Τα Πάθη

16 Απρ 2020

ΧΧ. 17/4/2020. Φέτος διανύουμε τη Μεγάλη Εβδομάδα, τη γεμάτη συμβολισμούς για τα πάθη, τη ζωή και το θάνατο, κάτω από πρωτοφανείς συνθήκες. Οι μνήμες μου φτάνουν μέχρι το μακρινό 1950, δεν έχω ζήσει κάτι παρόμοιο. Δεν ξέρω, αν το «μαύρο» Πάσχα του 1941 έμοιαζε κάπως.

Τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι μονίμως και ευρέως εκτεθειμένα σε έναν επικίνδυνο εσωτερικό ιό: τον ιό περιφρόνησης της νομιμότητας και της ακαδημαϊκής λειτουργίας, ο οποίος επιτρέπει τις εσωτερικές συναλλαγές επί ανταλλάγματι και τη δημοσιοϋπαλληλική εξέλιξη όλων (ικανών τε και ανικάνων) έως την πρώτη ακαδημαϊκή βαθμίδα – ενώ συγχρόνως υπονομεύει καίρια τη μετάβαση από μεμονωμένες νησίδες αριστείας σε ιδρύματα πλήρους αξίας και καθολικής αναγνώρισης. 

Ο χιλιανός συγγραφέας Λουίς Σεπούλβεδα που πέθανε σε ηλικία 70 ετών στην Ισπανία μετά από νοσηλεία έξι εβδομάδων εξαιτίας του κορωνοϊού, έλεγε ότι είχε γεννηθεί «βαθιά κόκκινος».

Η έξοδος

16 Απρ 2020

ΧΧV. 16/4/2020. Αναλογίζομαι πότε θα μπορέσουμε να βγούμε από την καραντίνα, τη γενική και συλλογική απραξία. Φυσικά το θέμα αφορά κυρίως τους ειδικούς επιστήμονες, καθώς είναι αυτοί που θα εισηγηθούν τι πρέπει να γίνει.Εγώ κάνω σκέψεις έτσι ώστε να μπορώ να κατανοήσω καλύτερα την απαιτούμενη έξοδο από το σύνθετο και απειλητικό περιβάλλον της πανδημίας, καθώς από την άλλη πλευρά οι κοινωνικές, οικονομικές και παραγωγικές βλάβες θα παγιώνονται και θα είναι δυσκολότερη η ανάταξή τους.

ΧΧΙV. 15/4/2020. Ζούμε ήδη μια επιτυχία στην αντιμετώπιση της πανδημίας και την απολαμβάνουμε, παρ’ όλο που ξέρουμε ότι τίποτε δεν είναι οριστικό. Είναι όμως βέβαιο ότι ακολουθώντας την καινούργια συμπεριφορά θα έχουμε μια άλλη Ελλάδα. Το αδύνατο ήδη συνέβη.

Εκτός από τα άμεσα τραγικά αποτελέσματά της, η εν εξελίξει πανδημία του κορωνοϊού   εγείρει πολλά και πολλαπλής φύσεως ερωτήματα και ζητήματα. Τα κράτη, οι κοινωνίες, οι άνθρωποι, εκτός από την αρρώστια και το θάνατο, βρίσκονται μπροστά σε οικονομικά , πολιτικά , ηθικά και υπαρξιακά ακόμα διλήμματα. Κυριαρχεί η αγωνία για το ατομικό και συλλογικό παρόν και μέλλον και ο φόβος για την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη είναι διάχυτος.

ΧΧΙΙI. 14/4/2020.Νομίζω ότι δύο γενικά στοιχεία μπορούν να κρατηθούν από τις εμπειρίες των παλιών πανδημιών: πρώτον, οι μεγάλες αλλαγές που επιφέρουν σε πολλούς τομείς της ανθρώπινης ζωής και, δεύτερον, ότι αποτελούν καθρέφτη μέσα από τον οποίο μπορεί η κοινωνία να δει και ν’ αναστοχαστεί γύρω από τον εαυτό της.

Ο Χάμπερμας για τον κορωνοϊό και για την ιστορία της φιλοσοφίας

 

Είναι απρόβλεπτες οι κοινωνικές συνέπειες της κρίσης του κορωνοϊού, λέει ο καθηγητής της φιλοσοφίας Γιούργκεν Χάμπερμας στη συνέντευξη, που παραχώρησε στον Markus Schwering και δημοσιεύτηκε στη Frankfurter Rundschau στις 6/4/2020. Συνιστά ωστόσο ακόμα και στους ειδικούς να μείνουν μακριά από απρόσεκτες και πρόχειρες προγνώσεις, ενώ σημειώνει ότι «τόσo πολλή γνώση για την άγνοιά μας και για την ανάγκη να πρέπει να δράσουμε και να ζήσουμε υπό συνθήκες ανασφάλειας δεν έχει υπάρξει ποτέ ώς σήμερα». Ο αειθαλής στοχαστής κάνει μια συνολική αποτίμηση της ιστορίας της δυτικής φιλοσοφίας αρνούμενος τη σύγκριση ακόμα και ανάμεσα σε αναστήματα όπως ο Αριστοτέλης και ο Καντ, εξηγώντας την απήχηση του Σπινόζα και αναλύοντας την απόστασή του από τον Νίτσε.

Δεν ξέρω αν η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα: αν οι σύμβουλοι του Μπόρις Τζόνσον πίστευαν ή απλώς πρότειναν τη στρατηγική που ήθελε να ακούσει η κυβέρνηση, ή αν η κυβέρνηση τους εξώθησε να αποκλείσουν τη σωματική αποστασιοποίηση για να ευνοήσουν την ανοσία της αγέλης. Ούτως ή άλλως, διέπραξαν επιστημονική ύβρη, παρέχοντας ανυπόστατο επιστημονικό άλλοθι σε μια στρατηγική που αντιμετώπιζε με τρόμο τις οικονομικές επιπτώσεις της καταστολής και αδιάφορα τις εκατόμβες των θυμάτων του μετριασμού.

ΧΧΙΙ. 13/4/2020. Τελικά παρά τις ψυχολογικές και πνευματικές μου παρεκκλίσεις διάκειμαι κλεισμένος στο σπίτι, πειθαρχώντας στην, εξ αντικειμένου, μόνη άμυνα, ώστε όλα αυτά να μην με οδηγήσουν σε κάποια επιγραφή με τις λέξεις «ενθάδε κείται».