Πέμπτη, 14 Ιουλίου 2016

Η Βουλή των εφήβων, ο Σάντος και η εκθεσιολογία

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Γνώμες web only
Σέλφι με τον πρωθυπουργό στη Βουλή των Εφήβων. Φωτογραφία για το αρχείο των παιδιών, τσάμπα δημόσιες σχέσεις για τον Αλέξη Τσίπρα. Σέλφι με τον πρωθυπουργό στη Βουλή των Εφήβων. Φωτογραφία για το αρχείο των παιδιών, τσάμπα δημόσιες σχέσεις για τον Αλέξη Τσίπρα.

Η Βουλή των Eφήβων στην χώρα μας είναι μία συνεχής γονεϊκή επιρροή. Αντανακλά τα πατρικά σύμβολα, το οικογενειακό κοσμοείδωλο, το αοριστολογικό εκπαιδευτικό πλαίσιο ιδεών, τις ελληνοκεντρικές πολιτικές παραστάσεις. Σπάνια συγκροτούνται επιχειρήματα, σπανιότερα αποδομούνται πραγματικότητες. Η συνθηματολογία κατισχύει της πολιτικής. Οι παραστάσεις είναι κατά κανόνα τηλεοπτικές. Επικρατεί η απουσία των ρεαλιστικών δεδομένων, μία αφελής ηθικολογία ενός προστατευμένου περιβάλλοντος. Είναι ίσως η πύκνωση της ελληνικής κοινωνίας στην ευρύτερη οπτική της.

Όχι βέβαια ότι περιμένει κάποιος από εφήβους να έχουν την αντίστοιχη διαδρομή του Τζον Στιούαρτ Μιλ. Το ζήτημα όμως είναι ότι η παραπάνω νοοτροπία δεν σταματά στην εφηβεία αλλά συνοδεύει πολλούς στη μετέπειτα δραστηριότητά τους. Είναι αυτή που κάνει τον κόσμο από τις εκλογές ώς τα talent shows να ψηφίζουν τη φιγούρα της οικειότητας και όχι εκείνη που αξίζει. Η ίδια που στηλιτεύει τον Σάντος ως έναν ξενέρωτο ποδοσφαιροκτόνο προπονητή παρά την αποτελεσματικότητά του, γιατί ο μεγαλοϊδεατισμός της αποδέχεται μόνο το παιχνίδι της Σελεσάο, ανεξαρτήτως του ότι αν το εφαρμόσει προσωπικά θα χάσει από τα αποδυτήρια και μάλιστα θριαμβευτικά.

Εδώ όμως είναι που ανακύπτει ένα θεμελιώδες ζήτημα. Πώς θα γίνει, σεβόμενος κάποιος τον δημοκρατικό κανόνα της άγνοιας ως περιορισμένης γνώσης[1], να διαμορφώσει εκείνους τους πολίτες που θα αμφιβάλουν και θα συζητούν, θα αντιμεταφράζουν τις μεταφράσεις των άλλων, θα διαφωνούν όταν χρειάζεται και θα συμφωνούν όπου πρέπει; Είναι δυνατή η υπέρβαση μίας καταστροφικής στασιμότητας που νιώθει ασφαλέστερη όταν αναγνωρίζει τον εαυτό της σε εκείνον που ψηφίζει, ενώ μέσα της ενδέχεται και να γνωρίζει ότι κινείται αναξιοκρατικά; Θα μπορέσουμε να κάνουμε έλλογες και κριτικές επιλογές που θα προκρίνουν τις καλύτερες απαντήσεις για συγκεκριμένες συνθήκες αποφεύγοντας τον μαξιμαλισμό;

Η απάντηση δεν είναι εύκολη, πόσο μάλλον αυτονόητη. Η λεγόμενη μεγάλη πολιτική μπορεί να δώσει λύσεις αλλά όχι όλες τις λύσεις. Το τετριμμένο «όλα είναι θέμα παιδείας» είναι τόσο πραγματικό όσο και αποπροσανατολιστικό. Ο συνδυασμός των δύο φαντάζει απαραίτητος.Το τέλος της Βουλής των Εφήβων από μόνο του μπορεί να αναδείξει κάτι που υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν αυταπόδεικτο – να εδραιώσει δηλαδή την πεποίθηση ότι οι βουλευτές θέλουν λαϊκή νομιμοποίηση και, άρα, η κατάργηση της Βουλής των Εφήβων επιβάλλεται. Αλλά είναι σημαντικό με κάποιον τρόπο να μην αποξενωθούν και τα άτομα εκείνα που, για να βρίσκονται σε αυτό το χώρο, ενδιαφέρονται για το πολιτικό γίγνεσθαι και δεν ιδιωτεύουν. Ακόμα και η άγαρμπη πολιτικοποίηση των νέων μέσω των κοινωνικών δικτύων τα χρόνια της κρίσης, παρά την προβληματικότητά της –καθ’ ότι εκτέθηκαν στη δημόσια σφαίρα με υπεραπλουστεύσεις χωρίς μια στέρεη συγκρότηση– μαζικοποίησε το πολιτικό. Μία ασχεδίαστη οπισθοδρόμηση είναι ένας δρόμος ολισθηρός. Τώρα είναι που χρειάζεται εμβάθυνση, διάβασμα και πρόγραμμα.

Προσοχή όμως. Η εκθεσιολογία είναι μεταστατική.


[1]  Rancière, Jacques, The Emancipated Spectator, Translated in English by Gregory Elliott, Verso, London and New York, 2009. σ. 134.

Σπύρος Πανταζής

Πολιτικός και νομικός επιστήμονας με εξειδίκευση σε ζητήματα ατομικών δικαιωμάτων στο Πανεπιστήμιο του Nottingham. 

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά