Χ.Α. Χωμενίδης, Ο Βασιλιάς Της. Μυθιστόρημα, Πατάκη, Αθήνα 2000, 413 σελ.

Εγραψε με το χέρι μόνο το πρώτο του βιβλίο. Οταν έστειλε το χειρόγραφό του στη Μάνια Καραϊτίδου της Εστίας δεν γνώριζε κανέναν από το χώρο. Τα πρώτα διαβάσματά του ήταν Ιούλιος Βερν και βιβλία από τη βιβλιοθήκη του πατέρα του, που πέθανε νωρίς. Αν δεν γινόταν συγγραφέας πιθανόν να έμενε στο δικηγορικό γραφείο όπου δούλευε, όχι με ιδιαίτερη ζέση. Θεωρεί τη γενιά του ευτυχή διότι δεν τη βάρυνε κάποιο ιστορικό πένθος – ούτε πόλεμος ούτε διχασμός ούτε ακραία φτώχεια. Ο τόπος και η γλώσσα, η Ελλάδα, τον θέλγουν. Τη δεκαετία της χρεοκοπίας φοβήθηκε το διχασμό, την πολιτική βία, την πιθανότητα η χώρα να βρεθεί εκτός Ευρώπης. Έζησε ένα αβάσταχτο προσωπικό δράμα, που με πολύ πόνο και αγωνία αποφάσισε ότι δεν θα τον καταβάλει, δεν θα τον αφήσει να βουλιάξει... Από τι υλικά είναι φτιαγμένος ένας συγγραφέας όπως ο Χρήστος Χωμενίδης; Συνέντευξη στον Ηλία Κανέλλη.

Στο τεύχος 111 του BooksJournal που κυκλοφορεί δημοσιεύεται μια πολύ μεγάλη σε έκταση συνέντευξη με τον συγγραφέα Χρήστο Χωμενίδη, με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του μυθιστορήματός του, Ο Βασιλιάς Της. Από τη συνέντευξη αυτή, ανθολογούμε επτά ερωτήσεις του Ηλία Κανέλλη και τις ισάριθμες απαντήσεις του συγγραφέα. Το τεύχος, όπου περιλαμβάνεται ολόκληρη η συνέντευξη, θα βρίσκεται στα βιβλιοπωλεία και στα περίπτερα έως τις 10 Σεπτεμβρίου.

Μας δέχεται στο σπίτι του μεσημέρι Κυριακής, μια από τις πρώτες φωτεινές ανοιξιάτικες ημέρες. Είναι χαμογελαστός, όπως πάντα. Θα μας υπογράψει το νέο βιβλίο του, την απομαγνητοφώνηση της πρόσφατης συνομιλίας του με τον Απόστολο Δοξιάδη σε ελληνικών ενδιαφερόντων, κυρίως, ακροατήριο της Οξφόρδης. Εμείς, αντίθετα από εκείνη την ηθικοπολιτική παρέμβασή του, έχουμε συμφωνήσει να μιλήσουμε κυρίως για την ακαδημαϊκή διαδρομή του και για τις προσωπικές επεξεργασίες του στο χώρο της φιλοσοφίας του δικαίου, κυρίως σε ζητήματα ελευθερίας της έκφρασης. Ο Γιώργος Καμίνης που θα υποβάλει τις ερωτήσεις είναι ομότεχνός του, άλλωστε γνωρίζονται από παιδιά, από τη σχολική θητεία τους στο Κολλέγιο Αθηνών. Ο Σταύρος Τσακυράκης αρχίζει ο ίδιος τη διήγηση των μαθητικών χρόνων, οπότε ανοίξαμε το μαγνητόφωνο και καταγράψαμε, στον ενικό, επειδή μας το επιτρέπει η οικειότητα, όσα ακολουθούν. Ελπίζω να τα βρείτε ενδιαφέροντα. (Συνέντευξη στον Γιώργο Καμίνη. Συντονισμός: Ηλίας Κανέλλης. Φωτογραφίες: Νατάσσα Πασχάλη. Πρωτοδημοσιεύτηκε στο Books' Journal τχ. 86, Μάιος 2018)

Στο τεύχος 86 του Books' Journal, που κυκλοφορεί, δημοσιεύεται συνέντευξη του καθηγητή Σταύρου Τσακυράκη, στον Γιώργο Καμίνη (με συντονισμό του Ηλία Κανέλλη). Σε αυτή, παρά τη συνήθειά του να μη μιλάει για τη δραστηριότητά του στη δικτατορία, αυτή τη φορά θυμάται πώς αντιμετώπισε τη χούντα, πώς συμμετειχε στο Πολυτεχνείο και με ποια αιτήματα. Δημοσιεύουμε το σχετικό απόσπασμα, ως μικρή αναφορά στην 51η επέτειο της δικτατορίας, που περιέστειλε τις ελευθερίες στη χώρα και την καθήλωσε στην ελληνορθόδοξη επαρχιώτικη κουλτούρα του πιο φοβικού αναδελφισμού - από την οποία μάλλον δεν εξήλθε ποτέ. [ΤΒJ]

William Shakespeare, Τα σονέτα, μετάφραση από τα αγγλικά: Λένια Ζαφειροπούλου, Gutenberg, Αθήνα 2016, 344 σελ.

 

Το μικρό βιβλίο με τη μετάφραση των Σονέτων του Σαίξπηρ από τον Βασίλη Ρώτα ήταν ένα από τα πρώιμα αναγνώσματά της – και την καθόρισε. Όταν αποφάσισε να μεταφράσει εκείνη τα ίδια ποιήματα, ωστόσο, ήξερε πολύ καλά το λόγο για τον οποίο η μετάφραση του Ρώτα δεν είναι λειτουργική στο σύγχρονο γλωσσικό περιβάλλον: ο Ρώτας, λέει η Λένια Ζαφειροπούλου, μεταγράφοντας τον Σαίξπηρ στα ελληνικά τον ενέτασσε στη χορεία των δημοτικιστών, τον έθετε στην υπηρεσία μιας γλωσσικής, δηλαδή μιας πολιτικής διαμάχης. Ενώ ο Σαίξπηρ δεν είναι προπαγανδιστής, στο ιδίωμά του εκφράζονται το ίδιο κι ο βασιλιάς κι ο δούλος. Τι άλλο παρατήρησε η Λένια Ζαφειροπούλου στη σχέση της με τον Σαίξπηρ και τα κείμενά του, όσο εργαζόταν για την πλήρη μετάφραση των Σονέτων, που μόλις κυκλοφόρησαν; Αναδημοσίευση από το Books’ Journal 66, Mάιος 2016.

Η συνέντευξη που ακολουθεί, ασχολείται με ένα ιδιαίτερα επίκαιρο και γνωστό πλέον θέμα, και όχι μόνον για τη Γαλλία. Αφορά το ζήτημα της «μαντήλας» και τον δημόσιο χώρο, που σύμφωνα με την γαλλική ρεπουμπλικανή θεώρηση αυτός πρέπει να παραμένει ουδέτερος από θρησκευτικές και πολιτισμικές πίστεις και τα ορατά τους σύμβολα.

Ποιητής, πεζογράφος, κριτικός και ομότιμος καθηγητής πανεπιστημίου της Νέας Ελληνικής Φιλολογίας, ο Κώστας Στεργιόπουλος, που πέθανε στις 11 Ιανουαρίου 2016, υπήρξε, εκτός από βραβευμένος συγγραφέας, και ένας από τους σημαντικότερους μελετητές της ελληνικής λογοτεχνίας. Στα τέλη του 2012, ο Κώστας Στεργιόπουλος είχε παραχωρήσει εκτενή συνέντευξη στον συνεργάτη μας Κωνσταντίνο Ηροδότου, η οποία δημοσιεύθηκε (υπό τον τίτλο: Ο Κώστας Στεργιόπουλος, η ποίηση, ο Τέλλος Άγρας και ο Καρυωτάκης) στο τεύχος 27, του Ιανουαρίου 2013, απ’ όπου την αναδημοσιεύουμε.

Juan Gabriel Vásquez, Οι πληροφοριοδότες, μετάφραση από τα ισπανικά: Αχιλλέας Κυριακίδης, Ίκαρος, Αθήνα 2015, 400 σελ.

 

Το πρότυπο του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες είναι οι ανοιχτοί ορίζοντες. Αυτοί που ανοίγουν συγγραφείς, Περουβιανοί όπως ο Βάργκας Λιόσα, Αμερικανοί όπως ο Φιλιπ Ροθ, Γάλλοι όπως ο Φλωμπέρ. Που διευρύνονται, όπως μας είπε ο συγγραφέας, από την μουσική των Βρετανών Beatles, του Βέλγου Ζακ Μπρελ και τον Γερμανού Μπαχ. Εκείνος γράφει για την Κολομβία, είναι πολίτης του κόσμου, προτιμά τον Βάργκας Λιόσα από τον Μάρκες και είναι εναργής συνείδηση, πέρα από ταμπέλες και εξιδανικεύσεις. Τον συναντήσαμε στην Αθήνα, όπου βρέθηκε για να παρουσιάσει το βιβλίο του, Οι πληροφοριοδότες.

Ανδρέας Κάλβος, Αλληλογραφία. Τόμος Α’ 1813-1818. Τόμος Β’ 1819-1869 και αχρονολόγητες επιστολές, εισαγωγή, επιμέλεια, σχολιασμός: Δημήτρης Αρβανιτάκης, με τη συνεργασία του Λεύκιου Ζαφειρίου, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2014.Ο α’ τόμος 502 σελ, ο β’ τόμος 587 σελ. 

 

Ήταν ο Κάλβος μια σκοτεινή φυσιογνωμία, όπως μας άφησε να πιστέψουμε ο Παλαμάς; Από την αλληλογραφία του προκύπτει «ένας άνθρωπος, δραστήριος, που, ναι, έχει μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του, ένας άνθρωπος που ανοίγεται σε φιλίες, που είναι σε πολλούς αγαπητός, ένας άνθρωπος που μιλάει και του μιλούν με χιούμορ. Αλλά και ένας άνθρωπος αυστηρός με τον εαυτό του, που παίρνει τη ζωή του “στα σοβαρά”», λέει στη συνέντευξή του ο ιστορικός Δημήτρης Αρβανιτάκης με αφορμή τη δίτομη έκδοση της αλληλογραφίας του Κάλβου από το Μουσείο Μπενάκη.

Υπάρχουν άνθρωποι χωρίς ηλικία – ή μάλλον άνθρωποι που δεν επιτρέπουν στη σκέψη να εφησυχάσει κι έτσι διασφαλίζουν διά βίου την πνευματική νεότητα. Ένας τέτοιος διανοούμενος είναι ο Δημήτρης Ραυτόπουλος, εμβληματική φυσιογνωμία στο χώρο της λογοτεχνικής κριτικής, συνιδρυτής της Επιθεώρησης Τέχνης, θαρραλέος, καινοτόμος και πάντοτε ενεργός, που καθόρισε εν πολλοίς το πλαίσιο του δημόσιου διαλόγου για την Αριστερά, τη λογοτεχνία και την πολιτική κριτική εδώ και περισσότερο από μισόν αιώνα. Ακούμε μια φωνή που καταφέρνει να είναι ταυτόχρονα μετριοπαθής και παθιασμένη, ακριβοδίκαιη και γι’ αυτό αυστηρή, στοχαστική χωρίς να είναι ποτέ αποστασιοποιημένη. Αναδημοσίευση εκτενούς συνέντευξης στον Μιχάλη Μοδινό και τον Ηλία Κανέλλη που, με τίτλο «Δημήτρης Ραυτόπουλος, Αριστερά και λογοτεχνική κριτική», δημοσιεύθηκε στο Books' Journal, τχ. 30, Απρίλιος 2013.

 

Σελίδα 1 από 2