Παρασκευή, 01 Νοεμβρίου 2013

Όταν ο Ερντογάν έχει δίκιο

Κατηγορία Παρεμβάσεις
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Τεύχος 37

 

Οι μουσουλμάνοι στην Ελλάδα, το εκκρεμές τζαμί και η Χρυσή Αυγή

Προκλητικός εμφανίστηκε σήμερα, ο Τούρκος πρωθυπουργός, Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος ζήτησε την ανακαίνιση δύο τζαμιών στην Αθήνα και την εκλογή των μουφτήδων στη Θράκη, ως όρο για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής στη Χάλκη, κάνοντας μάλιστα λόγο για «επιστροφή» των δύο τζαμιών, τα οποία χαρακτήρισε «οθωμανική κληρονομιά». (Έθνος, 8 Οκτωβρίου 2013)

Με σχεδόν πανομοιότυπα με το παραπάνω εθνοπατριωτικά κείμενα σύσσωμος ο ελληνικός Τύπος υποδέχθηκε τις δηλώσεις Ερντογάν για μειονοτικά θέματα σε Τουρκία και Ελλάδα. Ταυτόχρονα δημοσιεύθηκε και μια στρουθοκαμηλική απάντηση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών: «Τη στιγμή κατά την οποία το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) καταδικάζει την Τουρκία για παραβίαση περιουσιακών και κληρονομικών δικαιωμάτων, Τούρκοι αξιωματούχοι, σε μία προσπάθεια αντιπερισπασμού της προσοχής της διεθνούς και της τουρκικής κοινής γνώμης, επιχειρούν να παρουσιάσουν τη συμμόρφωση της Τουρκίας με τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θρησκευτικής ελευθερίας ως αντικείμενο διακρατικής διαπραγμάτευσης. Η προστασία όμως του Οικουμενικού Πατριαρχείου, όπως και η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, δεν αποτελούν θέματα διμερούς ελληνοτουρκικής διαπραγμάτευσης, αλλά ζητήματα σεβασμού των δικαιωμάτων και των θρησκευτικών ελευθεριών των ίδιων των πολιτών της Τουρκίας, όπως απαιτείται από ένα σύγχρονο και ευνομούμενο κράτος, το οποίο, μάλιστα, φιλοδοξεί να ενταχθεί στην ΕΕ.»

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών θα μπορούσε να παραλλάξει την παραπάνω δήλωση ως εξής: «Τη στιγμή κατά την οποία το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καταδικάζει την Ελλάδα για παραβίαση των δικαιωμάτων της τουρκικής μειονότητας στη Θράκη, Έλληνες αξιωματούχοι, σε μία προσπάθεια αντιπερισπασμού της προσοχής της διεθνούς και της ελληνικής κοινής γνώμης, επιχειρούν να παρουσιάσουν τη συμμόρφωση της Ελλάδας με τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θρησκευτικής ελευθερίας ως αντικείμενο διακρατικής διαπραγμάτευσης. Η επιλογή όμως των μουφτήδων από τους ίδιους τους μουσουλμάνους αντί για το διορισμό τους από τη χριστιανικό ελληνικό κράτος, όπως και η λειτουργία τζαμιών στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις με σημαντικό μουσουλμανικό πληθυσμό που υποχρεώνεται να στοιβάζεται σε πάνω από εκατό πρόχειρα και τυπικά παράνομα τζαμιά, δεν αποτελούν θέματα διμερούς ελληνοτουρκικής διαπραγμάτευσης, αλλά ζητήματα σεβασμού των δικαιωμάτων και των θρησκευτικών ελευθεριών των ίδιων των πολιτών της Ελλάδας, όπως απαιτείται από ένα σύγχρονο και ευνομούμενο κράτος, το οποίο, μάλιστα, είναι μέλος της ΕΕ.»

Η μόνη ακριβής θέση στη δήλωση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών είναι η αναφορά πως για τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν ισχύει η αρχή της αμοιβαιότητας: δεν μπορεί η Τουρκία να επικαλείται παραβιάσεις τους στην Ελλάδα για να αρνείται το σεβασμό τους στην Τουρκία, ούτε, φυσικά, να συμβαίνει το αντίστροφο.

Όμως, οι αιτιάσεις του Ερντογάν για το μη σεβασμό δικαιωμάτων στην Ελλάδα είναι ακριβείς. Ο κρατικός διορισμός μουφτήδων στην Ελλάδα έχει επανειλημμένα καταγγελθεί από τα αρμόδια όργανα του ΟΗΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης ως αντίθετος προς κάθε διεθνή σύμβαση, αλλά αυτό το αποσιωπούν κόμματα και ΜΜΕ στην Ελλάδα. Όπως αποσιωπούν πως οι δικαστικές διώξεις των μη αναγνωρισμένων από το κράτος εκλεγμένων μουφτήδων στη Θράκη έχουν οδηγήσει σε αλλεπάλληλες καταδίκες της Ελλάδας από το ΕΔΔΑ, που είχαν αποτέλεσμα να σταματήσουν οι διώξεις και να συνυπάρχουν στην Ξάνθη και στην Κομοτηνή ένας διορισμένος μουφτής με ελάχιστη απήχηση στη μειονότητα με έναν εκλεγμένο μουφτή με μεγάλη απήχηση. Σωστά επίσης θυμίζει ο τούρκος ηγέτης πως στη χώρα του ο Πατριάρχης και οι άλλοι θρησκευτικοί ηγέτες εκλέγονται από τις κοινότητές τους, ενώ λόγω της τεράστιας συρρίκνωσης της ελληνικής μειονότητας επιτρέπει πια την «εισαγωγή» ελλήνων κληρικών στους οποίους χορηγείται η τουρκική ιθαγένεια (σε δεκαεπτά μέχρι σήμερα), ώστε να μπορούν να μετέχουν στη Σύνοδο του Πατριαρχείου. Θυμίζει τέλος πως και εκτός Κωνσταντινούπολης έχει επιτρέψει την επαναλειτουργία της Παναγίας Σουμελά και εκκλησιών σε Ταρσό (ορθόδοξη) και Βαν (αρμενική γρηγοριανή). Κανένα ΜΜΕ που δημοσίευσε τη δήλωση Ερντογάν δεν τα αμφισβήτησε αυτά.

Όσο για τη μη λειτουργία νόμιμων τζαμιών εκτός Θράκης, αυτή είναι γνωστή –και αδιάφορη– στο πανελλήνιο. Μάλιστα, λίγες ημέρες μετά τις δηλώσεις Ερντογάν, άλλος ένας, ο τέταρτος, διαγωνισμός για την ανάθεση της κατασκευής τζαμιού στην Αθήνα δεν συγκέντρωσε ούτε μια προσφορά, αφού η Χρυσή Αυγή και οι θιασώτες της στην περιοχή του Βοτανικού έχουν απειλήσει όποιο εργολάβο εμφανιστεί με «αντίποινα». Η απουσία τζαμιών πλήττει εκατοντάδες χιλιάδες μουσουλμάνους που ζουν στην Ελλάδα, οι περισσότεροι από τους οποίους άλλωστε δεν έχουν καμιά σχέση με την Τουρκία, η οποία όμως εμφανίζεται και εδώ ως προστάτιδα των απανταχού μουσουλμάνων. Βρίσκει δε ένα έξυπνο επιχείρημα, την ανακαίνιση με έξοδά της υπαρχόντων οθωμανικών τζαμιών στην Αθήνα (και όχι μόνο) που θα κόστιζε πολύ λιγότερο και θα ήταν πιο γρήγορη. Φυσικά δεν θα έπρεπε η Ελλάδα να επιτρέπει σε κανένα άλλο κράτος να παρεμβαίνει στα θέματα αυτά.

Όμως η αλήθεια που στρουθοκαμηλικά αρνούμαστε να παραδεχθούμε στην Ελλάδα είναι πως δεν θέλουμε με τίποτε τα δεκάδες ιστορικά τζαμιά να επαναλειτουργήσουν. Μετά βίας ανεχόμαστε να εξορίσουμε τους μουσουλμάνους στην Αθήνα σε ένα παλαιό συνεργείο αυτοκινήτων του Ναυτικού στην πιο υποβαθμισμένη συνοικία της πόλης, στο Βοτανικό, που θα μετατραπεί σε «διακριτικό» τζαμί χωρίς μιναρέ. Μάλιστα, κάποια στιγμή, με μεγάλη κοινοβουλευτική πλειοψηφία αποφασίσαμε τη λύση αυτή, ώστε να μην ντρεπόμαστε να εμφανιζόμαστε σε διεθνή φόρα όπου μας εγκαλούν για την απουσία τζαμιών. Στη συνέχεια όμως, με παμψηφία, αποφασίσαμε να «ξεχάσουμε» την εφαρμογή του νόμου, εκχωρώντας στον κυρίαρχο και ισλαμοφοβικό, χρυσαυγίτικο ρατσισμό μας το δικαίωμα να επιβάλει στην πράξη την ακύρωση του έργου, όπως έχει επιβάλει και το κλείσιμο της παιδικής χαράς στην Πλατεία του Αγίου Παντελεήμονα στην Αθήνα στην οποία έπαιζαν σχεδόν μόνο παιδιά μεταναστών.    

Χαρακτηριστικό της «εθνικ(ιστικ)ής ομοψυχίας» στο θέμα αυτό είναι πως κανένα κοινοβουλευτικό κόμμα (αλλά και κανένας φορέας της κοινωνίας των πολιτών) –που είναι συνήθως λαλίστατα– δεν εξέφρασε διαφορετική άποψη από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών. Η δήλωση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και υπουργού Εξωτερικών Ευάγγελου Βενιζέλου τους κάλυψε όλους:

H θέση της Ελλάδας επί του θέματος είναι σαφής και ξεκάθαρη, σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο και έχει εκφραστεί επανειλημμένως. Οποιαδήποτε περαιτέρω δημόσια συζήτηση επί του θέματος καθίσταται αντιπαραγωγική.

Είναι όντως αντιπαραγωγικό να συζητάς για ένα θέμα για το οποίο συστηματικά καταδικάζεσαι διεθνώς επειδή παραβιάζεις το διεθνές δίκαιο, αλλά επιθυμείς οι ψηφοφόροι σου να μη γνωρίζουν πως έχει άδικο και να θεωρούν αντίθετα πως σέβεσαι το διεθνές δίκαιο. Και μετά αναρωτιόμαστε πώς αναδείχθηκε η Χρυσή Αυγή…

Παναγιώτης Δημητράς

Εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ), μέλος της Γραμματείας της Ένωσης Ουμανιστών Ελλάδας (ΕΝΩ.ΟΥΜ.Ε.), μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου της Ευρωπαϊκής Ουμανιστικής Ομοσπονδίας και μέλος της Συνέλευσης Εκπροσώπων της Παγκόσμιας Οργάνωσης Κατά των Βασανιστηρίων (OMCT). Συγγραφέας του βιβλίου Αναζητώντας τα χαμένα δικαιώματα στην Ελλάδα. Η σκοτεινή πλευρά της ελληνικής δημοκρατίας (2007).

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά