτης Δημητράς

Εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ), μέλος της Γραμματείας της Ένωσης Ουμανιστών Ελλάδας (ΕΝΩ.ΟΥΜ.Ε.), μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου της Ευρωπαϊκής Ουμανιστικής Ομοσπονδίας και μέλος της Συνέλευσης Εκπροσώπων της Παγκόσμιας Οργάνωσης Κατά των Βασανιστηρίων (OMCT). Συγγραφέας του βιβλίου Αναζητώντας τα χαμένα δικαιώματα στην Ελλάδα. Η σκοτεινή πλευρά της ελληνικής δημοκρατίας (2007).

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά