Παρασκευή, 05 Απριλίου 2019

Κράτος και Εκκλησία

Κατηγορία Slideshow
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Ρεπορτάζ Ημερίδα web only
Αθήνα, 18 Μαρτίου 2019, ξενοδοχείο King George. Ο μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος στο βήμα  της εκδήλωσης του «Κύκλου Ιδεών για την Εθνική Ανασυγκρότηση», με θέμα: «Κράτος και Εκκλησία. Το τοπίο των σχέσεων μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της ἀναθεωρητικής διαδικασίας και τις συζητήσεις για το προσχέδιο συμφωνίας (κοινό ανακοινωθέν) της 6ης Νοεμβρίου 2018» . Αθήνα, 18 Μαρτίου 2019, ξενοδοχείο King George. Ο μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος στο βήμα της εκδήλωσης του «Κύκλου Ιδεών για την Εθνική Ανασυγκρότηση», με θέμα: «Κράτος και Εκκλησία. Το τοπίο των σχέσεων μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της ἀναθεωρητικής διαδικασίας και τις συζητήσεις για το προσχέδιο συμφωνίας (κοινό ανακοινωθέν) της 6ης Νοεμβρίου 2018» . e-Κύκλος

Τη Δευτέρα 18 Μαρτίου ο Κύκλος Ιδεών για την Εθνική Ανασυγκρότηση οργάνωσε ανοιχτή συζήτηση στο ξενοδοχείο KingGeorgeστο Σύνταγμα με θέμα τις σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας μετά την πρώτη φάση της αναθεώρησης του Συντάγματος και το κοινό ανακοινωθέν Πρωθυπουργού και Αρχιεπισκόπου της 6ης Νοεμβρίου 2018.

Ενώπιον ενός ακροατηρίου πολιτικών, ιεραρχών, δικαστικών και πολιτών η δημοσιογράφος του Βήματος και πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Μαρία Αντωνιάδου, ειδική επί των εκκλησιαστικών θεμάτων, συντόνισε τη συζήτηση με τους τέσσερις έγκριτους ομιλητές.

Πρώτος τοποθετήθηκε ο ομότιμος καθηγητής εκκλησιαστικού δικαίου Ιωάννης Κονιδάρης, ο οποίος έκανε μια διεξοδική αναδρομή στο συνταγματικό πλαίσιο ρύθμισης των σχέσεων Κράτους-Εκκλησίας, από της ιδρύσεως του νεοελληνικού κράτους μέχρι σήμερα. Οι σχέσεις αυτές, παρατήρησε, από τη γένεσή τους υπήρξαν στρεβλές ενώ οι πολιτικοί μας χαρακτηρίζονται από πλήρη άγνοια σχετικά με τα εκκλησιαστικά ζητήματα. Απέναντι στη συγκεκριμένη πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για την αναθεώρηση του άρθρου 3 του Συντάγματος που ρυθμίζει τις σχέσεις αυτές, η στάση του υπήρξε κριτική. Ανέμενε την άποψη της εκκλησίας που θα προκύψει από τη συνεδρίαση της ιεραρχίας μεταξύ 19-21 Μαρτίου.

Η αντιπρόεδρος της Βουλής Τασία Χριστοδουλοπούλου υπεραμύνθηκε των επιλογών του ΣΥΡΙΖΑ αναφορικά με τις αλλαγές στο άρθρο 3, δεδομένων των πολιτικών και κοινωνικών συσχετισμών που απαγορεύουν μια ρηξηκέλευθη μεταβολή διά της πλήρους απαλείψεως της αναφοράς της ορθοδοξίας ως επικρατούσας θρησκείας. Ακόμα και το ΠΑΣΟΚ, το οποίο εξελέγη με σημαία τον πλήρη διαχωρισμό, δεν τον αποτόλμησε. Η αναθεώρηση του άρθρου 3, η προσπάθεια ρύθμισης του θέματος της εκκλησιαστικής περιουσίας και η ψήφιση της Συμφωνίας των Πρεσπών καταδεικνύουν την τόλμη της κυβέρνησης που υποστήριξε επιλογές δύσκολες και αντιδημοφιλείς προς τη μεταρρύθμιση της κοινωνίας μας σύμφωνα με τα πρότυπα των δυτικών κρατών, βάσει του προγράμματος του Διαφωτισμού. Επεσήμανε την ολιγωρία της Κεντροαριστεράς να σταθεί αρωγός, φοβούμενη το πολιτικό κόστος.

Ο μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος, καθηγητής θεολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αναφέρθηκε στους τέσσερις άξονες που καθορίζουν τις σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας σε ένα σύγχρονο πλαίσιο:

Α) τη Συνθήκη του Άμστερνταμ η οποία αναθέτει στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών της ΕΕ τη ρύθμιση των σχέσεών τους με τις θρησκευτικές κοινότητες

Β) τη Συνθήκη της Λισσαβώνας για το νέο κοινωνικό μοντέλο το οποίο αναγνωρίζει την πολυπολιτισμικότητα εντός της ΕΕ και δεν επιδιώκει να λειτουργήσει ισοπεδωτικά ως προς τα ιδιαίτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας εκάστου κράτους μέλους

Γ) την ιδιοπροσωπία και την ιδιοσυγκρασία κάθε κοινωνίας και τα πολιτισμικά δεδομένα τα οποία την συγκροτούν

Δ) τον σεβασμό της θρησκευτικής ελευθερίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τελευταίος μίλησε ο Ευάγγελος Βενιζέλος ο οποίος διατύπωσε την άποψη πως το κομβικό άρθρο του Συντάγματος για τη ρύθμιση των σχέσεων Κράτους-Εκκλησίας δεν είναι το άρθρο 3 αλλά το άρθρο 13 το οποίο κατοχυρώνει την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης, ελευθερία η οποία υπήρξε η αφετηρία της κατοχύρωσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς. Ως υποκείμενο αυτής της ελευθερίας, η Ορθόδοξη Εκκλησία, ως το πολυπληθέστερο θρησκευτικό υποκείμενο της ελληνικής κοινωνίας, κατέστη επικρατούσα θρησκεία διά του άρθρου 3. Συνεπώς δεν χρειάζεται ερμηνευτική δήλωση, όπως προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ, επί του άρθρου 3, πως η αναγνώριση της Ορθοδοξίας ως επικρατούσας θρησκείας δεν σημαίνει την κατοχύρωση επίσημης κρατικής θρησκείας, αλλά ερμηνευτική δήλωση-προσθήκη στο άρθρο 13 διά του συνδυασμού του με το άρθρο 4 που κατοχυρώνει την ισότητα, ώστε διά του συνδυασμού θρησκευτικής ελευθερίας και ισότητας να προκύπτει αβίαστα πως η όποια αναφορά της ορθοδοξίας δεν συνεπάγεται διακρίσεις έναντι των μελών των άλλων θρησκευτικών κοινοτήτων.

Το περιεχόμενο της θρησκευτικής ουδετερότητας προκύπτει από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου το οποίο καλείται να συντονίσει τις 47 κοινωνίες του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ποια είναι τα γενικότατα διδάγματα που αντλούνται από αυτήν; Η μη καταπίεση των θρησκευτικών μειονοτήτων, η μη προτίμηση των κυριάρχων θρησκευτικών ομάδων εντός ενός κράτους αλλά και ο μη αποκλεισμός του θρησκευτικού φαινομένου από τον δημόσιο χώρο.

Ο κ. Βενιζέλος παρατήρησε ότι, με δεδομένο πως η αναθεώρηση του άρθρου 3 εγκρίθηκε με 156 ψήφους από την παρούσα Βουλή, αυτό σημαίνει πως για να αναθεωρηθεί θα χρειαστούν 180 ψήφοι στη Βουλή που θα προκύψει από τις εθνικές εκλογές. Δεδομένων των πολιτικών θέσεων των κομμάτων και των προβλέψεων για το αποτέλεσμα των επερχόμενων εκλογών, η αναθεώρηση του άρθρου 3, τουλάχιστον ως προς τα πολιτικά επίδικα σημεία του, δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί.

Έκλεισε δε την εισήγησή του αναφερόμενος σε ζητήματα σχετικά με την εκκλησιαστική περιουσία, καθώς και τον εθνικά σημαντικό ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του ρόλου του ως νομικού προσώπου διεθνούς δικαίου.

Έτσι έκλεισαν οι εισηγήσεις των ομιλητών και ακολούθησε τοποθέτηση του νομικού και πρώην υπουργού Δικαιοσύνης Μιχάλη Σταθόπουλου ο οποίος παρατήρησε πως η κριτική κατά των Βαυαρών για την επιβολή του Αυτοκεφάλου δεν αναιρεί το γεγονός πως αυτό έγινε ανεκτό για 200 χρόνια και πως τα κριτήρια του συνταγματικού δικαίου αναφορικά με την αυτονομία μιας εθνικής θρησκευτικής κοινότητας διαφέρουν από αυτά των ιερών κανόνων.

Από το ακροατήριο, μνείας αξίζουν οι ερωτήσεις-τοποθετήσεις του επικοινωνιολόγου Λευτέρη Κουσούλη και του μητροπολίτη Λαρίσης Ιερωνύμου. Ο πρώτος αντιδιέστειλε τη ζωντανή εκκλησία από τον διοικητικό της μηχανισμό και επεσήμανε την τάση του κόμματος να «εκκλησιαστικοποιείται», ήτοι να υποκαθιστά την εκκλησία ως φορέας της «Αλήθειας» οπότε υπάρχει τάση προς τον ολοκληρωτισμό. Ο δεύτερος κατέδειξε πόσο εύκολο είναι από γραφειοκρατικής απόψεως για οποιαδήποτε θρησκευτική ομάδα να αποκτήσει ευκτήριο οίκο και πόσο δύσκολο για την ορθόδοξη εκκλησία είναι να ιδρύσει νέα ενορία.

Η συντονίστρια Μαρία Αντωνιάδου έκλεισε την εκδήλωση λέγοντας πως έχουν περάσει 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821 και οι Έλληνες έρχονται σε επαφή για πρώτη φορά τόσο έντονα με τις θρησκευτικές αντιλήψεις των «Άλλων», λόγω του μεταναστευτικού. Χρειάζεται εγρήγορση, είπε, για να μην εμφανιστούν φαινόμενα ανάλογα με αυτό που έζησε η Νέα Ζηλανδία.

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά