Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου 2016

Πολιτικοί και κοσμοθεωρητικοί ανταγωνισμοί στην εκπαίδευση

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Γνώμες web only
O υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Νίκος Φίλης, ασπάζεται τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο. Ο δεύτερος ανάγκασε τον πρώτο σε άτακτη υποχώρηση, στο θέμα της διδασκαλίας των θρησκευτικών στα σχολεία. O υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Νίκος Φίλης, ασπάζεται τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο. Ο δεύτερος ανάγκασε τον πρώτο σε άτακτη υποχώρηση, στο θέμα της διδασκαλίας των θρησκευτικών στα σχολεία. Φωτογραφία Αρχείου

Ευρύτερες πολιτικές διαστάσεις έχει λάβει η συζήτηση για τις νέες διδακτικές κατευθύνσεις που έχουν δοθεί αναφορικά με τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών από το Υπουργείο Παιδείας,  Έρευνας και Θρησκευμάτων με γνώμονα τις υποδείξεις του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Η πρόσφατη εναντίωση του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου απέναντι στη συλλογική κατεύθυνση και το φιλοσοφικό και κοσμοθεωρητικό υπόβαθρο του νέου προγράμματος διδασκαλίας του μαθήματος δημιούργησε θόρυβο στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και ανέδειξε την πόλωση που υπάρχει στην ευρύτερη ελληνική κοινωνία αναφορικά με κάποια ζητήματα που στα μάτια ενός ανυποψίαστου παρατηρητή θα φάνταζαν ως τεχνικές λεπτομέρειες ήσσονος σημασίας.

 Ο Τάκης Θεοδωρόπουλος γράφει στο άρθρο του «Το Τοτέμ του αντικληρικαλισμού»(Η Καθημερινή, 27 Σεπτεμβρίου 2016):

Ας μη γελιόμαστε. Η όλη αυτή συζήτηση που ελάχιστη σχέση έχει με την εκπαίδευση  είναι μια προσφορά σε ένα από τα μεγάλα Τοτέμ του προοδευτικού λυρισμού της Μεταπολίτευσης, τον αντικληρικαλισμό. Οφείλεις  να είσαι εναντίον της Εκκλησίας αν θέλεις να λέγεσαι προοδευτικός, εάν μάλιστα θέλεις να είσαι συνεπής με τον εαυτό σου, οφείλεις να είσαι και άθεος.

Οι ανωτέρω  φράσεις φωτίζουν με εξαιρετική σαφήνεια μια πτυχή του προβλήματος. Την κοινωνικά διαπιστωμένη τάση των ανθρώπων που υιοθετούν τον νεωτερισμό σε όλες του τις εκφάνσεις να είναι δύσπιστοι απέναντι σε παραδοσιακούς θεσμούς, και συγκεκριμένα στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Άλλωστε η αθεϊα πολλές φορές κρύβει κομμουνιστικές συμπάθειες ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουν πολλοί συντηρητικοί συμπολίτες μας.

Ωστόσο αυτή είναι μια έκφανση της αλήθειας. Ο πρωθυπουργός, όσο μπόρεσα να συγκρατήσω τα λόγια του στην τηλεόραση, μίλησε κάπου για φιλελευθερισμό και φιλελεύθερους, αναφερόμενος προφανώς στον πολιτικό φιλελευθερισμό που επίσης αποτελεί κληρονομιά μιας σύγχρονης κεντροδεξιάς παράταξης. Γιατί για δικούς του λόγους ήθελε να αναδείξει μια διάσταση που θα διαφοροποιούσε  τη φιλελεύθερη Δεξιά του Μητσοτάκη από την λαϊκή και παραδοσιακή Δεξιά του Μεϊμαράκη. Το ουδετερόθρησκο κράτος είναι κληρονομιά του αστικού Διαφωτισμού και πολλοί περίμεναν ότι ο αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης θα αναδείκνυε αυτή την οπτική μέσα από τις αγορεύσεις του. Πλην όμως προτίμησε την πεπατημένη και την ανάγνωση αποσπάσματος από την επιστολή του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου με διατυπώσεις όπως «η σχέση του ελληνικού λαού με την ορθόδοξη πίστη είναι ενεργό συλλογικό βίωμα με ιστορικό βάθος».

Το ηθικό δίδαγμα είναι ότι όταν πρόκειται να καταπολεμήσει πολιτικά την κυβέρνηση, η Κεντροδεξιά θυμάται την ορθόδοξη πίστη, έστω κι αν αυτή είναι ένα από τα στοιχεία που διαφοροποιούν το λαό μας από τη Δύση, στην οποία η ίδια Κεντροδεξιά και όχι μόνο θέλει να ανήκουμε. Γύρω από το πολιτικά ευαίσθητο θέμα της πίστης διαμορφώνονται πολύπλοκες και ασαφείς συμμαχίες καθώς κανείς από τους μνηστήρες και νυμφίους της εξουσίας δεν θέλει και πιθανώς δεν μπορεί να ανοίξει έναν ειλικρινή διάλογο για το θέμα. Ωστόσο. για να μη μελαγχολούμε, το πρόβλημα δεν το έχουμε μόνο εμείς. Η γαλλική Δεξιά, για παράδειγμα, που έχει παραδοσιακά καλές σχέσεις με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία ως πυλώνα της διαχρονικής ταυτότητας της εθνικής κοινωνίας, δεν είναι καθόλου ευχαριστημένη με τους χειρισμούς και τη ρητορική του Πάπα Φραγκίσκου σχετικά με το ζήτημα των προσφύγων και των μεταναστών. Θεός και Καίσαρας εμπλέκονται σε έναν χορό γύρω από τον οποίο διεθνώς γίνεται προσπάθεια από πολλές και ποικίλες παρατάξεις να αντλήσουν πολιτικό και ηθικό κεφάλαιο.

Οι μαθητές θα υφίστανται τις συνέπειες αντιθέσεων που είναι πολιτικές στην εκπαιδευτική τους πρακτική και καθημερινότητα. Το μάθημα των Θρησκευτικών, όπως και το μάθημα της Ιστορίας αλλά και της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας,  αποτελούν πεδία μάχης επί των οποίων οι αντιθέσεις και πολιτικές σκοπιμότητες των ενηλίκων μεταφέρονται στα παιδιά, τα οποία όντως παιδεύονται από τις αμαρτίες των γονέων τους . Αλλά για να επανέλθω στις γαλλικές αναφορές, μία ανάλογη πολεμική έχει ανοίξει εδώ και καιρό   στη χώρα αυτή  αναφορικά με τη διδασκαλία και το περιεχόμενο της σχολικής ιστορίας, ιδίως σε σχέση με την αποτίμηση της ιστορικής πορείας του Ισλάμ και την προσπάθεια αποδόμησης του εθνικού αφηγήματος στη διαχρονική του διάσταση.

 Όσοι θεωρούν ότι δεν έχει νόημα να ανοίγει ο ασκός του Αιόλου για ένα δευτερεύον μάθημα εμφορούνται από μια υπερβολικά αθώα και αφελή οπτική αναφορικά με τα ευρύτερα θέματα και τις αντανακλάσεις της εκπαιδευτικής πολιτικής από την οποία αρχίζει η διαμάχη για τις καρδιές και τα μυαλά των νεαρών ανθρώπων….

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά