Τρίτη, 15 Μαρτίου 2016

Το Δραχμοσύνορο, η Θεολογία και το Κράτος Διακινητής. Μία παρέμβαση.

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Γνώμες web only
Ειδομένη 12/03/2016. Πρόσφυγες και μετανάστες κατασκηνώνουν στη λάσπη. Το κράτος απουσιάζει εμφατικά. Ειδομένη 12/03/2016. Πρόσφυγες και μετανάστες κατασκηνώνουν στη λάσπη. Το κράτος απουσιάζει εμφατικά. Νατάσσα Πασχάλη

Εδώ και καιρό στη χώρα, ήδη από τις ιαχές του δραχμισμού, στο όνομα του λαού διαμεσολαβείται ο πιο ακραίος ελιτισμός. Και είναι πράγματι ελιτισμός, και μάλιστα πρόστυχος, όταν το σύνορο ή το νόμισμα προσλαμβάνονται σε μια αυθαίρετη, αναρχίζουσα διάσταση, η οποία μπορεί να καταλυθεί ακαριαία χωρίς να λαμβάνονται υπ' όψη οι αντοχές και η κοινωνική συνοχή στο πλαίσιο ενός αδιαφανούς ανοιχτού «δραχμοσυνόρου». 

Ένα εντασιακό χαρακτηριστικό της εγχώριας αριστερής θεολογίας είναι η δημιουργία μίας εικόνας του εαυτού που διεκδικεί το ρόλο του συλλογικού υποκειμένου της Ευρώπης. Το έκανε αποτυχημένα στην περίπτωση του αντιμνημονίου με τον τυχοδιωκτισμό υπέρβασης της λιτότητας, το επαναλαμβάνει μετασχηματίζοντάς το σε εκείνην του προσφυγικού. Η βολονταριστική οπτική της παγκόσμιας μεταβολής, σχηματικά το «εδώ, τώρα, αλλάζει η ιστορία με εμάς πρωταγωνιστές», ένας ναΐφ εξαιρετισμός, ένας ατελέσφορος δικαιωματισμός, αποτέλεσε και εξακολουθεί να αποτελεί το αφετηριακό σημείο της κυβερνητικής πολιτικής. Η μετωνυμική του έκφραση εδράζεται στο Κούγκι, μια διαστροφική αναπαραστασιακή σύλληψη του κράτους που εμφανίζεται να απειλεί τους υπόλοιπους με καταστροφή, ενώ συγχρόνως έχει ήδη ναρκοθετήσει το πεδίο πάνω στο οποίο κινείται και ουδείς άλλος κινδυνεύει πέραν του ιδίου.

Η ιστορία του προσφυγικού και της ελληνικής στάσης εντάσσονται σε έναν ορίζοντα κυνικών επιλογών, διαδέχονται προηγούμενες και προδικάζουν με βεβαιότητα επόμενες. Η σημειολογία της κυβερνητικής ευθύνης είναι, εδώ, καίρια. Σε αποστροφή του λόγου του, ο έλληνας πρωθυπουργός αμφισβήτησε την ύπαρξη θαλάσσιων συνόρων. Τότε η θέση του έγινε αντιληπτή ως ένδειξη ευήθειας ή, ακόμα χειρότερα, άγνοιας. Στην πραγματικότητα, επρόκειτο για μία πλήρως ενσυνείδητη στιγμή. Ο ίδιος, ως μέλος της κινηματικής Αριστεράς (είναι γνωστή η συμμετοχή του στη Γένοβα), δεν συνειδητοποίησε ποτέ την αξία και το μέγεθος των συνόρων. Στο φαντασιακό του δεν αναγνωρίζονται σαν μηχανισμός φύλαξης, διαχείρισης της ανασφάλειας και επιβολής της νομιμότητας. Ομοιάζουν με ηθικό δυνάστη, με το απόλυτο κακό. Μία τέτοια θέση εντάσσεται σε ένα απλουστευτικό πλαίσιο σκέψης που επαγγέλλεται ριζική ανατροπή των κανόνων, παραγνωρίζοντας τους διεθνείς συσχετισμούς. Θα μπορούσε υπό κάποια έννοια να ήταν και ιδεαλιστικό αν δεν επρόκειτο για έναν αναίσχυντο αμοραλισμό που μετέρχεται με συνέπεια τα άτομα ως μέσα, προκειμένου αφ' ενός να επιτύχει οικονομικούς στόχους, αφ' ετέρου να διατηρηθεί στην εξουσία με κάθε τρόπο.

Εξ άλλου, δεν είναι τυχαίο πως, λίγο καιρό πριν από τη διαλεκτική αμφισβήτηση των συνόρων, άρχισε και η κατάργησή τους. Στη συνέχεια ακολούθησε η καθολική ενοχοποίηση όσων αναγνωρίζουν την υλική και συμβολική σημασία τους για τη διατήρηση των κρατών και τη μη διάλυσή τους. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι οργανικοί διανοούμενοι του συγκεκριμένου ρεύματος σκέψης. Εδώ και καιρό στη χώρα, ήδη από τις ιαχές του δραχμισμού, στο όνομα του λαού διαμεσολαβείται ο πιο ακραίος ελιτισμός. Και είναι πράγματι ελιτισμός, και μάλιστα πρόστυχος, όταν το σύνορο ή το νόμισμα προσλαμβάνονται σε μια αυθαίρετη, αναρχίζουσα διάσταση, η οποία μπορεί να καταλυθεί ακαριαία χωρίς να λαμβάνονται υπ' όψη οι αντοχές και η κοινωνική συνοχή στο πλαίσιο ενός αδιαφανούς ανοιχτού «δραχμοσυνόρου». Αυτός ο ρομαντικός ηθικολογικός ριζοσπαστισμός από τους ευαγγελιστές του ανθρωπισμού υποθάλπει ένα εντεινόμενο μίσος για το δυτικό μοντέλο, αναζητώντας εναγωνίως την αποσύνθεσή του. Στην ουσία, είναι η κατοπτρική εκβολή του νέου αντιευρωπαϊσμού. Και αν η περίπτωση του αντιμνημονίου –όταν και δολίως επιχειρήθηκε η διαμόρφωση μίας κοινωνίας χαοτικών αποστάσεων στην οποία οι χαμηλόμισθοι της δραχμής θα βρίσκονταν εν πολλοίς στη δουλοπαροικία όσων κατείχαν ευρώ– υπήρξε για τους θιασώτες των παραπάνω μία παταγώδης βαράθρωση, στο μεταναστευτικό επιχείρησαν να πάρουν την εκδίκησή τους. Και δεν δίστασαν να το κάνουν εργαλειοποιώντας (ξανά) τους πιο ευάλωτους. Αυτή τη φορά τους πρόσφυγες.

Το ερώτημα που ευλόγως ανακύπτει είναι σχετικά με το πώς επιτυγχάνεται αυτή η καπηλεία των αρχετυπικά εύθραυστων. Στην περίπτωση του μεταναστευτικού, αρχίζει με το να του προσάπτεται μία ουρανόπεμπτη διάσταση. Όμως, στις υστερονεωτερικές κοινωνίες τα μεγέθη είναι μετρήσιμα, οι διαδικασίες εκλογικεύονται, τα προβλήματα γνωστοποιούνται. Το προσφυγικό δεν είναι υπερβατολογική παραίσθηση, δεν είναι μεταφυσική ερμηνεία, δεν είναι η εκδίκηση του θεού, μία εσχατόλογη προσδοκία. Είναι η πλήρης απουσία οργανωμένων δομών. Η έκλειψη του Κράτους Δικαίου. Ο τεχνολογικός αναλφαβητισμός. Η θανατολαγνεία μιας κυβέρνησης που περιμένει το μοιραίο προσδιορίζοντάς το ως αναπόδραστο, προκειμένου να επωφεληθεί η ίδια. Η αδυναμία περιορισμού των συνεπειών της υπάρχουσας κατάστασης με έναν ταυτόχρονο ευθυνόφοβο προσπορισμό. Είναι, τελικά, λάσπες και αίμα.

Πηγαίνοντας κανείς λίγο πίσω στο χρόνο ανακαλύπτει τα ίχνη της πολιτικής της αποσύνθεσης. Το κλείσιμο της Αμυγδαλέζας και όχι η ανθρωπιστική βελτίωσή της με την ταυτόχρονη δημιουργία νέων κέντρων κράτησης και υποδοχής χαρακτηρίστηκε από τον μεταρρυθμιστικό λαϊκισμό ως αξιέπαινη πρωτοβουλία βελτίωσης των μεταναστευτικών όρων, ένα ελπιδοφόρο πρότυπο αλλαγής παραδείγματος. Ήταν όμως μοιραίο λάθος που μετέτρεψε μία πρότερη κακή πολιτική σε εφιαλτική, μεγιστοποιώντας την οδύνη, αφήνοντας τον κόσμο έκθετο, ανυπεράσπιστο και υποτελή. Οικονομική και τεχνική βοήθεια, ηλεκτρονική καταγραφή, προσωπικό άλλων χωρών δεν ζητήθηκε ποτέ από τον ΟΗΕ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διαδικασία δημιουργίας υποδομών προσφυγικής διαχείρισης και υποδοχής καθυστερεί προκλητικά. Απουσίασε και εξακολουθεί οιαδήποτε πράξη κρατικού συντονισμού. Ο γενναίος κόσμος των εθελοντών, η σημαντική παρουσία πολλών ΜΚΟ, η συγκινητική βοήθεια πολιτών διέσωσαν μέρος της εθνικής μας αξιοπρέπειας. Η Ελλάδα ως κρατική οντότητα τους μήνες που πέρασαν λειτούργησε ως ο ορισμός του κράτους διακινητή.

Σε περίοδο γενικευμένης ανεστιότητας, διασποράς προσδοκιών, ανείπωτων τραγωδιών, κοσμικής διασάλευσης, καθολικής δυσχέρειας εγγραφής του προσωπικού βίου σε ένα ευνοϊκότερο μελλοντικό πλαίσιο, δημογραφικών ζητημάτων, μισθολογικής ανασφάλειας, η απάντηση της Ευρώπης χαρακτηρίστηκε από αμηχανία, ανακολουθία και αλληλοαναιρούμενες ενέργειες. Θα ήταν μονολιθικό, ενδεχομένως και άδικο, υπό κάποιους όρους, η ευθύνη να καταλογίζεται αποκλειστικά στην ελληνική πλευρά. Όλο αυτό το διάστημα η έννοια της προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων εκκενώθηκε βιαίως από το νόημά της. Από την αλλοπρόσαλλη μερκελική πολιτική που απηύθυνε κάλεσμα χωρίς μία ουσιαστική ευρωπαϊκή διαβούλευση η οποία θα καθιέρωνε πρώτα μία δίκαιη κατανομή των προσφύγων σε ΟΛΕΣ τις χώρες της Ένωσης –η οποία φυσικά θα προέτασσε τον λόγο της αφομοίωσης υπό αυστηρούς κανόνες που δεν θα έκαναν τη Γηραιά Ήπειρο να φαντάζει ως παράδεισος επιδομάτων και εξαρτώμενων ατόμων στους αντίποδες της ατομικής ευθύνης– ώς τον χυδαίο λαϊκιστικό εθνικισμό χωρών που ασφυκτιούν στις αξίες της Ένωσης, το όραμα μίας ενιαίας μεταναστευτικής πολιτικής οδηγήθηκε σε αδιέξοδο. Επί πλέον, αδυνατεί κανείς να πιστέψει πως δημοκράτες πολίτες δεν συγκλονίζονται βλέποντας την Ευρώπη να παρακαλά γονυπετώς το νεο-ολοκληρωτικό φονταμενταλιστικό, αντιχειραφετησιακό σύστημα Ερντογάν, πράγμα το οποίο (ατυχώς) συμβολοποιήθηκε στα κόκκινα τριαντάφυλλα του έλληνα πρωθυπουργού, που του προσέδωσε και την ανάλογη νομιμοποίηση.

Εν κατακλείδι, οι εικόνες στον απονεκρωμένο χρόνο της Ειδομένης δεν είναι η ευθύνη της ιστορίας όπως με ιταμότητα κατέληξε το εκτελεστικό όργανο του προγραμματικού αναχρονισμού. Είναι το αποτύπωμα της συλλογικής μας ήττας.

 

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Σε ομιλία του στην Βουλή ο Κώστας Δουζίνας, εμφανίζεται να λέει: «Ο Σύριζα είναι αυτό το συμβάν που εμφανίζεται να αλλάζει το ρου της Ιστορίας» (η νοηματοδότηση είναι εδώ εμφανής). Βρέθηκε στο https://www.youtube.com/watch?v=4wSmyngfJ80

Πέτρος Παπασαραντόπουλος, «Το ψέμα δεν είναι ψέμα», The Books’ Journal, δημοσιεύτηκε στις 30/12/2015, βρέθηκε στο http://booksjournal.gr/slideshow/item/1724-%CF%84%CE%BF-%CF%88%CE%AD%CE%BC%CE%B1-%CE%B4%CE%B5%CE%BD-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CF%88%CE%AD%CE%BC%CE%B1

Γιάννης Βούλγαρης, «Κερδίζεται!», ΤΑ ΝΕΑ, δημοσιεύτηκε στις 29/06/2015, βρέθηκε στο http://www.tanea.gr/opinions/all-opinions/article/5253314/kerdizetai/

Παναγής Παναγιωτόπουλος, «Μια οικονομία με δραχμή για τους φτωχούς και ευρώ για τους πλούσιους», LIFO, δημοσιεύτηκε την 1/7/2015, βρέθηκε στο http://www.lifo.gr/team/apopseis/58838

Σώτη Τριανταφύλλου, Πλουραλισμός, Πολυπολιτισμικότητα, Ενσωμάτωση, Αφομοίωση. Σημειώσεις για τη Σύγχρονη Ανοιχτή Κοινωνία, Πατάκη, 2014.

Σπύρος Πανταζής

Πολιτικός και νομικός επιστήμονας με εξειδίκευση σε ζητήματα ατομικών δικαιωμάτων στο Πανεπιστήμιο του Nottingham. 

2 σχολια

  • Μπραβο, χειρουργικα λεπτος συνδυασμος πραγματικων γεγονοτων και εγκεφαλικων ιδεολογικων εμμονων των νυν κυβερνωντων.Ιδιαιτερα επιτυχης η αποκρυπτόγραφηση του στοχου. (Ρηγματα σε συνοχη της Ευρωπης με αυτοκλητη αναθεση στους εαυτους τους, συντομα θα πουν οτι αυτο ειναι υποχρεωση που τους ανεθεσε η Ιστορια....).

    Συνδεσμος σχολιου
    Jim Cat Jim Cat Παρασκευή, 18 Μαρτίου 2016 16:50
  • Ο βολονταρισμός της φυγής από την πραγματικότητα, η έλλειψη ανάλυσης και η προκλητική άγνοια των πραγμάτων, άγνοια των αντικειμένων και εκκωφαντική άρνηση να αναζητηθούν γνώστες. Τα περισσότερα κενά μας ήταν αυτά που μπορούσαν να καλυφθούν, ήταν αυτά που για τα κύρια ζητήματα είχαν προ πολλού αναδειχτεί. Ενδεικτικά για το προσφυγικό, προκύπτει ότι ούτε την ιστοσελίδα της Ύπατης δεν είχαν διαβάσει οι κάθε είδους "επαϊοντες." Ωραίο κείμενο!

    Συνδεσμος σχολιου
    συνδιαλέκτρια συνδιαλέκτρια Τρίτη, 15 Μαρτίου 2016 21:59

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά