Τρίτη, 11 Μαρτίου 2014

Rethink Athens, Rethink Greece, Rethink Europe

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον 
Τιτσιάνο, Η αρπαγή της Ευρώπης, λάδι σε καμβά, 178x205 εκ., 1560-62. Isabella Stewart Gardner Museum Τιτσιάνο, Η αρπαγή της Ευρώπης, λάδι σε καμβά, 178x205 εκ., 1560-62. Isabella Stewart Gardner Museum

Τον τελευταίο καιρό, ακούμε για το Rethink Athens, που σε απλά ελληνικά σημαίνει «ξανασκέψου την Αθήνα». Πρόκειται για το σχέδιο αναμόρφωσης του κέντρου της πόλης έπειτα από διεθνή διαγωνισμό που χρηματοδοτήθηκε απο το Ίδρυμα Ωνάση. Το ευρύ κοινό μάλλον αμήχανα παρακολουθεί αυτή την πρωτοβουλία και σίγουρα δείχνει περιορισμένο ενδιαφέρον, μη ξέροντας αν πρόκειται για μια μεγαλεπήβολη αλλά χωρίς μέλλον ιδέα ή για πραγματικά λαμπρή ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί.

Οι μακέτες καθώς και το βίντεο που κυκλοφορεί στο YouTubeκαταφέρνουν να πείσουν τον καλοπροαίρετο θεατή. Δεν απαντούν όμως σε μια σειρά από ερωτήματα, τα οποία εξ άλλου αποφεύγουν να θέσουν. Δεν μας λένε, π.χ., αν έχουν μελετηθεί οι επιπτώσεις μιας τόσο σοβαρής επέμβασης στην υπόλοιπη λειτουργία της πόλης. Η μεταβολή μιας μόνιμα υπερφορτωμένης αρτηρίας σε καταπράσινη αλέα για πεζούς, μέσα μαζικής μεταφοράς και ποδηλάτες μπορεί να είναι θελκτική, αλλά τα χιλιάδες διερχόμενα οχήματα θα επιβαρύνουν άλλες περιοχές του κέντρου και εκτός κέντρου. Το παρεμπόριο με προϊόντα μαϊμού, το εμπόριο λευκής σαρκός που ανθεί στα μέρη αυτά, το λαθρεμπόριο τσιγάρων και η διακίνηση και χρήση ναρκωτικών θα πρέπει να διοχετευτούν κάπου αλλού, εκτός και αν όλη αυτή η προσπάθεια γίνει για να προσφερθούν καλύτερες συνθήκες εργασίας στα λούμπεν στοιχεία και όλο αυτόν τον υπόκοσμο που κοσμεί σήμερα την περιοχή.

Το Rethink Athens θα έπρεπε να είναι η ευκαιρία για μια πραγματική συζήτηση με χαρακτήρα ενημερωτικό, παιδαγωγικό και συμμετοχικό, στον οποίο τον πρώτο λόγο θα είχαν οι δημότες και η δημοτική τους αρχή. Γιατί χρειάζεται να ξέρουμε τί θα συμβεί στον ιστό ολόκληρης της πόλης, πέρα από την Πανεπιστημίου και την Ομόνοια, και ειδικότερα στις άμεσα γειτονικές περιοχές από Μεταξουργείο και Βάθης μέχρι Κολωνάκι και Μακρυγιάννη. Η γνώση θα αποτρέψει τη μετατροπή των επερχόμενων δημοτικών εκλογών σε πεδίο ανάπτυξης παραταξιακών ανταγωνισμών και θα επιτρέψει την αναζήτηση των αναγκαίων συγκλίσεων, απαραίτητων για ένα τόσο σημαντικό εγχείρημα.

Η συγκυρία των διπλών εκλογών του Μαΐου μας καλεί επίσης να ξανα-σκεφτούμε τη θέση της Ελλάδας μέσα στην Ευρώπη. Rethink Greece, χωρίς ιδεοληψίες και εθνικιστικές κορώνες, ψύχραιμα και καρτεσιανά, για ένα εθνικό ολοκληρωμένο σχέδιο ανασυγκρότησης. Να απαιτήσουμε να ξαναγίνει η Ελλάδα μια κανονική χώρα, που δεν θα έχει ανάγκη απο δανεικά και ξένη κηδεμονία για να ορθοποδήσει. Να προτείνουμε διεκδικητικά τη δημιουργία μιας καλύτερης Ευρώπης. Το ευρωπαϊκό όραμα έχει πάψει να είναι ελκυστικό. Η Ευρώπη που τις τελευταίες δεκαετίες αποτελούσε ασφαλές λιμάνι, σήμερα, ελλείψει συνεκτικού σχεδίου και ισχυρής ηγεσίας, καρκινοβατεί. Ποια θα είναι η θέση της Ελλάδας μέσα στο καινούργιο που κυοφορείται αυτό το διάστημα;

Οι ευρωεκλογές εν μέσω κρίσης αποτελούν ένα ορόσημο, δημιουργούν ένα μομέντουμ για να ξανασκεφτούμε την Ευρώπη με όρους πολιτικούς. Rethink Europe λοιπόν, όχι όμως με την εργαλειακή θεώρηση ή την αποσπασματική προσέγγιση που είχαμε μέχρι τώρα, αλλά με στρατηγική ματιά και σε βάθος χρόνου. Ποιους νέους «παίκτες» θα φέρει στο προσκήνιο η παγκοσμιοποίηση και ποιοι άλλοι θα χαθούν αδυνατώντας να βρουν θέση στην καινούργια εποχή; Η Ευρώπη θα μετεξελιχθεί σε πραγματική Ένωση με ενισχυμένη πολιτική δομή και κοινές οικονομικές αποφάσεις για να μπορέσει να αντέξει μέσα στο συνεχώς υπό διαμόρφωση παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον; Ή θα συνεχίσει να συμπεριφέρεται ως απλή συν-ένωση περισσότερων εθνικών κρατών που εξυπηρετούν ανεξάρτητα και εν πολλοίς ανταγωνιστικά συμφέροντα; Μπορεί να προχωρήσει η ευρωζώνη χωρίς επαρκή δημοκρατική νομιμοποίηση των αποφάσεών της; Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στη συνέχιση λειτουργίας της ΕΕ με καθηλωμένο τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό στο 1% του ΑΕΠ, από την προσπάθεια επανεθνικοποίησης των πολιτικών και τη διακυβερνητική προσέγγιση; Από το διευρυνόμενο δημογραφικό πρόβλημα και την αντιμετώπιση το μεταναστευτικού; Όλα όσα θεωρούσαμε ως δεδομένα μέχρι τώρα, η ισχυρή Ευρώπη, η ειρήνη, η απόρριψη της ξενοφοβίας, η αλληλεγγύη, δέχονται επίθεση από δυνάμεις που κηρύττουν την εθνική αναδίπλωση και το «ο καθένας για τον εαυτό του…». Η Δημοκρατία η ίδια κινδυνεύει από την αναβίωση ιδεών που άλλοτε προξενούσαν τρόμο.

Στις συζητήσεις εν όψει των ευρωεκλογών δεν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την Ευρώπη σαν πρόσχημα για να συνεχίσουμε να ομφαλοσκοπούμε και να μη βλέπουμε πέρα από τη μύτη μας. Το ίδιο και στις δημοτικές/περιφερειακές εκλογές σήμερα και στις βουλευτικές αύριο. Οι πολίτες καλούνται να είναι συμμέτοχοι σε τομές που είναι ανάγκη να γίνουν τώρα. Οι επιλογές που θα βαρύνουν την επόμενη γενιά θα μπορέσουν να έχουν διάρκεια όχι όταν επιβάλλονται άνωθεν, αλλά αν έχουν ευρεία υποστήριξη απο τους ίδιους τους πολίτες.

Τάκης Αναστόπουλος

Εργάστηκε στην Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, ως ειδικός σε θέματα θεσμικών σχέσεων και έχει διατελέσει διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά