Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014

Βουλή των εφήβων: η κοινοτοπία του καλού

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον 
Η Βουλή των Εφήβων από ψηλά. Η Βουλή των Εφήβων από ψηλά.

Στην ταινία Μπανάνες του Γούντυ Άλλεν ο πρωταγωνιστής βρίσκεται αναίσθητος, ξυλοκοπημένος από παραστρατιωτικούς μιας λατινοαμερικάνικης δικτατορίας. Όταν αυτοί του ρίχνουν νερό για να ξυπνήσει και να τον ξαναδείρουν, αυτός αρχίζει να φωνάζει τρομαγμένος: «Όχι, όχι άλλες Πολωνέζες». Όποιος έχει παρακολουθήσει τι και πώς λέγεται στις εργασίες της αποκαλούμενης Βουλής των Εφήβων δικαιούται να λιποθυμήσει και μετά να φωνάξει «όχι, όχι άλλοι Αυτιάδες - και τόσοι άλλοι».

 

Όταν η Χάννα Άρεντ υποστήριζε ότι το κακό μπορεί να προκύψει από εκεί που δεν το περιμένεις, από την υπακοή κάποιων πολιτών στη ρουτίνα της καθημερινότητας, από τον εφησυχασμό και την «τήρηση» των διαταγών των ανωτέρων, όταν υποστήριζε πως το κακό μπορεί να είναι κοινοτοπία, δεν φανταζόταν πως μισό αιώνα αργότερα, στην Ελλάδα της κρίσης, θα εξακολουθούσε να λειτουργεί ένας θεσμός που, αν έγραφε γι’ αυτόν, μόνο ως κοινοτοπία του καλού θα μπορούσε να τον αποδώσει. Είναι ο θεσμός της Βουλής των εφήβων.
Όπως μας ενημερώνει το site της Βουλής


κατά τη φετινή χρονιά επιχειρήθηκαν σημαντικές καινοτομίες: Οι «έφηβοι βουλευτές» για πρώτη φορά επεξεργάστηκαν και ψήφισαν, μετά από σχετική εισήγηση του Συνηγόρου του Παιδιού ένα νομοσχέδιο, που αφορά στη λειτουργία των Μαθητικών Κοινοτήτων, προτείνοντας σημαντικές αλλαγές για τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό του θεσμού. Επίσης, για πρώτη φορά οι «έφηβοι βουλευτές» είχαν την ευκαιρία να ασκήσουν κοινοβουλευτικό έλεγχο. Ο υπουργός Παιδείας κ. Ανδρέας Λοβέρδος απάντησε σε έξι επίκαιρες ερωτήσεις που κατέθεσαν οι «έφηβοι βουλευτές» για θέματα αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων. Μια ακόμη σημαντική καινοτομία ήταν η πραγματοποίηση ελεύθερης συζήτησης με τους Βουλευτές, οι οποίοι συμμετείχαν στις εργασίες της Συνόδου. Οι «έφηβοι βουλευτές» είχαν την ευκαιρία να θέσουν ποικίλα ερωτήματα σχετικά με θέματα της τρέχουσας επικαιρότητας.

 

Ο δε βουλευτής Δωδεκανήσου της ΝΔ, Μάνος Κόνσολας, προσφωνώντας τους έφηβους «βουλευτές», ανέφερε:

 

Υπάρχουν κάποιοι που απαξιώνουν κάθε επόμενη γενιά, που λοιδορούν τη νέα γενιά [σ.σ.: στο site της Βουλής το λοιδορούν γράφεται με ω]. Υπάρχουν, όμως, και άλλοι, και είναι οι περισσότεροι, που πιστεύουν σε αυτή τη γενιά, σε εσάς. Ένας από αυτούς είμαι και εγώ. Μια γενιά που αμφισβητεί και έχει κριτική στάση. Μια γενιά που ανακαλύπτει τη δική της Ελλάδα, που διεκδικεί μια Ελλάδα πολύ καλύτερη από αυτήν που της παραδίδουμε εμείς.


Ο βουλευτής θεωρεί ότι οι μαθητές έχουν οξυμένη κριτική σκέψη ενώ λίγο παραπάνω λοιδωρεί (sic) το εκπαιδευτικό σύστημα, γιατί αυτό δεν συμβάλλει στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. Φαίνεται ότι οι μαθητές μας, για να αποκτήσουν την κριτική σκέψη τους, δεν χρειάζονται να εκπαιδευτούν σ’ αυτήν, δεν χρειάζονται να γνωρίζουν την παγκόσμια φιλοσοφική σκέψη, ούτε καν τη λογοτεχνία. Kατέχουν την κριτική σκέψη αυτοδικαίως, αφού ως γνωστόν οι Έλληνες κατέχουν τα πάντα χωρίς να χρειάζονται και να τα μάθουν. Όπως η ταχύτητα της Χαλκιά, έτσι και η κριτική σκέψη, βρίσκεται στο DNA των Ελλήνων. Ίσως πάλι, λόγω του ότι είμαστε το μόνο τόσο βαθιά θρησκευόμενο έθνος, το οποίο ανθίσταται στον διαχωρισμό κράτους-εκκλησίας -τον μόνο διαχωρισμό που αποδεχόμαστε είναι μεταξύ δημόσιου συμφέροντος και ατομικής ιδιοποίησής του- να καταφέρνουμε να αποκτούμε την κριτική σκέψη μυρίζοντας τον κρίνο.
Λοιπόν, και αυτή τη φορά είδαμε τους εφήβους μαθητές αυτής εδώ της χώρας να μοιράζονται με τους εθνοπατέρες τον ίδιο κοινότοπο λόγο. Έναν αυτοαναφορικό λόγο που επαναλαμβάνει την κριτική των τηλεοπτικών αυτιάδων. Όχι δεν είναι λάθος, όλα όσα είπαν αυτά τα παιδιά. Φέτος δεν κυριάρχησαν εκεί οι «αγανακτισμένοι» κατά του πολιτικού συστήματος, αλλά οι προσομειωτές του. Αυτό φαίνεται το κατάλαβε και ο υπουργός Παιδείας όταν, απαντώντας στις ερωτήσεις, απευθυνόταν στους εφήβους προσφωνώντας τους με ένα ταπεινό «αγαπητέ συνάδελφε».
Αυτά που ακούστηκαν εκεί είναι μια δημόσια ανάγνωση ατομικών εκθέσεων. Πολλοί μαθητές είπαν και σοβαρά πράγματα, αλλά με τόσο αφύσικο τρόπο, που γινόταν εμφανές ότι εδώ έχουμε αναμασήματα ενός λόγου που δεν ταιριάζει στον αυθορμητισμό των νέων ανθρώπων, όπως αυτοί είναι στην πραγματική κοινωνία. Ήταν αναπαράσταση μιας εφηβικής ζωής που δεν υπάρχει. Τα πραγματικά προβλήματα αναπαράχθηκαν με το λόγο των «μεγάλων» και όχι με το λόγο αυτών που πραγματικά τα βιώνουν. Τελικά είχαμε αναμασήματα ενός σκοπίμως διοχετευόμενου από τους τηλεοπτικούς δίαυλους λόγου που αντανακλά τα κυρίαρχα ιδεολογήματα της Ελλάδας της κρίσης. Τα ιδεολογήματα που πίσω από ηθικολογικές επικρίσεις κρύβουν την αποδοχή του ελληνικού παραγωγικού, οικονομικού και ιδεολογικού μοντέλου.
Στην ταινία Μπανάνες του Γούντυ Άλλεν ο πρωταγωνιστής (τον παίζει ο σκηνοθέτης) βρίσκεται αναίσθητος, ξυλοκοπημένος από παραστρατιωτικούς μιας λατινοαμερικάνικης δικτατορίας. Όταν αυτοί του ρίχνουν νερό για να ξυπνήσει και να τον ξαναδείρουν, αυτός αρχίζει να φωνάζει τρομαγμένος: «Όχι, όχι άλλες Πολωνέζες». Ο βομβαρδισμένος από τις εφηβικές κοινοτοπίες του καλού θα φώναζε «όχι, όχι άλλοι Αυτιάδες».

Γιώργος Σιακαντάρης

Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας, διετέλεσε επιστημονικός διευθυντής στο ΙΣΤΑΜΕ. Βιβλία του: Οι μεγάλες απουσίες. Η ελληνική δημοκρατία σε άμυνα (2011), Ζαν-Ζακ Ρουσσώ: Ο φιλόσοφος της πεφωτισμένης δημοκρατίας (2012).

1 σχολιο

  • Είναι πραγματικά απογοητευτικό όταν ευαίσθητοι και κριτικοί αναλυτές της νεοελληνικής πραγματικότητας (Σιακαντάρης, Κανέλλης, Δημητρολόπουλος) αρθρογραφούν αποκλειστικά με τη δύναμη μιας κεκτημένης διανοητικής ταχύτητας, δηλαδή με τη δύναμη της αδράνειας. Δεν μπόρεσαν ή δεν ενδιαφέρθηκαν να δουν και να αποτιμήσουν κριτικά τις σημαντικές αλλαγές που επιχειρήθηκαν φέτος στη Βουλή των Εφήβων, ακριβώς στην κατεύθυνση του περιορισμού του στερεοτυπικού και ξύλινου λόγου των εμπλεκόμενων εφήβων, που αναπαράγει φυσικά (πώς θα μπορούσε να είναι και αλλιώς;) τον κυρίαρχο και παντοδύναμο τηλεοπτικής και ιντερνετικής προέλευσης δημόσιο λόγο. Όμως από τους κριτικούς στοχαστές περιμένουμε επί του συγκεκριμένου κριτική αποτίμηση, όχι στερεοτυπική καταγγελία του στερεοτυπικού εφηβικού λόγου. Δυστυχώς μάς έδωσαν κείμενα παντός καιρού, μια τελετουργικής λογικής καταγγελία της Βουλής των Εφήβων, νυν και αεί...

    Συνδεσμος σχολιου
    Αντώνης Καζάκος Αντώνης Καζάκος Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014 21:25

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά