Τετάρτη, 27 Μαΐου 2015

Η ήττα του Ομπάμα στην Παλμύρα

Κατηγορία Γνώμες
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Γνώμες
Η σημαία του Ισλαμικού Κράτους με φόντο τα ελληνιστικά ερείπια της Παλμύρας. Η σημαία του Ισλαμικού Κράτους με φόντο τα ελληνιστικά ερείπια της Παλμύρας.

Η διοίκηση του Μπαράκ Ομπάμα, μετά την πρόσφατη κατάκτηση από το Ισλαμικό Κράτος της ιρακινής πόλης Ραμάντι, αλλά κυρίως της Παλμύρας, της πόλης σύμβολο στη Συρία, επισημαίνει σε κάθε τόνο ότι πρόκειται για απλές τακτικές οπισθοχώρησης. Είναι έτσι;

Τους τελευταίους μήνες, υπήρχε μια αίσθηση στη διεθνή κοινότητα ότι το Ισλαμικό Κράτος έχει οπισθοχωρήσει. Η αλήθεια όμως είναι πολύ διαφορετική.

Το Ραμάντι και η Παλμύρα είναι οι έμπρακτες αποδείξεις ότι το Ισλαμικό Κράτος όχι μόνο δεν έχει έλλειψη μαχητών και χρημάτων αλλά, αντίθετα, αυξάνει ταυτόχρονα τη διείσδυσή του τόσο στους τοπικούς πληθυσμούς (ιδιαίτερα στους έφηβους) όσο και την πρόσβασή του σε ορυκτούς πόρους. Η πτώση αυτών των πόλεων είναι, επίσης, ενδείξεις της αμφισημίας της αμερικανικής πολιτικής στη Συρία και στο Ιράκ. Η αποτυχία της Δύσης να υπερασπισθεί το Ραμάντι από το Ισλαμικό Κράτος κατέδειξε ότι Ουάσινγκτον και Βαγδάτη δεν μπορούν να συνεργαστούν ούτε στα βασικά. Αυτή η αμφισημία περιπλέκεται όταν στην εξίσωση μπαίνει ο ιρανικός παράγοντας. Οι Αμερικανοί δεν έχουν καταφέρει να βρουν ένα modus vivendi στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Αυτό θα σήμαινε, ενδεχομένως, ότι οι Ιρανοί θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους, αλλά η όποια βοήθεια από τους Ιρανούς, έστω και εμμέσως, απορρίπτεται. Απόδειξη αυτού είναι ότι, προσφάτως, οι Αμερικανοί αρνήθηκαν να προσφέρουν βοήθεια στη συμμαχία επίλεκτης σιιτικής ομάδας μαχητών από το Ιράν με την ιρακινή κυβέρνηση. Κάπως έτσι χάθηκε το Ραμάντι.

Για την ιστορία θυμίζουμε ότι το Ραμάντι και η ευρύτερη περιοχή ήταν μια από τις στρατηγικές περιοχές που, το 2006, συνέβαλαν στο "ξύπνημα" της Άνμπαρ, της αμερικανικής στρατηγικής, δηλαδή, που εκείνη την εποχή οδήγησε στην ήττα της αλ-Κάιντα στο Ιράκ και στο θάνατο του αρχηγού της, Αμπού Αλ Ζαρκάουι.

Στη Συρία τα πράγματα είναι επίσης περίπλοκα για τους Αμερικανούς. Η πτώση της Παλμύρας και της διπλανής Ταντμούρ επιτρέπουν στο Ισλαμικό Κράτος πολλές δυνατότητες ελιγμών. Το ερώτημα για το Ισλαμικό Κράτος είναι αν θα προχωρήσει άμεσα για να καταλάβει την πόλη Χομς η αν θα μείνει στην περιοχή, κτίζοντας πάνω στη νίκη του. Αντιθέτως, ο χρόνος στενεύει τόσο για το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσσαντ όσο και για τους Αμερικανούς.

Τα σενάρια για το τι έγινε εν τέλει στην Παλμύρα είναι πολλά. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι ο Άσσαντ άφησε την Παλμύρα επίτηδες να πέσει για να κερδίσει τη συμπάθεια των Δυτικών. Άλλοι λένε ότι προδόθηκε από αξιωματικούς του. Κανείς δεν ξέρει την αλήθεια. Ο Άσσαντ, παρ' ότι είναι στριμωγμένος στα σκοινιά, έχει ακόμα δυο βασικά πλεονεκτήματα απέναντι στο Ισλαμικό Κρλάτος. Πρώτον, έχει τη στήριξη της Ρωσίας, της Χεζμπολά, του Ιράν, την έμμεση στήριξη κάποιων μέσα στην αμερικανική κυβέρνηση και ισχυρή αεροπορική δύναμη. Κάποια στιγμή, όμως, ίσως χρειαστεί, στο όνομα της επιβίωσης της Συρίας, να θυσιαστεί ο Άσσαντ. Αυτό έχουν αρχίσει να το αντιλαμβάνονται τόσο οι Ιρανοί και οι Ρώσοι, όσο και κύκλοι Αλεβιτών που έχουν αποστασιοποιηθεί από τον σύρο δικτάτορα.

Με βάση τα παραπάνω, μένει να δούμε τα εξής: πρώτον, ποιες θα είναι οι κινήσεις στη μυστική διπλωματία μεταξύ Αμερικανών, Ρώσων και Ιρανών. Τι θα πάρει και τι θα δώσει ο καθένας προκειμένου να σωθεί η Συρία (χωρίς, πιθανότατα, τον Άσσαντ). Δεύτερον, την αναμφισβήτητη πραγματικότητα ότι το σχέδιο του Ισλαμικού Κράτους για ένα διακρατικό χαλιφάτο λαμβάνει ήδη χώρα, και μάλιστα, αντί να οπισθοχωρεί, μεγαλώνει και στρατολογεί, όπως αναφέραμε,όλο και περισσότερους εφήβους μαχητές. Το τρίτο και πλέον σημαντικό είναι να δούμε τι θα κάνει ο αμερικανός πρόεδρος τους λίγους μήνες που απομένουν για την ολοκλήρωση της θητείας του. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν έχει δικαίωμα επανεκλογής και ότι θα κληροδοτήσει, το πιθανότερο στην Χίλαρι Κλίντον, από την πλευρα των Δημοκρατικών, μια κατάσταση που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τις διαστάσεις της. Ίσως πρέπει να αποδεχθεί ο ίδιος ο αμερικανός πρόεδρος ότι το Ισλαμικό Κράτος δεν είναι σαν την αλ-Κάιντα του 2006 και ότι η όποια σύγκριση οδηγεί σε λανθασμένες συνταγές.

Κυρίως όμως στην παραδοχή ότι το Ισλαμικό Κράτος διαθέτει κάτι που δεν έχει η Ουάσινγκτον: στρατηγική.

Ιωάννης Μαντζίκος

Υποψήφιος διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων με ειδίκευση στις αφρικανικές υποθέσεις. Σε λίγο κυκλοφορεί το βιβλίο του, Al Qaeda: The Transformation of Terrorism in the Middle East and North Africa (PSI Guides to Terrorists, Insurgents, and Armed Groups) (με τον Denise N. Baken)

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά