The Books' Journal

Richard Wolin,Τα παιδιά του Χάιντεγκερ, μετάφραση από τα αγγλικά: Μάνος Βασιλάκης, επιστημονική επιμέλεια: Περικλής Βαλλιάνος, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2019, 482 σελ.

Ο καθηγητής ιστορίας και συγκριτικής φιλολογίας στο Graduate Center του City University of New York, Ρίτσαρντ Γουόλιν, ανασυγκροτεί τη σκέψη τεσσάρων φιλοσόφων του 20ού αιώνα ως προς τoυς δεσμούς τους με την χαϊντεγκεριανή «στοχαστική οδό» (denkweg). Δεν έχουμε εδώ αυτόνομες μελέτες για τη Χάννα Άρεντ, τον Καρλ Λέβιτ, τον Χανς Γιόνας και τον Μαρκούζε όσο ένα πλέγμα συλλογισμών για τη συσχέτιση όλων αυτών των πνευμάτων με την καταλυτική παρέμβαση του δασκάλου τους.

Γιάννης Βούλγαρης, Ελλάδα: Μια χώρα παραδόξως νεωτερική, Πόλις, Αθήνα 2019, 320 σελ.

 Το νέο βιβλίο του καθηγητή Γιάννη Βούλγαρη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, στη συνεχή διαμάχη μεταξύ των αρνητικών στοιχείων και των θετικών χαρακτηριστικών της νεοελληνικής εξέλιξης, υπερίσχυσαν τα χαρακτηριστικά της προόδου. Το τεκμηριωμένο αυτό μήνυμα αισιοδοξίας είναι ιδίως χρήσιμο στη σημερινή εποχή, αρκεί να συνειδητοποιούμε ότι η επιτυχία προϋποθέτει αγώνα δύσκολο και συνεχή. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 102, Οκτώβριος 2019.

Ο Κ. Σβολόπουλος σφράγισε με το ήθος του μια ολόκληρη γενιά ιστορικών.   Έδειξε ερευνητικούς δρόμους που δεν υπήρχαν με ευγένεια, λιτότητα και αξιοκρατία που πολλοί επίσης πίστευαν ότι δεν υπήρχαν. Οι αρχές του στέκουν εξίσου πολύτιμες και αξέχαστες με το έργο που αφήνει για τη νεότερη και σύγχρονη ιστορία. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 102, Οκτώβριος 2019.

Αλέξης Πολίτης, Η ρομαντική λογοτεχνία στο εθνικό κράτος (1830-1880). Ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, πνευματική κίνηση, αναγνώστες, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2017, 456 σελ.

Η κριτική επιτροπή των κρατικών βραβείων 2018 απένειμε το Βραβείο Δοκιμίου-Κριτικής κατά πλειοψηφία στον Αλέξη Πολίτη για το έργο του Η ρομαντική λογοτεχνία στο εθνικό κράτος 1830-1880. Ποίηση, Πεζογραφία, Θέατρο, Πνευματική Κίνηση, Αναγνώστες (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης). Στο τεύχος 94 του Books’ Journal δημοσιεύτηκε αναλυτικό αφιέρωμα στον Αλέξη Πολίτη και στο συγκεκριμένο έργο του και, μεταξύ άλλων, η συνέντευξη στον Ηλία Κανέλλη που ακολουθεί.

Ρίκα Μπενβενίστε, Λούνα. Δοκίμιο ιστορικής βιογραφίας, Πόλις, Αθήνα 2017, 224 σελ.

«Δηλώνει ημερομηνία άφιξης 4 Σεπτεμβρίου 1945 και επάγγελμα «οικοκυρά». «Κτηματική περιουσία: Όχι. Συγγενική περιουσία: Όχι. Εργάζεσθε; Όχι. Γραμματικαί γνώσεις: Αγράμματος. Επανεγκατασταθήκατε στην κατοικία σας: Όχι. Κατοικία: Συγγρού 37. Σημείωση: Μόλις έφτασε εκ Πολωνίας». Από τα στρατόπεδα. Το κείμενο αναδημοσιεύεται από το τεύχος 85 του Books' Journal (Μάρτιος 2018), με αφορμή τη βράβευση του βιβλίου με το βραβείο Μαρτυρίας - Βιογραφίας - Χρονικού - Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας, από την επιτροπή κρατικών βραβείων 2018. [TBJ]

Fernando Aramburu, Πατρίδα, μετάφραση από τα ισπανικά: Τιτίνα Σπερελάκη, Πατάκη, Αθήνα 2018, 720 σελ.

 

Η τρομοκρατία ήταν η μεγάλη πληγή της ισπανικής δημοκρατίας. Στο όνομα του «καταπιεσμένου βασκικού λαού», η ΕΤΑ δολοφόνησε εκατοντάδες πολίτες. Στα θύματά της συγκαταλέγονται κυρίως Βάσκοι αλλά και πολίτες από άλλες περιοχές της Ισπανίας, πολλοί από τους οποίους δεν είχαν σχέση με την πολιτική, άνδρες, γυναίκες, ακόμη και ανήλικα παιδιά. Ο συγγραφέας Φερνάντο Αραμπούρου αρνείται να ξεχάσει εκείνη τη δολοφονική μανία, γι’ αυτό ανασύρει την παρανοϊκή ιδεολογία της και τις ολέθριες συνέπειές της στο νέο του μυθιστόρημα. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 95, Φεβρουάριος 2019. [ΤΒJ]

Απόστολος Δοξιάδης, Ερασιτέχνης Επαναστάτης. Προσωπική μυθιστορία, Ίκαρος, Αθήνα 2018, 1056 σελ.

 

Οικογενειακή σάγκα, και μυθιστόρημα ενηλικίωσης, και προσωπικό απομνημόνευμα, και ιστορικό χρονικό, και τολμηρή πολιτικοκοινωνική αποτίμηση μιας ιδιαίτερα κρίσιμης περιόδου της ελληνικής Ιστορίας. Ένα απομυθοποιητικό κείμενο που αναμετράται με τη γοητεία που άσκησε τα χρόνια της Χούντας στις ζωές πολλών (και του συγγραφέα) η Αριστερά, για τις δυσκολίες της πολιτικής στράτευσης, για τους ζωτικούς μύθους όσων συμμετείχαν στην πανσπερμία των οργανώσεων, για την αδυναμία της οργανωμένης δράσης μπροστά στο σύστημα επιτήρησης της δικτατορίας. Για στόχους που χάθηκαν και για παρέες που κερδήθηκαν.

Απόστολος Δοξιάδης, Ερασιτέχνης Επαναστάτης. Προσωπική μυθιστορία, Ίκαρος, Αθήνα 2018, 1056 σελ.

 

Πράγματι, δεν είναι πολιτική ιστορία αυτά που κάναμε στη Χούντα. Ούτε καν στις υποσημειώσεις της Ιστορίας δεν θα αναφέρονται το Αντιστήριγμα, η 20ή Οκτώβρη, ο Βαλντέν, ο Απόστολος, εγώ, οι αγαπημένοι Σταύροι – ο Ερασιτέχνης Επαναστάτης πιστεύω θα βρει μια γωνιά στο σώμα της ελληνικής λογοτεχνίας, όχι όμως στο πολιτικό σώμα της Ελλάδας. Εκεί έχουν θέση μόνο οι επαγγελματίες πολιτικοί, είτε επαναστάτες είτε μεταρρυθμιστές είτε συντηρητικοί. Οι ερασιτέχνες δεν περιλαμβάνονται σε καμιά «κλαδική» ιστορία ούτε διαμορφώνουν τους κλάδους. Αυτό νομίζω δίδαξε η δεκαετία της κρίσης και η πλήρης αυτονόμηση του πολιτικού από το κοινωνικό, η θεσμική ιδιοτέλεια, η εργαλειακή χρήση της δημοκρατίας.

Συνέντευξη στον Στέφανο Καβαλλιεράκη και στον Ηλία Κανέλλη

 

Με την Αθηνά Κακούρη συναντηθήκαμε στο βιβλιοπωλείο της εκδότριάς της, της Ραχήλ Καπόν. Ο Στέφανος Καβαλλιεράκης είναι εντυπωσιασμένος περισσότερο από την ιστορική προσέγγισή της στον 20ό αιώνα, γι’ αυτό και αμέσως της θυμίζει παλιότερες χρεοκοπίες της Ελλάδας, παλιότερες περιπέτειες που θυμίζουν τη σημερινή, παλιότερους πολιτικούς ηγέτες – τον Τρικούπη, τον Βενιζέλο. Απαντά στις προκλήσεις του επαγγελματία ιστορικού, συχνά προσγειώνοντας τις απόψεις της στο πεδίο των κοινωνιών και του βιώματος. Κατάγεται από την Πάτρα και ασφαλώς γνωρίζει τη σημασία που είχε για την περιοχή της η καλλιέργεια και η εμπορία της σταφίδας, η άνοδος και η κατάρρευση της τιμής της, που προκάλεσε τεράστιο πλήγμα στις τοπικές οικονομίες. Η αναφορά στο σταφιδικό πηγαίνει τη συζήτηση στη χρεωκοπία του 1893, στον Χαρίλαο Τρικούπη, στο περίφημο «δυστυχώς επτωχεύσαμεν» - όπου όλα ξεκίνησαν από την κατάρρευση του εμπορίου της σταφίδας που νέκρωσε όλη την  Πάτρα. Η συζήτηση θα μπορούσε να έχει αρχίσει από τη μεγάλη λογοτεχνική επιτυχία της, τα Πριμαρόλια, αλλά είναι άτοπο να κάνεις αναδρομή σε μια πλούσια ζωή αρχίζοντας από τη μέση της. Πάμε λοιπόν πολύ πιο παλιά, στα πρώτα κείμενά της – και σε ένα αστυνομικό αφήγημά της που είχε δημοσιευτεί στο περιοδικό Ταχυδρόμος, πριν από τη χούντα. Ήταν μια ιστορία μυστηρίου, αναζητούνταν ο ένοχος ενός εγκλήματος στην ταχεία Καλαμάτα-Αθήνα, που άλλαζε μηχανή και φορά στον Αχλαδόκαμπο, κι εκεί, σε αυτό το μπρος-πίσω, βρισκόταν η λύση του μυστηρίου. Κάπως έτσι, με ένα αφήγημα που η ίδια δεν το θυμόταν, βρεθήκαμε να συζητάμε για την εισαγωγή της στη δημοσιογραφία, στη μετάφραση και στη λογοτεχνία. Πώς εκείνη, γυναίκα στη συντηρητική Πάτρα, αποκτά πρόσβαση στο μεγάλο περιοδικό της εποχής της και παίρνει απ’ αυτό την πρώτη επαγγελματική της ταυτότητα;

Σωτήρη Βαλντέν, Δικτατορία και αντίσταση, 1967-1974. Προσωπική μαρτυρία, Θεμέλιο, Αθήνα 2018, 480 σελ.

Το βιβλίο του Σωτήρη Βαλντέν για την αντίσταση στη δικτατορία, που χαρτογραφεί τις αντιστασιακές ομάδες της εποχής, φωτίζει τα ιδεολογικά και τα πολιτικά χαρακτηριστικά τους και καταγράφει τις προσωπικότητες που ριψοκινδύνευσαν απέναντι σε μια αστυνομοκρατούμενη πολιτεία, γίνεται αφορμή για έναν πολύ επίκαιρο απολογισμό. Το ΚΚΕ εσωτερικού και ο Ρήγας Φεραίος, που αντιστάθηκαν στη χούντα και, τη μεταπολίτευση, διεκδίκησαν ρόλο στο δημοκρατικό μέλλον της χώρας, συνέβαλαν στο ιδεολογικοπολιτικό αμάλγαμα του ΣΥΡΙΖΑ – μαζί με πρώην μέλη και στελέχη του ΚΚΕ, και άλλες δυνάμεις. Πόσο όμως συνέβαλε η κομμουνιστική Αριστερά της μεταπολίτευσης στις ιδέες και στις πρακτικές με τις οποίες κυβερνά η σημερινή κυβερνώσα Αριστερά; Οι απαντήσεις δεν είναι πάντα αναμενόμενες. Ολόκληρο το κείμενο του καθηγητή Νϊκου Αλιβιζάτου που προκάλεσε εκτεταμένες συζητήσεις, αναδημοσίευση από το Books' Journal 90. [TBJ]

Σελίδα 1 από 6