Παρασκευή, 06 Μαΐου 2016

Το επικίνδυνο χάσμα Νταβούτογλου - Ερντογάν

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Γνώμες web only
O Aχμέτ Νταβούτογλου. O Aχμέτ Νταβούτογλου. Turkish Minister of Foreign Affairs

Η επί της ουσίας αποπομπή του Αχμέτ Νταβούτογλου από τον πρόεδρο Ερντογάν επιβεβαιώνει όσους έβλεπαν από καιρό να πυκνώνουν τα σύννεφα. Τι είναι αυτό που αλλάζει, τι είναι αυτό που από καιρό αρνούμασταν να παραδεχτούμε;

Η ασύδοτη συμπεριφορά  του «σουλτάνου» Ερντογάν, ο οποίος προετοίμαζε πολύ καιρό  αυτό που σήμερα όλοι αποδεχόμαστε ως επί της ουσίας αποπομπή του Αχμέτ Νταβούτογλου από τη θέση του πρωθυπουργού της Τουρκίας, δεν είναι απλή επίδειξη απόλυτης κυριαρχίας.

Ήταν φανερό, το έχουμε γράψει σε όλους τους τόνους, πως ο μεν Ερντογάν αρνείται με φανατισμό κάθε έννοια ευρωπαϊκού προσανατολισμού της Τουρκίας – και σε αυτό συγκρούεται με τον Αχμέτ  Νταβούτογλου, ο οποίος είναι τελείως διαφορετικός πολιτικός. Το πόσο διαφοροποιημένη είναι όλα αυτά τα χρόνια η στάση και η πολιτική αντίληψη του Νταβούτογλου από εκείνη του Ερντογάν ήταν φανερή καιρό τώρα. Ίσως δε η διαφοροποίηση των δύο πολιτικών να έγινε πολύ νωρίς, αμέσως μετά την αποτυχημένη απόπειρα επίδειξης  έντονου  και  επιθετικού ηγεμονισμού εκ μέρους της Τουρκίας στο Μαγκρέμπ και σε όλη τη ζώνη της φενάκης που η Χίλαρι Κλίντον είχε αποκαλέσει Αραβική Άνοιξη. 

Ο Νταβούτογλου, εμπνευστής εκείνης της στρατηγικής ως υπουργός Εξωτερικών,  παραδέχτηκε δημοσίως το τραγικό σφάλμα των επιλογών του, είπε μάλιστα ότι το σφάλμα χρειάζεται να διορθωθεί και ζήτησε αλλαγή πλεύσης για τις σχέσεις με τις χώρες αυτές.

Ήταν η πρώτη στιγμή της σύγκρουσής του με τον Ερντογάν.

Γράφαμε πριν από δυο μήνες για τη μεγάλη μάχη που έδινε στις Συνόδους Κορυφής ο Νταβούτογλου, προκειμένου να πάρει το άνοιγμα έστω και ενός κεφαλαίου, για τις συνομιλίες Ευρώπης-Τουρκίας.

Είχαμε μάλιστα σημειώσει τότε ότι, στη συνάντηση της 8ης Μαρτίου στη Σμύρνη, ο στόχος αυτός ήταν από τα βασικά αιτήματα του τούρκου πρωθυπουργού προς τον έλληνα ομόλογό του, που τελικά βρήκε υποστήριξη και από τον γάλλο πρόεδρο Ολάντ.

Το ότι επέμενε, με τέτοιο σθένος και εμμονή, στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Τουρκίας σε όλη αυτή τη φάση των διαπραγματεύσεων, ήταν στοιχείο που θα έπρεπε να μας προβληματίζει όταν συζητούσαμε για τα θέματα των ευρωτουρκικών σχέσεων.

Αλλά ποιος να το καταλάβει, ιδίως μάλιστα όταν έχεις μικρή έστω γνώση του άθλιου τρόπου με τον οποίο το υπουργείο Εξωτερικών χειρίζεται τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Στην Ελλάδα, ποτέ δεν λάβαμε υπ’ όψη π.χ. το γεγονός ότι ο Ερντογάν είχε  συμμαχήσει και συνέπλεε με το ΡΚΚ του Οτσαλάν, ενώ ο Νταβούτογλου έδινε μάχες για να ανοίξει το διάλογο με το HDP, το Δημοκρατικό Κόμμα της Τουρκίας, το οποίο, χάριν συντομίας, ευκολίας και δεν ξέρω εγώ τι, ακόμη και σοβαροί και ευαίσθητοι ευκολύνονται να το ονομάζουν Κουρδικό.

Χωρίς θρησκευτικό φανατισμό, επίσης, ο Νταβούτογλου άνοιξε διάλογο με τους Αλεβίτες, αναγνωρίζοντας την ανάγκη  να υπάρξει  συνταγματική κατοχύρωση και της δικής τους θέσης στην τουρκική κοινωνία.

Η μεγάλη όμως διαμάχη των δύο ανδρών ξεκίνησε από το περασμένο καλοκαίρι, μετά τα αποτελέσματα των εκλογών του Ιουνίου. Τότε, ο Νταβούτογλου ζητούσε μια ευρύτατη πλειοψηφία, που θα μπορούσε να κυβερνήσει με πρόγραμμα τετραετίας, επειδή πίστευε πως για το καινούργιο σχέδιο συντάγματος απαιτούνταν η ευρύτατη δυνατή συναίνεση του τουρκικού λαού.

Ήταν εμφανές ότι, επιδιώκοντας ευρείες συναινέσεις, ο Αχμέτ Νταβούτογλου είχε πάντα στο μυαλό του να υπερκεράσει την εμμονή του  Ερντογάν να προσανατολίσει το πολίτευμα προς την Προεδρική Δημοκρατία και κατ’ ουσίαν να ενισχύσει, μέσω του νέου συντάγματος, τις αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας – δηλαδή του ιδίου. 

Ήταν σαφές, από την πρώτη στιγμή, ωστόσο, πως ο Νταβούτογλου δεν υπήρχε πιθανότητα να συναινέσει στη διεκδίκηση από τον Ερντογάν υπερεξουσιών για τον ίδιο και, στην ουσία, την πλήρη ακύρωση του πολιτικού στάτους που ισχύει μέχρι τώρα, στην cumhurriyet,  που ετοιμάζεται, το 2023, να γιορτάσει τα 100 της  χρόνια.

Τώρα, διάφοροι αναλυτές, κυρίως Αμερικανοί και Ευρωπαίοι, αντιλαμβάνονται τη μεγάλη διαφορά στις αντιλήψεις των δύο πολιτικών. Και μιλάνε για λανθασμένες αρχικές εκτιμήσεις και αναγνώσεις, οι οποίες όμως, μετά την απομάκρυνση από το ταμείο, δεν συγχωρούνται.

Αυτή τη στιγμή, ο Ερντογάν δεν διαθέτει  ακόμη τις πλειοψηφίες που χρειάζεται ώστε να οδηγήσει την Τουρκία στη μεγάλη περιπέτεια αλλαγής του πολιτικού στάτους. Κι όμως, αυτό εξυφαίνεται, εδώ και καιρό  και κανείς  δεν αναλαμβάνει το ρίσκο, να αντιμετωπίσει τη λαίλαπα που έρχεται.

Κατ’ ουσίαν, μιλάμε για έναν εμφύλιο, ο οποίος  ξεπέρασε κάθε όριο και ήδημπήκε μέσα στις μεγάλες πόλεις, γιατί  ο Ερντογάν  χρειάζεται μερικές ψήφους, στη Βουλή, από το εθνικιστικό MHP, από όπου είχε ξεσκαλώσει, έναν άνου, το γιο του παλιού ηγέτη Τουρκές,  χωρίς να φαίνεται πάντως ότι θα ξεσηκώσει και άλλους.

Είναι πάντως τόσο αδίστακτος ώστε, ενώ είχε κλείσει συμφωνίες μέχρι και με τον Οτσαλάν αυτοπροσώπως, για να τον στηρίξει στην προσπάθειά του αυτή, σήμερα εντείνει τον πόλεμο με κάθε τρόπο,  προκαλώντας τις φράξιες των ανεγκέφαλων, δήθεν αριστερών, που με κάθε τρόπο φαίνεται, να διευκολύνουν το έργο του σπέρνοντας το θάνατο και τον όλεθρο…

Όταν, λοιπόν, συντηρείται και εντείνεται ένας εμφύλιος, για  λίγες ψήφους που οδηγούν τον Ερντογάν στη θέωση,  αντιλαμβανόμαστε πια ότι δεν υπάρχει τίποτε που να σταματά  τον τούρκο ηγέτη στον στραβό δρόμο που έχει πάρει. 

Στο μεταξύ, η Άνγκελα  Μέρκελ βρήκε την ώρα να παίξει τα παιχνίδια ηγεμονίας στην περιοχή, κάτι που θα έπρεπε να είχε κάνει εδώ και πολύ καιρό, όταν ουδείς τόλμαγε να πλησιάσει για να καλύψει με κάποιον στοιχειώδη τρόπο το κενό που άφησαν οι Αμερικανοί, όταν επί της ουσίας αποχώρησαν.

Την ατολμία της Ευρώπης (όταν λέμε Ευρώπη εννοούμε τη Γερμανία) πληρώνουμε αυτή τη στιγμή. Εξ αιτίας αυτής της ατολμίας, η ευρύτερη περιοχή απειλείται με εξελίξεις απρόβλεπτες και απολύτως επικίνδυνες...

Μιχάλης Τριανταφυλλίδης

Σύμβουλος επιχειρήσεων.

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά