Σάββατο, 20 Ιουνίου 2015

O μύθος της πετυχημένης αυτοοργάνωσης της ΕΡΤ

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο web only Γνώμες
Ο Λάμπης Ταγματάρχης και ο Διονύσης Τσακνής ενώ "ανακρίνονται" από την πρόεδρο της Βουλής, Ζωή Κωνταντοπούλου, προκειμένου να είναι βεβαία ότι θα ηγηθούν μιας ιδιότυπης αίσθησης της αντικειμενικότητας για την κρατική ραδιοτηλεόραση. Ο Λάμπης Ταγματάρχης και ο Διονύσης Τσακνής ενώ "ανακρίνονται" από την πρόεδρο της Βουλής, Ζωή Κωνταντοπούλου, προκειμένου να είναι βεβαία ότι θα ηγηθούν μιας ιδιότυπης αίσθησης της αντικειμενικότητας για την κρατική ραδιοτηλεόραση. Τηλεόραση της Βουλής

Ένα αυτοοργανωμένο κοινωνικό σύνολο παρέχει ισχυρά ψυχολογικά στηρίγματα στα μέλη του. Δημιουργεί μία αίσθηση αυτονομίας, ακόμη και ψυχικής ανάτασης, και κάνει τα μέλη του πιο χαρούμενα, πιο παραγωγικά, πιο δημιουργικά. Είναι άραγε η σημερινή ΕΡΤ ένα τέτοιο παράδειγμα πετυχημένης αυτοοργάνωσης;

Αν η σημερινή ΕΡΤ παρέμενε το κοινωνικό σύνολο των απολυμένων εργαζομένων του 2013, τότε ναι, θα έθετε σοβαρή υποψηφιότητα ως πετυχημένο παράδειγμα αυτοοργάνωσης. Είναι στα αλήθεια αξιοθαύμαστη η θέληση των εργαζομένων να κρατήσουν την ΕΡΤ ζωντανή μέσω του εγχειρήματος της ΕΡΤopen, ενός εγχειρήματος που διέθετε σημαντικά στοιχεία αυτοοργάνωσης. Πολλές ώρες εργασίας διατέθηκαν ανιδιοτελώς ώστε να οργανωθεί η φωνή της ανοιχτής ΕΡΤ από τη βάση της, από τους ίδιους τους συμμετέχοντες στο εγχείρημα. Δυστυχώς, όμως, η ΕΡΤ είναι και πάλι υπό την σκέπη του κράτους. Ακόμη χειρότερο είναι ίσως το γεγονός ότι εξαρχής αυτός ήταν ο στόχος.

Όλη η προσπάθεια των απολυμένων εργαζομένων δεν απέβλεπε σε μία νέα αυτοοργανωμένη συλλογική οντότητα. Αυτή προέκυψε τυχαία στην πορεία. Πραγματικός στόχος ήταν η επαναπρόσληψη των απολυμένων και η επαναλειτουργία της κρατικής ΕΡΤ. Η επιτυχία του συγκεκριμένου στόχου έχει όμως και τις παράπλευρες απώλειές της. Σε αντίθεση με την ΕΡΤopen, η ΕΡΤ δεν ανήκει στους απολυμένους εργαζόμενους και στους υποστηρικτές τους αλλά και σε όλους ανεξαιρέτως τους φορολογούμενους πολίτες που θα αναλάβουν να τη στηρίξουν οικονομικά. Στο νέο καθεστώς, κάθε άλλο παρά αυτοοργανωμένη μπορεί να χαρακτηριστεί η ΕΡΤ, καθώς η κυβέρνηση, ως νόμιμος εκπρόσωπος των πολιτών, αποφασίζει τη δομή, τη διοίκηση και την οργάνωσή της.

Το γεγονός αυτό δεν πρέπει να προκαλεί καμία έκπληξη. Η επέκταση του προτύπου της μικρότερης ομάδας της ΕΡΤopen σε κρατικό πλαίσιο, καθιστά όλους τους πολίτες μετόχους του εγχειρήματος δίχως να εξασφαλίζει την ενεργό συμμετοχή τους. Χωρίς συμμετοχή των εμπλεκομένων, προφανώς δε νοείται αυτοοργάνωση. Κεντρικό ρόλο θα διαδραματίζει για μία ακόμη φορά το κράτος -ειδικότερα η κυβέρνηση- που εξουσιοδοτείται στην πράξη από το λαό για να οργανώσει την ΕΡΤ. Οι υπάλληλοι με τη σειρά τους βρίσκουν τον εαυτό τους και πάλι υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης και νιώθουν την υποχρέωση να συμμορφώνονται με την οργάνωση που επιβάλλει. Με άλλα λόγια, η ίδια η κρατικοποίηση του εγχειρήματος καταλύει τον αυτοοργανωτικό του χαρακτήρα.

Τι άλλο θα μπορούσε να κάνει το κράτος όμως; Αν πραγματικά ήθελε μια προοδευτική αριστερή κυβέρνηση να βοηθήσει την αυτοοργάνωση των ομάδων, θα έπρεπε να παρέχει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που θα βοηθούσε τις εστίες συλλογικότητας, όπως την ΕΡΤopen, να αναπτυχθούν αυτόνομα. Η ΕΡΤopen θα έπρεπε να έχει τον τρόπο, στο βαθμό που θα κατάφερνε να συσπειρώσει κόσμο στο έργο της, να αποκτήσει πρόσβαση στις ραδιοτηλεοπτικές συχνότητες ως ένας ανεξάρτητος, μη κρατικός, αυτοχρηματοδοτούμενος, δημόσιος οργανισμός. Τότε πια η ίδια η ΕΡΤ θα αποφάσιζε τον τρόπο οργάνωσης και διοίκησής της, χωρίς να λογοδοτεί στην κυβέρνηση. Αυτή θα ήταν νίκη της αυτοοργάνωσης.

Παρ' όλες τις κρατικές καταβολές της, μια αυτοοργανωμένη ΕΡΤopen θα μπορούσε δυνητικά να μετεξελιχθεί σε μία αξιόλογη συλλογική οντότητα, αρκεί βέβαια να κατόρθωνε να αυτοχρηματοδοτήσει το έργο της. Δεν πρόκειται δυστυχώς να το μάθουμε ποτέ. Άλλωστε ποτέ δεν ήταν αυτός ο στόχος.

Αλέξιος Αρβανίτης

Διδάκτωρ κοινωνικής ψυχολογίας. Διδάσκει στο τμήμα ψυχολογίας του Οικονομικού Κολλεγίου Αθηνών (BCA), στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα κατάρτισης στις διαπραγματεύσεις του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και στο τμήμα ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά