Τετάρτη, 23 Ιουλίου 2014

Ο υπουργός Λοβέρδος και η μέρα της μαρμότας

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από  Ιωάννης Κουτσούκος
Ο υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Ανδρέας Λοβέρδος. Η πρώτη του μεταρρύθμιση στην εκπαίδευση, να προσθέσει ακόμα μια θρησκευτική γιορτή. Ο υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Ανδρέας Λοβέρδος. Η πρώτη του μεταρρύθμιση στην εκπαίδευση, να προσθέσει ακόμα μια θρησκευτική γιορτή. Αρχείο The Books' Journal

O υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων δηλώνει ότι η Ημέρα των Τριών Ιεραρχών θεσμοθετείται ως εκκλησιαστική γιορτή, με εκκλησιασμό και λόγους. Η «συνέργεια» με την Ιερά Σύνοδο συνιστά μια ενοχλητικότατη ιδεολογική οπισθοδρόμηση, τόσο στο επίπεδο της συγκυρίας όσο και μεσοπρόθεσμα για τον όποιο «προοδευτικό πόλο» εντός της κυβέρνησης... 

 

Ο υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Ανδρέας Λοβέρδος, έδωσε στις αρχές της εβδομάδας συνέντευξη στο Αγιορείτικο Βήμα. Τα θέματα της συνέντευξης ήταν πολλά και αφορούν το σύνολο των αρμοδιοτήτων του. Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι το απόσπασμα για το ζήτημα της γιορτής των Τριών Ιεραρχών. Είναι γνωστό ότι αυτή η αργία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση καταργήθηκε από τον προηγούμενο υπουργό Παιδείας, για να εξαγγελθεί η επαναφορά της από τον νέο υπουργό, αμέσως μετά τον ανασχηματισμό. Εκείνες τις ημέρες το θέμα συζήτησης ήταν η αξία της αργίας σε σχέση με το εκπαιδευτικό έργο, ο θρησκευτικός της χαρακτήρας δεν ήταν στο προσκήνιο.
Αυτός ο χαρακτήρας επανεμφανίζεται δυναμικά με την απόφαση του υπουργού να απαντήσει στο δίλημμα αργία/κανονική μέρα, με την καθιέρωση σχολικής εορτής. Η απόφαση αυτή είναι πλήρως συνειδητή: κατά τον υπουργό «ως προς την σχολική εορτή των Τριών Ιεραρχών το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, ύστερα από σχετική επιστολή της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος μελέτησε επισταμένως το ζήτημα καιπρόσφατα τροποποίησε τον χαρακτηρισμό της εορτής των Τριών Ιεραρχών για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση από αργία σε σχολική εορτή, όπως εδώ και χρόνια ισχύει για την Πρωτοβάθμια, ώστε να υπάρχει ενιαία αντίληψη για τον χαρακτήρα της σχολικής αυτής εορτής σε όλες της βαθμίδες της εκπαίδευσης και να μην καταστρατηγείται το νόημα και το περιεχόμενο της σχολικής εορτής και να μετατρέπεται ουσιαστικά σε σχολική αργία». Η σχολική εορτή πράγματι ως μορφή κρατικής ιδεολογικής λειτουργίας είναι πιο παρεμβατική σε ζητήματα θρησκευτικότητας από την απλή καθιέρωση αργίας και τούτο κατανοούν πλήρως οι ιεράρχες, οι οποίοι το ζήτησαν. Για τον υπουργό, αυτό συνδέεται με τη λειτουργία του μαθήματος των Θρησκευτικών, το οποίο, κατά την αντίληψή του, συμβάλλει στην πλουραλιστική πολιτισμική και θρησκειολογική επιμόρφωση των μαθητών, σεβόμενη την ορθόδοξη παράδοση του πολιτισμού μας και «δεν φιλοδοξεί να αντικαταστήσει την κατήχηση της Εκκλησίας, η οποία, αποτελεί βασική και διακριτή ποιμαντική δραστηριότητά της».
Είναι απορίας άξιο πως προσεγγίζει το ζήτημα πανεπιστημιακός εμποτισμένος ex officio με την αντίληψη της ακαδημαϊκής ελευθερίας. Είναι γνωστό ότι η Ελλάδα είναι από τις πολύ λίγες ευρωπαϊκές χώρες όπου η διδασκαλία των θρησκευτικών ΕΙΝΑΙ κατηχητική και ότι η πλειοψηφία των μαθητών κατηχείται από το σχολείο και όχι φυσικά από τη δραστηριότητα της Εκκλησίας. Τα κεφάλαια για τις άλλες θρησκείες είναι στο τέλος της ύλης, δεν διδάσκονται σχεδόν ποτέ και τα σχολικά συγγράμματα τις παρουσιάζουν (με ευγένεια συνήθως, είναι αλήθεια), ως εμπεριέχουσες σπέρματα αλήθειας που μόνο η ορθόδοξη πίστη αναδεικνύει στην πληρότητά της. Εδώ εισέρχεται ο υπουργός, ο πανεπιστημιακός που τεκμαίρεται ότι γνωρίζει τη διαφορά κατήχησης και ελευθερίας γνώσης. Είναι αλήθεια ότι οι θεολογικές σχολές στην ευρωπαϊκή ιστορία με κάποιον τρόπο σε διάφορες ιστορικές στιγμές υπήρξαν φορείς διανοητικών επαναστάσεων – αλλά εδώ μιλάμε για σχολείο, όπου δεν υπάρχουν ούτε οι νομικές ούτε οι διανοητικές ούτε οι ηλικιακές ούτε οι υλικές προϋποθέσεις για μια κάποιου είδους υπερπήδηση της κατήχησης.
Δύο είναι τα σενάρια: ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός τα πιστεύει όντως αυτά που λέει. Ή αν δούμε το σύνολο της συνέντευξης είναι από αυτά που, στο πλαίσιο πολιτικού αλισβερισιού, παραχωρεί στην Εκκλησία για να προωθήσει άλλα πράγματα, με τα οποία ενδέχεται να υπάρχει διαφωνία της Εκκλησίας – περιττό να προστεθεί ότι το άλλο που παραχωρεί είναι η μελλοντική αποκατάσταση των αδικιών στον… περιορισμό προσλήψεων κληρικών.
Όποιο και αν είναι το σενάριο των προθέσεων του υπουργού, η «συνέργεια» με την Ιερά Σύνοδο συνιστά μια ενοχλητικότατη ιδεολογική οπισθοδρόμηση, τόσο στο επίπεδο της συγκυρίας όσο και μεσοπρόθεσμα για τον όποιο «προοδευτικό πόλο» εντός της κυβέρνησης. Δεν συνδέεται με την εκπλήρωση μνημονιακών υποχρεώσεων, άρα θεωρητικά θα έπρεπε να είναι από τα ζητήματα στα οποία ο «προοδευτικός πόλος» μπορούσε και έπρεπε να διαφοροποιηθεί: αντιθέτως, ο κ. Λοβέρδος οπισθοδρόμησε σε σχέση με τον συντηρητικό προκάτοχό του. Δείχνει, στο καλύτερο για τον υπουργό σενάριο, αυτό του αλισβερισιού, τη μοιραία, μεσομακροπρόθεσμα, υποτίμηση του ρόλου και της σημασίας της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς αλτουσεριανός για τη θεώρηση του σχολείου ως ιδεολογικού, άρα βαθιά πολιτικού, κρατικού μηχανισμού. Πλήθος ιστορικών μελετών έχουν δείξει τη σημασία του σχολείου στη διαμόρφωση και εξέλιξη των συγχρόνων κρατών. Ο κ. Λοβέρδος στο καλύτερο σενάριο επαναλαμβάνει το λάθος του ΠΑΣΟΚ στα ζητήματα αυτά κατά τη δεκαετία του 1980, στο χειρότερο αναπαράγει μια εξαιρετικά συντηρητική ιδιομορφία της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας.
Έτι περαιτέρω, ο υπουργός προδίδει στον τομέα όπου είναι πολιτικά υπεύθυνος μία από τις πιθανές διεξόδους της αμυνόμενης σοσιαλδημοκρατίας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη: την προσπάθεια αναδιατύπωσης ενός ρεπουμπλικανικού κοινωνικού συμβολαίου, στο οποίο η έννοια του πολίτη και του γενικού συμφέροντος επαναδιεκδικούν την αναβίωσή τους στις δυτικές κοινωνίες που κατακερματίζονται πολιτισμικά, θρησκευτικά, οικονομικά, συντεχνιακά – και ειδικά ο τελευταίος κατακερματισμός είναι αυτός στον οποίο είμαστε στην Ελλάδα πρωταθλητές. Και το κάνει σε εκείνον τον τομέα, τη σχολική εκπαίδευση, που είναι ο μόνος που μπορεί δυνητικά, ενδεχομένως, να καταστήσει ένα τέτοιο ιδεολογικό σχέδιο πραγματοποιήσιμο.
Αφέλειες τα ανωτέρω. Όχι του υπουργού, του γράφοντος….

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά