Κυριακή, 07 Αυγούστου 2016

“We don’t look to be ruled”*

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Γνώμες web only
27 Iουλίου 2016, Φιλαδέλφεια, ΗΠΑ. Ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα στο βήμα του Συνεδρίου του Δημοκρατικού Κόμματος. 27 Iουλίου 2016, Φιλαδέλφεια, ΗΠΑ. Ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα στο βήμα του Συνεδρίου του Δημοκρατικού Κόμματος. YouTube

Το «όχι τι θα κάνει κάποιος αλλά τι μπορούμε εμείς» δεν είναι ρητορεία για να κολακευθεί το ακροατήριο· είναι κανόνας της δημοκρατικής πολιτείας, προϊδεάζει για τον ρυθμό της αλλαγής και της προόδου κι αποτελεί μάθημα σοφίας. Όσο περισσότερο το καταλαβαίνουμε, τόσο δυσκολότερος γίνεται ο δρόμος της δημαγωγίας. Συμπεράσματα από την ομιλία του Μπαράκ Ομπάμα στο συνέδριο του Δημοκρατικού Κόμματος (27 Ιουλίου 2016).

"Δεν είμαστε εύθραυστοι άνθρωποι, δεν είμαστε άνθρωποι που φοβούνται. Η δύναμή μας δεν προέρχεται από κάποιον που αυτοαποκαλείται σωτήρας και υπόσχεται πως, αν κάνουμε όπως μας λέει, αυτός θα φτιάξει τα πράγματα. Δεν ψάχνουμε να κυβερνηθούμε

“We are not fragile people, we are not frightful people, Our power doesn’t come from a self-declared saviour promising he alone can restore order as long as we do things his way. We don’t look to be ruled”.

 

Διερωτώμαι ποιoς ευρωπαίος πρωθυπουργός ή πρόεδρος θα τολμούσε να πει αυτά που είπε ο Μπαράκ Ομπάμα στο πρόσφατο συνέδριο του Δημοκρατικού Κόμματος (βλ. https://www.youtube.com/watch?v=hiLErzNQXkI).

Δεν είναι μόνο το περιεχόμενο της αποστροφής. Είναι το βάθος της σκέψης που η αποστροφή δείχνει, η ποιότητα του ανθρώπου εν τέλει.

Κανείς ευρωπαίος ηγέτης δεν έχει δώσει ώς σήμερα δείγματα ότι σκέφτεται πολύ πέρα από τα posts του facebook ―εκτός από την καγκελάριο Μέρκελ.

Λίγους μήνες πριν από τη λήξη της θητείας του, ο Ομπάμα έδειξε ότι δεν ξεχνά τον εαυτό του, όχι με την έννοια της εγωιστικής προσήλωσης στα δικά του αλλά με τη σημασία του αναστοχασμού, ότι δηλαδή σκέφτεται τον εαυτό του ως υποκείμενο της καθημερινής του δραστηριότητας· ότι όταν συγκαλεί ένα συμβούλιο για να αποφασίσουν κάτι, όταν προτείνει στο Κογκρέσσο ένα σχέδιο νόμου, δεν έχει παραλείψει να αναρωτηθεί: «τι ακριβώς κάνω προτείνοντας ένα νόμο ή μια απόφαση; Ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος μου σ’ αυτή τη θέση που βρέθηκα, σ’ αυτή τη θέση που μ’ έστειλαν εκείνοι στων οποίων τη θέση θα βρεθώ σε λίγο καιρό;»

Αυτήν την «επιμέλεια εαυτού», όπως λέν’ οι φιλόσοφοι, αυτήν την «επιστροφή στον εαυτό», την αναστοχαστική διάθεση, δείχνει ο Ομπάμα όταν, προσπαθώντας να σκεφθεί ποιος είναι ο καλύτερος επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ, ξεκινά λέγοντας τι κάνει και τι δεν κάνει ένας πρόεδρος, τι περιμένει ένας πολίτης της Ένωσης απ’αυτόν να κάνει και τι να μην κάνει. Φαντάζεται κανείς κάποιον ευρωπαίο πρωθυπουργό να διερωτάται κάθε βράδυ ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος του; Αν είναι έτσι όπως δείχνουν τα έργα και τα λόγια τους, υποθέτω ότι οι περισσότεροι θα το θεωρούσαν περιττό χάσιμο χρόνου: ταξιδεύουν, συναντούν ομολόγους, μιλάνε στη Βουλή, στο λαό, στην τηλεόραση, εγκαινιάζουν δρόμους κι αεροδρόμια, προεδρεύουν σε υπουργικά συμβούλια και επιτροπές, μετέχουν σε συνόδους κορυφής, ακούνε να τους διαβάζουν τις εφημερίδες, δίνουν εντολές να απαντηθεί ο τάδε ή ο δείνα κακεντρεχής και μίζερος σχολιαστής, βοηθάνε τον ανήμπορο που αντιμετωπίζει επείγον πρόβλημα υγείας, ασχολούνται με τον υπουργό που τσακώνεται με τον συνάδελφό του… - τι άλλο να κάνουν; Δεν είναι αρκετά όλα αυτά; Δεν δίνουν μια ιδέα για το τι κάνουν όλη μέρα; Πρέπει να ξανασκεφτούν το βράδυ που πέφτουν κατάκοποι να ησυχάσουν;

Ο Ομπάμα όμως είναι διαφορετικός· φαίνεται δεν ησυχάζει, κι απ’ όσα μάθαμε, πέρασε πολλές νύχτες γράφοντας το λόγο του συνεδρίου. Για να καταλήξει (;) ότι αυτό που δεν περιμένει ο πολίτης κι ότι αυτό που ο ίδιος δεν έκανε στα επτάμισι χρόνια που βρίσκεται στον Λευκό Οίκο είναι να «κυβερνά», να κατευθύνει δηλαδή τις συμπεριφορές των συμπολιτών του. Το αγγλικό ρήμα to rule έχει ακόμη πιο ισχυρή σημασία· to rule σημαίνει, κατά κυριολεξία, παίρνω το χάρακα και τραβάω ίσιες γραμμές – και μεταφορικά, ότι έχω τον γνώμονα με βάση τον οποίο αποτιμώ και διορθώνω τις συμπεριφορές των άλλων. Ο Ομπάμα μας είπε πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν κάνει αυτό, πως ο ίδιος, όταν στοχαζόταν τι είχε κάνει και τι θα έκανε την επομένη, ήξερε πως δουλειά του δεν ήταν να κατευθύνει τις πορείες των ανθρώπων αλλά να κάνει έτσι ώστε να έχουν μπροστά τους όσο το δυνατόν περισσότερες δυνατότητες, ευκαιρίες και δρόμους και να διαλέξουν εκείνοι τι θα κάνουν.

Σε μια άλλη αποστροφή του λόγου του, που φωτίζει από διαφορετική γωνία τα περί σωτήρων, είπε ότι «στην Αμερική το ζητούμενο δεν είναι τι θα κάνει κάποιος· είναι τι μπορούμε να κάνουμε εμείς» (“America is not about what he will; its about what we can”), πώς εμείς μπορούμε «να πλάσουμε το πεπρωμένο μας» (“we shape our destiny”). Aυτό, πρόσθεσε, είναι το θεμέλιο της «ελεύθερης κυβέρνησης» (“self government”).

Σε μια ομιλία που δεν ήταν αφιερωμένη μόνο στην παρουσίαση αυτής που, ελπίζω ότι, θα είναι η διάδοχός του στον Λευκό Οίκο, αλλά αποτελούσε, κατά ένα τρόπο, και τον απολογισμό της δικής του θητείας, ο Ομπάμα άφησε να εννοηθεί πως τα παραπάνω λόγια δεν είναι απλός φόρος τιμής σε έναν δημοκρατικό κοινό τόπο· είναι απόρροια της εμπειρίας κάποιου που βρέθηκε στο ύπατο αξίωμα της ισχυρότερης χώρας του κόσμου και, μολοντούτο, ή μάλλον εξαιτίας τούτου, ξέρει πως η κάθε αλλαγή είναι δύσκολη, πως προϋποθέτει ότι «μιλάμε μεταξύ μας», ότι κοιτάμε κι «αναγνωρίζουμε ο ένας τον άλλον», αλλά και ότι απέναντι στις δυσκολίες δεν χάνουμε την ελπίδα και την αισιοδοξία. Το «όχι τι θα κάνει κάποιος αλλά τι μπορούμε εμείς» δεν είναι ρητορεία για να κολακευθεί το ακροατήριο· είναι κανόνας της δημοκρατικής πολιτείας, προϊδεάζει για τον ρυθμό της αλλαγής και της προόδου κι αποτελεί μάθημα σοφίας. Όσο περισσότερο το καταλαβαίνουμε, τόσο δυσκολότερος γίνεται ο δρόμος της δημαγωγίας. 

 

----------------------

*"Δεν ψάχνουμε να κυβερνηθούμε"

Θεοδόσιος Νικολαΐδης

Αναπληρωτής καθηγητής νεότερης ευρωπαϊκής ιστορίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. 

2 σχολια

  • Όμως δεν στοχάζεται και πολυ για την υπόσχεση που έδωσε να αποσύρει τα μισθοφορικα του στρατεύματα απο το Αφγανιστάν και το Ιράκ πριν 8 χρόνια. Και μετα φταίνε πάλι οι Ρεπουμπλικανοι. Αν οι Αμερικάνοι δεν καθόντουσαν τόσα χρόνια σ αυτές τις χώρες μπορεί να μην είχαμε το Isis που βασανίζει την Ευρώπη αλλά όχι την Αμερική.. Σύμπτωση? Και η προσφυγική κρίση που μπορεί να καταστρέψει την Ευρώπη μηπως δεν ξεκίνησε απο τότε που αντάρτες δήθεν τα έβαλαν με το Ασαντ πριν 4 χρόνια, ενώ στην πραγματικότητα είναι οι ίδιοι άνθρωποι που πληρωθηκαν να εξοντώσουν τον Καντάφι στην Λυβυη το 2011 και μετα πέρασαν στην ΣυΡΙΑ όπου όμως δίχως ΝΑΤΟικη επέμβαση απο αερος τα βρήκαν μπαστούνια. Όλα αυτά επί Ομπάμα δεν έγιναν ? Δεν φαίνεται να ..στοχάζεται ιδιαιτέρως για τέτοια ..τριτοκοσμικα προβληματάκια. . Και η ειρωνια είναι πως παρα πολλοί απο αυτούς τους ίδιους μισθοφόρους μετατράπηκαν σε ισλαμιστές του ΧΑΛΙΦΑΤΟΥ και στην Σύρια αλλά και στην Λυβυη. Δηλαδή επαναλαμβάνεται το φαινόμενο ΑΛ ΚΑΙΝΤΑ κάθε 10 χρόνια μονο που το iSIS έχει ιδιαίτερη τρομοκρατική ..αδυναμία στην Ευρώπη. ΤΥΧΑΙΟ ?

    Συνδεσμος σχολιου
    Nικολαος εκ Κορωπιου Nικολαος εκ Κορωπιου Δευτέρα, 08 Αυγούστου 2016 21:25
  • Κύριε καθηγητά, από τις ουσιαστικότερες παρεμβάσεις που έχω διαβάσει. Συγχαρητήρια. Αντίοχος εκ Κρεσταίνης

    Συνδεσμος σχολιου
    Αντίοχος Αντίοχος Κυριακή, 07 Αυγούστου 2016 11:10

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά