Κυριακή, 12 Ιουνίου 2016

Aν γίνει BREXIT

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον 
Δημοφιλές γράφημα όσων κάνουν αντι-BREXIT αγώνα, που δημοσιεύθηκε εξώφυλλο στο Spiegel. Δημοφιλές γράφημα όσων κάνουν αντι-BREXIT αγώνα, που δημοσιεύθηκε εξώφυλλο στο Spiegel. Der Spiegel

Το ρολόι για τις κάλπες στο Ηνωμένο Βασίλειο μετρά αντίστροφα. Η Πέμπτη, 23 Ιουνίου 2016, είναι μέρα κρίσιμη και ιστορική. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την ιστορική μορφολογία της Γηραιάς Ηπείρου τις επόμενες δεκαετίες. Οι εταιρείες δημοσκοπήσεων και στοιχημάτων παρέχουν αντικρουόμενες ενδείξεις για το αποτέλεσμα. Αν το Ηνωμένο Βασίλειο παραμείνει εντός κοινοτικής τροχιάς, θα ξημερώσει μια μέρα σαν όλες τις άλλες. Αν όμως επέλθει η ρήξη, τι ακριβώς θα σημαίνει αυτό; Ποια αλληλουχία αντιδράσεων θα απελευθερωθεί;

Το σίγουρο είναι ότι η Βρετανία είναι ένας πανίσχυρος παίχτης σε διπλωματικό και οικονομικό επίπεδο. Επομένως, οι συγκρίσεις με το Grexit είναι εντελώς ανεδαφικές. Η Αγγλία προσφέρει ισχύ στην Ένωση σχεδόν τόση όση αντλεί από αυτή. Αντιθέτως, η Ελλάδα αποκομίζει πολλαπλάσια οφέλη από τη συμμετοχή σε ένα ισχυρό club, εκτός του οποίου θα ήταν ακόμα περισσότερο έκθετη και ευάλωτη σε κάθε λογής απειλές και πιέσεις. Ενδεχόμενη έξοδος της Αγγλίας από την ΕΕ θα ανοίξει την όρεξη σε εγχώριους λαϊκιστές που θα επιχειρήσουν ανορθόδοξους παραλληλισμούς. Αφού η Αγγλία επέζησε της εξόδου, γιατί όχι και η Ελλάδα; Επιχείρημα αντίστοιχης σοβαρότητας με αυτό που θα συνέκρινε την αποχώρηση του Μέσι από την Μπαρτσελόνα με την αποχώρηση του τρίτου αναπληρωματικού του.

Αλλά ας φύγουμε λίγο από το μικρόκοσμο μας και τα απόνερα που θα ταράξουν την ήδη δική μας ταραγμένη συμμετοχή στην Ένωση και ας δούμε την μεγάλη εικόνα. Ασφαλώς και η Αγγλία δεν θα χαθεί, δεν θα αφανιστεί, ούτε θα εξολοθρευθεί οικονομικά. Είτε θα είναι σε καλύτερη μοίρα είτε σε χειρότερη, πάντως θα περιέλθει σε μια κατάσταση σε γενικές γραμμές διαχειρίσιμη. Από την άλλη μεριά, είναι γνωστό ότι η Αγγλία, εμφορούμενη από βαθύ αντιομοσπονδιακό πνεύμα, επιθυμούσε η EE να παραμείνει μια αμιγώς οικονομική ένωση που δεν θα υφαρπάξει μείζονες αρμοδιότητες των κρατών μελών. Η Αγγλία πάντα επεδίωκε η Ένωση να παραμείνει στάσιμη. Μια ομάδα οικονομικής συνεργασίας προωθημένης μορφής, χωρίς να αναλαμβάνει μείζονες πολιτικές εξουσίες.

Το ένα σενάριο λέει ότι το πουλόβερ θα ξηλωθεί, με άλλες χώρες να ακολουθούν τα βήματα της Αγγλίας. Το Ευρωπαϊκό όραμα θα σβήσει σιγά σιγά με συνεχείς αποχωρήσεις κατά τρόπο θλιβερό και άδοξο. Ο Σαρλ Ντε Γκωλ είχε ασκήσει δύο φορές βέτο στο αίτημα της Αγγλίας για προσχώρηση στην τότε ΕΟΚ. Σε μια μεγάλη συνέντευξη Τύπου που είχε παραχωρήσει στα Ηλύσια Πεδία εν έτει 1967 ο μεγάλος γάλλος πολιτικός είχε προφητεύσει ότι ενδεχόμενη αποδοχή της Αγγλίας θα σήμανε σε βάθος χρόνου τη διάλυση της Κοινότητας. Η Αγγλία έγινε τελικά μέλος της ΕΟΚ μόνο μετά την αποχώρηση του Ντε Γκωλ, ο οποίος, αν μπορεί να δει από κει όπου βρίσκεται, θα αναμένει εναγωνίως τη δικαίωση των λεγομένων του.

Το άλλο σενάριο λέει ένα ότι ένα σοκ εξόδου θα ανακινήσει τις νωθρές σήμερα πρωτοβουλίες περαιτέρω ενοποίησης. Η Ένωση θα επιχειρήσει φυγή προς τα εμπρός με εμβάθυνση της οικονομικής και πολιτικής ενοποίησης για να διασφαλίσει την θέση ισχύος της στην παγκόσμια σκακιέρα. Η Ένωση θα απεμπλακεί από την μηχανική τεχνοκρατική λογική της και θα συμπεριφερθεί με περισσότερη ευελιξία, χάρη στο ένστικτο αυτοσυντήρησης που μοιραία θα ενεργοποιηθεί.

Κανένα όμως από τα δύο σενάρια δεν είναι θετικό. Είτε διασπασμένη σε χίλια κομμάτια είτε δομημένη σε δύο μεγάλα οικονομικά στρατόπεδα, η Ευρώπη θα διχαστεί. Η λογική των σκαπανέων του ευρωπαϊκού εγχειρήματος ήταν να υπάρξει ενότητα που θα αποτρέψει νέους μεγάλους πολέμους. Ο Ζαν Μονέ, σε λόγο του το 1943, περιέγραφε χαρακτηριστικά:

 

Δεν θα υπάρξει ειρήνη στην Ευρώπη αν τα κράτη ανασυνταχθούν στη βάση της εθνικής κυριαρχίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται από πλευράς πολιτικής γοήτρου και οικονομικής προστασίας. Αν οι χώρες της Ευρώπης προστατευθούν εκ νέου οι μεν από τις δε, η συγκρότηση μεγάλων στρατευμάτων θα καταστεί πάλι αναγκαία […] Ενδοευρωπαϊκές συμμαχίες θα συναφθούν, γνωρίζουμε την αξία τους. Οι κοινωνικές αλλαγές θα εμποδισθούν ή θα καθυστερήσουν. Για άλλη μια φορά η Ευρώπη θα κτισθεί μέσα στο φόβο.

 

Το όραμα της ειρήνης, του κοινού πολιτισμού, της κοινής παιδείας θα τεθεί εν κινδύνω. Όταν μιλάμε για συνέπειες του Brexit, δεν μιλάμε για άνοδο ή πτώση επιτοκίων. Μιλάμε για τη συντριβή του διεθνιστικού οράματος. Αν ο Ζαν Μονέ ζούσε, θα έλεγε με πόνο ψυχής:

 

It’s not always the economy, stupids!

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά