Δευτέρα, 22 Ιουνίου 2015

Η Μαλίτσια και η απενοχοποίηση της επιθυμίας

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Γνώμες web only
Ιμερικό πασπάτεμα κάτω από το τραπέζι. Μια από τις σκανδαλιστικές σκηνές της Μαλίτσια (1973), με τη Λάουρα Αντονέλλι. Ιμερικό πασπάτεμα κάτω από το τραπέζι. Μια από τις σκανδαλιστικές σκηνές της Μαλίτσια (1973), με τη Λάουρα Αντονέλλι. Clesi Cinematografica

Πέθανε, σε ηλικία 74 χρόνων, η ιταλίδα ηθοποιός Λάουρα Αντονέλλι, που τη στοίχειωσε ο ρόλος της Μαλίτσια, στην ομώνυμη ταινία του 1973. Τι εισέφερε στον κινηματογράφο μια ηθοποιός που αναδείχθηκε σε μια ταινία φτιαγμένη με τα υλικά της ερωτικής πρόκλησης για τις καταπιεσμένες σεξουαλικά (και όχι μόνο) μάζες; [ΤΒJ]

Το θυμάμαι σαν τώρα. Ήμουν 13, 14; Πρώτη φορά έβλεπα ακατάλληλον, ο φίλος μου που δούλευε για μερικούς μήνες στον κινηματογράφο με πήρε μαζί του στην καμπίνα προβολής. Ίδρωνα και στραβοκατάπινα, προσπαθώντας να μη δείξω κανενός είδους ταραχή. Αλλά στη σκηνή του τραπεζιού, στο κρυφό ιμερικό παιχνίδι του νεαρού που βρέθηκε στο τραπέζι, πλάι στην εκρηκτική Μαλίτσια, και ενώ γινόταν μια έντονη συζήτηση όσο τραβούσε το δείπνο όσο τα χέρια διείσδυαν όπου μπορούσαν κάτω από το τραπέζι, συνταράχτηκα. Ζήτησα συγνώμη, κοκκίνησα και έφυγα.

Έτσι είδα τη Μαλίτσια – ή μάλλον περίπου το ένα τέταρτο μιας ταινίας που έμεινε για τη στρογγυλή ομορφιά της ωραίας Λάουρα Αντονέλλι. Με άγχος ανάμεικτο με μια βαθιά κρυμμένη ενοχή. Ως το απόλυτο ερωτικό είδωλο, σε μια εποχή που ο ερωτισμός ήταν υποκατάστατο της ανέφικτης πρόσβασης στην πορνογραφία της εποχής – η οποία, πάλι, ήταν υποκατάστατο της πορνογραφίας της εποχής της έκρηξης του οπτικοακουστικού και του Ίντερνετ.

Έκτοτε, δεν επιδίωξα να την ξαναδώ ποτέ, ώς τη στιγμή που φίλος καθηγητής ιταλοσπουδαγμένος περιέγραφε πώς έσπευδαν, ελκείνος και οι φίλοι του, φοιτητές, να δουν και να ξαναδούν την ταινία σε έναν κατάμεστο κινηματογράφο στην Piazza Repubblica της Ρώμης. Ήταν πιο ελεύθεροι, πιο απενοχοποιημένοι, δεν ντρέπονταν ήδη – μια εποχή που εμείς, μικρότεροι και εγκλωβισμένοι στην επαρχιώτικη, αγοραφοβική Ελλάδα, λιώναμε από ντροπή για τα πάντα.

Την ξαναείδα, έτσι, ολόκληρη, στο Youtube. Αυτή τη φορά, έχοντας διανύσει πολλά χρόνια, μπορούσα να κατανοήσω τη λειτουργία του ερωτισμού σε μια ταινία υπαινιγμών. Όλο το παιχνίδι είχε στηθεί γύρω από τη Λάουρα Αντονέλλι, ο σκηνοθέτης, ένας Σαλβατόρε Ζαμπέρι, δεν είχε τίποτα άλλο να δείξει. Και καλύτερα. Διότι κάπως έτσι έγινε κατανοητό από τον κόσμο της κινηματογραφοφιλίας ότι ο ηθοποιός έχει δεσπόζοντα ρόλο στο σινεμά, ότι το σταριλίκι δεν ήταν μια παρελκυστική χολυγουντιανή επινόηση αλλά κατάκτηση των ηθοποιών. Κι ότι χωρίς τους ηθοποιούς, πρόσωπα που εγκλώβιζαν τους θεατές στο μυστήριο της εικόνας τους, μιας εικόνας με  συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, ο κινηματογράφος πολύ σύντομα θα έπαυε να είναι τέχνη μαγική.

Η Λάουρα Αντονέλλι, ασφαλώς, ήταν το άπιαστο ερωτικό όνειρο των στερημένων ανδρών κάθε ηλικίας. Ίσως να ήταν και το σύμβολο της γυναικείας χειραφέτησης, με την έννοια της γυναίκας που δεν γινόταν η υποτακτική κάποιου άντρα, που δεν υπέτασσε στην κυριότητα της οικογένειας τα θέλγητρά της – αν και η συντηρητική ματιά της εποχής την κατέτασσε εύκολα στις γυναίκες χαλαρών ηθών, που δεν ήταν πρότυπο στις πουριτανικές κοινωνίες ούτε στις πουριτανικές ιδεολογίες.

Με τη Μαλίτσια, πάντως, ανέβηκε τα σκαλιά του κινηματογραφικού πανθέου. Τρία χρόνια μετά, έπαιξε το ρόλο της Τζουλιάνα στον Αθώο του Λουκίνο Βισκόντι. Ακολούθησαν ερμηνείες σε ταινίες του Εττόρε Σκόλα ή του Ντίνο Ρίζι. Αλλά παρά τη διαμεσολάβηση της ματιάς των βαθύτατα πολιτικών δημιουργών, η πιο πολιτική εμφάνιση της Λάουρα Αντονέλλι ήταν εκείνη στη Μαλίτσια.

Ο λόγος είναι απλός. Επειδή το κορμί της ήταν το ισχυρότερο όπλο σε έναν διαρκή αγώνα της απενοχοποίησης του ερωτισμού και της διεκδίκησης της επιθυμίας.

Ηλίας Κανέλλης

Δημοσιογράφος και κριτικός κινηματογράφου. Πρόσφατα βιβλία του, Εθνοχουλιγκανισμός (2005), Σταύρος Τσιώλης (2006). Ετοιμάζεται το βιβλίο του, Κι αυτοί ήταν η Ελλάδα.

1 σχολιο

  • Πήγαινες και συ στον κινηματογράφο Όασις της Καλαμάτας;

    Συνδεσμος σχολιου
    Νορμανδός Νορμανδός Πέμπτη, 25 Ιουνίου 2015 14:03

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά