Δευτέρα, 12 Μαΐου 2014

Οι απαγωγές της Μπόκο Χαράμ: μια ακόμα ιστορία βίας

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον 
Εικόνα από βίντεο που αναρτήθηκε στο Youtube, στις 12 Απριλίου 2012, στην οποία φαίνεται ο αρχηγός της Μπόκο Χαράμ, Αμπουμπακάρ Σεκάου (στη μέση), περιστοιχισμένος από ισλαμιστές μαχητές.  Εικόνα από βίντεο που αναρτήθηκε στο Youtube, στις 12 Απριλίου 2012, στην οποία φαίνεται ο αρχηγός της Μπόκο Χαράμ, Αμπουμπακάρ Σεκάου (στη μέση), περιστοιχισμένος από ισλαμιστές μαχητές. Youtube

Μια νύχτα του περασμένου Απριλίου, σε μια απομακρυσμένη περιοχή της Βόρειας Νιγηρίας, απήχθησαν από το σχολείο τους περίπου 200 μαθήτριες. Βαριά οπλισμένοι μαχητές της οργάνωσης Μπόκο Χαράμ, με ένα κονβόι αγροτικών φορτηγών, επιτέθηκε στο σχολείο και κανείς δεν μπορούσε να υπερασπιστεί τα κορίτσια. Δεν ήταν η πρώτη φορά που συνέβαινε κάτι τέτοιο στην περιφέρεια του Μπόρνο.

Η Μπόκο Χαράμ δημιουργήθηκε το 2002 στην περιοχή της Βόρειας Νιγηρίας. Το όνομά της σημαίνει: “η δυτική εκπαίδευση είναι απαγορευμένη”. Αλλά τα μέλη της αρνούνται αυτό το όνομα, προτιμούν να την προσδιορίζουν ως την “οργάνωση για την ένωση των διδαχών του Προφήτη”. Τα μέλη της είναι σουνίτες του σαλαφικού Ισλάμ. Κάποια κομμάτια της οργάνωσης θεωρούν ότι πρέπει να δώσουν διεθνή μάχη. Ορισμένοι άλλοι προτιμούν και επιδιώκουν να ανατρέψουν την κυβέρνηση ώστε να δημιουργήσουν ισλαμικό κράτος.

Οι λόγοι που δημιούργησαν την οργάνωση δεν κρύβονται μόνο στη μάχη ισλάμ/χριστιανισμού, όπως την αντιλαμβάνονται οι ίδιοι. Η Βόρεια Νιγηρία είναι μια περιοχή οικονομικών και κοινωνικών αντιθέσεων. Ήδη από το 1982, όπου έγιναν οι πρώτες ταραχές στα σύνορα με το Καμερούν, το πρόβλημα του Ισλάμ στη Νιγηρία έχει λάβει εθνικές διαστάσεις. Η επιβολή της σαρία, του ισλαμικού νόμου, στα κρατίδια της αφρικανικής χώρας όπου επικρατεί το Ισλάμ, ήταν ένα γεγονός που γιγάντωσε τις αντιθέσεις μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων. Βέβαια, πάντα, ή στις περισσότερες περιπτώσεις, πίσω από τη θρησκευτική διαμάχη κρύβονται διαμάχες για την εδαφική κυριαρχία και τον έλεγχο του πλούτου. Η περίπτωση της Βόρειας Νιγηρίας δεν ξεφεύγει από αυτόν τον κανόνα.

Οι περιοχές στη Βόρεια Νιγηρία, όπου δρουν οι ισλαμιστικές ομάδες της οργάνωσης Μπόκο Χαράμ.Η απαγωγή των μαθητριών, πάντως, έχει συμβολικό χαρακτήρα. Η οργάνωση θεωρεί το ρόλο της γυναίκας δευτερεύοντα. Υπάρχει, πάντα, όμως, και ένα κίνητρο εκδίκησης. Οι σύζυγοι στελεχών της οργάνωσης είχαν ανακριθεί το 2013, με αποτέλεσμα ο αρχηγός της Μπόκο Χαράμ, Αμπουμπακάρ Σεκάου, να απειλήσει: “θα δείτε τι θα κάνουμε στις δικές σας γυναίκες”.

Οι έως τώρα αντιδράσεις με διαμαρτυρίες, το κίνημα μέσω twitter #BringBackOurGirls και η ενεργοποίηση της πρώτης κυρίας της Νιγηρίας δεν αποφέρουν καρπούς. Οι απαχθείσες δεν επέστρεψαν. Η απάντηση της κυβέρνησης Τζόναθαν, άλλωστε, ήρθε αρκετά αργοπορημένα. Επιπλέον, η εκδηλωθείσα πρόθεση της αμερικανικής κυβέρνησης “να βοηθήσει” υπάρχει φόβος να κάνει τα πράγματα ακόμα χειρότερα, καθώς όποτε ενεπλάκησαν ξένες δυνάμεις στην Αφρική η κατάσταση ξέφυγε.

Το θέμα έχει δυο ακόμα όψεις, που δεν είναι θρησκευτικές. Κατά πρώτον, στο όνομα του Ισλάμ νομιμοποιείται η μοντέρνα δουλεία: ο αρχηγός Σεκάου δήλωσε πως θα πουλήσει τις μαθήτριες. Κατά δεύτερον, το περιστατικό δηλοί την κατάρρευση του κράτους. Πίσω από το πρωτοφανές περιστατικό της απαγωγής των μαθητριών, πάντως, υπάρχει μια εφιαλτική καθημερινότητα στη Νιγηρία, όπου γυναίκες βιάζονται, απάγονται και πουλιούνται, χωρίς στα περισσότερα κατ’ εξακολούθηση τέτοια περιστατικά να δίνεται ευρύτερη δημοσιότητα. Κι άλλωστε, η περιοχή από τη Νιγηρία ώς τη ζώνη του Σαχέλ είναι ένα από τα μεγαλύτερα “μονοπάτια” λαθρεμπορίας όλων των ειδών.

Αλλά δεν είναι μόνο η Νιγηρία που υποφέρει από τέτοιου τύπου εκδηλώσεις ενός σκληρού, φανατικού και βίαιου Ισλάμ. Το 2011, δυο κορίτσια πουλήθηκαν σε λαθρεμπόριο στην Αίγυπτο. Την ίδια χρονιά, στο Νταρφούρ του Σουδάν, ακραίοι κυβερνητικοί υπάλληλοι βίασαν ομαδικά δυο νεαρές γυναίκες μπροστά σε όλο το χωριό. Η βία, η δουλεία και οι βιασμοί είναι καθημερινά φαινόμενα σε χώρες όπου το κράτος είναι υπό κατάρρευση. Όσο για αυτό που αποκαλούμε κράτος δικαίου...

 
* (χάρτης)

Οι περιοχές στη Βόρεια Νιγηρία, όπου δρουν οι ισλαμιστικές ομάδες της οργάνωσης Μπόκο Χαράμ.

Ιωάννης Μαντζίκος

Υποψήφιος διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων με ειδίκευση στις αφρικανικές υποθέσεις. Σε λίγο κυκλοφορεί το βιβλίο του, Al Qaeda: The Transformation of Terrorism in the Middle East and North Africa (PSI Guides to Terrorists, Insurgents, and Armed Groups) (με τον Denise N. Baken)

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά