Τετάρτη, 12 Σεπτεμβρίου 2018

Ο αριστερισμός στο Φεστιβάλ Αθηνών

Κατηγορία Παρεμβάσεις
Γράφτηκε από την  Δημοσιεύθηκε στο Παρεμβάσεις Τεύχος 89
Ο Αιδεσιμώτατος Μπίλλυ. Κάνει κήρυγμα καταγγέλλοντας την καπιταλιστική αλλοτρίωση, καλώντας μας να μην καταναλώνουμε! Εμφανίστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών – που φέτος ειδικευόταν στα στρατευμένα εναλλακτικά θεάματα. Ο Αιδεσιμώτατος Μπίλλυ. Κάνει κήρυγμα καταγγέλλοντας την καπιταλιστική αλλοτρίωση, καλώντας μας να μην καταναλώνουμε! Εμφανίστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών – που φέτος ειδικευόταν στα στρατευμένα εναλλακτικά θεάματα. Φεστιβάλ Αθηνών

Η στρατευμένη τέχνη σε ό,τι φαντάζει αριστερό-εναλλακτικό στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, όπως καταγράφεται στο πρόγραμμα. Αναδημοσίευση από το Books' Journal 89, Ιούλιος-Αύγουστος 2018.

Κάπως καθυστερημένα ξεφύλλισα το πρόγραμμα του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου. Μετά το προπέρσινο φιάσκο με το σήριαλ Γιαν Φαμπρ (τι έχουμε ζήσει!), είχα περιέργεια για τις επιλογές του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου και των συνεργατών του, Matthias von Hartz (διεθνείς παραγωγές), Τζωρτζίνας Κακουδάκη (εκπαιδευτικά προγράμματα), Δήμητρας Κονδυλάκη (σύγχρονο ελληνικό θέατρο), Κώστα Πηλαβάκη (μουσική), Στεριανής Τσιντζιλώνη (χορός) – με την έγκριση του Γιάννη Μηλιού, προέδρου του διοικητικού συμβουλίου.

Κρίνοντας από τα επεξηγηματικά κείμενα του προγράμματος, από τις περίπου 70 εκδηλώσεις οι περισσότερες είναι ή αναμασήματα και SOSoldies (αλλά όχι πάντα goldies) και καμια δεκαπενταριά «πρωτοποριακά», που δίνουν ένα τόνο ιδεολογικής μονομέρειας, με προσανατολισμό προς μια παρωχημένη αριστερίστικη πολιτική ορθότητα. Με αντιευρωπαϊκά και τεχνοφοβικά σύνδρομα.

Ενδεικτικά, παρατηρώ αντιγράφοντας από το πρόγραμμα:

*Nature Theater of Oklahoma + EnKnapGroup - Το κυνήγι της ευτυχίας: «Μέσα σε ένα σαλούν, ένας μεξικανός μπάρμαν, ένας αυστριακός πωλητής, η αναπαράσταση μιας “ειρηνευτικής επέμβασης” στη Βαγδάτη, χαρούμενοι όσο και ανατριχιαστικοί καουμπόικοι χοροί [...] συνθέτουν ένα σουρεαλιστικό παραμύθι για τον βίαιο δυτικό επεκτατισμό».

*Αρκάντι Ζαΐντες - ΤALOS: «[...] αποτέλεσμα της μελέτης του TALOS, ενός προγράμματος ασφαλείας της Ε.Ε. με στόχο την προστασία και παρακολούθηση των ευρωπαϊκών συνόρων, [...] εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους οι περιορισμοί των συνόρων και οι στρατηγικές παρακολούθησης χειραγωγούν το ανθρώπινο σώμα και γεννούν μια νέα χορογραφία».

*J. Gosselin -1993: «με όχημα τα τούνελ της Μάγχης και του CERN [...] μια παράσταση για τη διάψευση του αφηγήματος της “Ενωμένης Ευρώπης”».

*Π. Μάκκας - Αντιστολή: «Καλλιτεχνική αναπαράσταση της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου (περφόρμανς)».

*MapaTeatro - Ο αποχαιρετισμός: «Μετά από μισό αιώνα πολέμου,[...] στα τέλη του 2016, υπογράφεται ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης της Κολομβίας και της παλαιότερης ενεργής [sic] επαναστατικής οργάνωσης της Ν. Αμερικής, του FARC [...]Η υπογραφή της ειρήνης σηματοδοτεί το τέλος μιας ουτοπίας, τον αποχαιρετισμό στο παλαιότερο επαναστατικό όνειρο της Λατινικής Αμερικής».

Από το πρόγραμμα δεν θα μπορούσε να λείπει και η «έμφυλη» διάσταση:

*Γυναικεία Κολλεκτίβα Beaver + ομάδα AMOQA - Αφροδίτη: «[...] η σχέση σύγχρονης τέχνης και “επιτελεστικότητας του φύλου” με στόχο την ενδυνάμωση των διαφορετικών λόγων των φεμινιστικών και κουήρ πρακτικών. Το πρόγραμμα διαρθρώνεται σε επιμέρους θεματικές όπως η καλλιτεχνική και η πολιτική διάσταση του σώματος, η πολιτικοποίηση των έμφυλων σωμάτων και ταυτοτήτων, ο κοινωνικός και πολιτισμικός ακτιβισμός κ.ά.».

Και στο ίδιο βιολί:

*Αμάρυνθος («θέατρο-ντοκουμέντο» για την υπόθεση της αλλοδαπής μαθήτριας που κατήγγειλε ότι βιάσθηκε από ομάδα συμμαθητών της),

*Ελλάς Μονάχου (το ζήτημα της μετανάστευσης σήμερα, η ελληνική κοινότητα του Μονάχου, η συνεχιζόμενη κρίση της οικονομίας και της δημοκρατίας στην Ευρώπη και το εργασιακό τοπίο στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη κοινωνία),

*μέχρι και κάποιος Αιδεσιμώτατος Billy, περφόρμερ και ακτιβιστής, ιδρυτής της Εκκλησίας Stop Shopping (Σταματήστε να ψωνίζετε), καταγγέλλει την καπιταλιστική αλλοτρίωση, τον καταναλωτισμό και τον νεοφιλελευθερισμό.

Από το αριστερίστικης οπτικής ανέβασμα δεν γλίτωσε ούτε η Κάρμεν, που «τοποθετείται στην Ευρώπη των κλειστών συνόρων και της φτώχειας».

Ειλικρινά, δεν ξέρω αν οι παραστάσεις ανταποκρίνονται ιδεολογικά στην παρουσίαση που διαβάζουμε στο πρόγραμμα. Είναι πιθανό, παρά το ιδεολογικό τους φορτίο, να είναι ενδιαφέρουσες. Πάντως, μια τέτοια παρουσίαση σίγουρα διώχνει μακριά ένα μέρος του κοινού.

Κατά τα άλλα, η «επανάσταση» πάει χέρι-χέρι με ορισμένες συντηρητικές επιλογές: Συντηρητικές με την έννοια ότι επιλέγονται «σιγουράκια»: Ντόρα Μπακοπούλου, Λούλα Αναγνωστάκη, Νανά Μούσχουρη, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Μπέζος με Λειβαδίτη - Αναγνωστάκη - Γ. Θεοδωράκη, Calexico, κ.ά., καλλιτέχνες με αναμφισβήτητη αξία, άλλοι μικρότερη, άλλοι μεγαλύτερη, αλλά που τους έχουμε δει και ξαναδεί επί δεκαετίες. Το πρόγραμμα διογκώνουν μερικά ακόμα «σιγουράκια»: πασίγνωστα χιλιοπαιγμένα κινηματογραφικά έργα σε θεατρική διασκευή (άλλη μόδα και αυτή!): Μπέργκμαν, Μπουνιουέλ, το Φαρενάιτ 451... Όλα αυτά αθροίζουν περίπου τις μισές από τις εκδηλώσεις και, μαζί με την πρώτη κατηγορία, έχουμε πάνω από το 70% του συνόλου.

Το 30% που απομένει έχει μερικά πράγματα κατά τη γνώμη μου ενδιαφέροντα: Αφήνοντας κατά μέρος την Μάρτα Άργκεριχ, την Ηρωική, το Λυκόφως των θεών, τον Στινγκ και τον Μπιλλ Μάρρεϋ ως εκτός συναγωνισμού, ξεχώρισα τον Εθνικό Κήπο του Θοδωρή Γκόνη, Τα μυστικά της Εγνατίας του Νίκου Κυπουργού, ΤheArtofDying των Jukstapoz-Blackman-Γουζέλη, ΤhePerformanceShop της Λίας Χαράκη, την Περουζέ του Θεόφραστου Σακελλαρίδη, την Απομίμηση ζωής του Mundruczό, το ofivoryandflesh της Freitas, το Weareleaving του Βαρλικόφσκι και το μιούζικαλ Company, ως επιλογές με φαντασία. Μερικά από αυτά, τώρα που με διαβάζετε έχουν ήδη παρουσιαστεί, αλλά το σημείωμά μου αυτό δεν έχει την έννοια καλλιτεχνικής κριτικής –δεν είμαι άλλωστε αρμόδια– αλλά της αποτίμησης των επιλογών όχι ενός «εναλλακτικού», ενός fringe φεστιβάλ, αλλά του πιο επίσημου φεστιβάλ της χώρας.

 

Φεστιβάλ Αθηνών

Μελίττα Γκουρτσογιάννη

Αρχιτέκτων και μεταφράστρια.

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά