Αλέξης Πολίτης, Η ρομαντική λογοτεχνία στο εθνικό κράτος (1830-1880). Ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, πνευματική κίνηση, αναγνώστες, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2017, 456 σελ.

Η κριτική επιτροπή των κρατικών βραβείων 2018 απένειμε το Βραβείο Δοκιμίου-Κριτικής κατά πλειοψηφία στον Αλέξη Πολίτη για το έργο του Η ρομαντική λογοτεχνία στο εθνικό κράτος 1830-1880. Ποίηση, Πεζογραφία, Θέατρο, Πνευματική Κίνηση, Αναγνώστες (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης). Στο τεύχος 94 του Books’ Journal δημοσιεύτηκε αναλυτικό αφιέρωμα στον Αλέξη Πολίτη και στο συγκεκριμένο έργο του και, μεταξύ άλλων, η συνέντευξη στον Ηλία Κανέλλη που ακολουθεί.

Ρίκα Μπενβενίστε, Λούνα. Δοκίμιο ιστορικής βιογραφίας, Πόλις, Αθήνα 2017, 224 σελ.

«Δηλώνει ημερομηνία άφιξης 4 Σεπτεμβρίου 1945 και επάγγελμα «οικοκυρά». «Κτηματική περιουσία: Όχι. Συγγενική περιουσία: Όχι. Εργάζεσθε; Όχι. Γραμματικαί γνώσεις: Αγράμματος. Επανεγκατασταθήκατε στην κατοικία σας: Όχι. Κατοικία: Συγγρού 37. Σημείωση: Μόλις έφτασε εκ Πολωνίας». Από τα στρατόπεδα. Το κείμενο αναδημοσιεύεται από το τεύχος 85 του Books' Journal (Μάρτιος 2018), με αφορμή τη βράβευση του βιβλίου με το βραβείο Μαρτυρίας - Βιογραφίας - Χρονικού - Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας, από την επιτροπή κρατικών βραβείων 2018. [TBJ]

Fernando Aramburu, Πατρίδα, μετάφραση από τα ισπανικά: Τιτίνα Σπερελάκη, Πατάκη, Αθήνα 2018, 720 σελ.

 

Η τρομοκρατία ήταν η μεγάλη πληγή της ισπανικής δημοκρατίας. Στο όνομα του «καταπιεσμένου βασκικού λαού», η ΕΤΑ δολοφόνησε εκατοντάδες πολίτες. Στα θύματά της συγκαταλέγονται κυρίως Βάσκοι αλλά και πολίτες από άλλες περιοχές της Ισπανίας, πολλοί από τους οποίους δεν είχαν σχέση με την πολιτική, άνδρες, γυναίκες, ακόμη και ανήλικα παιδιά. Ο συγγραφέας Φερνάντο Αραμπούρου αρνείται να ξεχάσει εκείνη τη δολοφονική μανία, γι’ αυτό ανασύρει την παρανοϊκή ιδεολογία της και τις ολέθριες συνέπειές της στο νέο του μυθιστόρημα. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 95, Φεβρουάριος 2019. [ΤΒJ]

Απόστολος Δοξιάδης, Ερασιτέχνης Επαναστάτης. Προσωπική μυθιστορία, Ίκαρος, Αθήνα 2018, 1056 σελ.

 

Οικογενειακή σάγκα, και μυθιστόρημα ενηλικίωσης, και προσωπικό απομνημόνευμα, και ιστορικό χρονικό, και τολμηρή πολιτικοκοινωνική αποτίμηση μιας ιδιαίτερα κρίσιμης περιόδου της ελληνικής Ιστορίας. Ένα απομυθοποιητικό κείμενο που αναμετράται με τη γοητεία που άσκησε τα χρόνια της Χούντας στις ζωές πολλών (και του συγγραφέα) η Αριστερά, για τις δυσκολίες της πολιτικής στράτευσης, για τους ζωτικούς μύθους όσων συμμετείχαν στην πανσπερμία των οργανώσεων, για την αδυναμία της οργανωμένης δράσης μπροστά στο σύστημα επιτήρησης της δικτατορίας. Για στόχους που χάθηκαν και για παρέες που κερδήθηκαν.

Απόστολος Δοξιάδης, Ερασιτέχνης Επαναστάτης. Προσωπική μυθιστορία, Ίκαρος, Αθήνα 2018, 1056 σελ.

 

Πράγματι, δεν είναι πολιτική ιστορία αυτά που κάναμε στη Χούντα. Ούτε καν στις υποσημειώσεις της Ιστορίας δεν θα αναφέρονται το Αντιστήριγμα, η 20ή Οκτώβρη, ο Βαλντέν, ο Απόστολος, εγώ, οι αγαπημένοι Σταύροι – ο Ερασιτέχνης Επαναστάτης πιστεύω θα βρει μια γωνιά στο σώμα της ελληνικής λογοτεχνίας, όχι όμως στο πολιτικό σώμα της Ελλάδας. Εκεί έχουν θέση μόνο οι επαγγελματίες πολιτικοί, είτε επαναστάτες είτε μεταρρυθμιστές είτε συντηρητικοί. Οι ερασιτέχνες δεν περιλαμβάνονται σε καμιά «κλαδική» ιστορία ούτε διαμορφώνουν τους κλάδους. Αυτό νομίζω δίδαξε η δεκαετία της κρίσης και η πλήρης αυτονόμηση του πολιτικού από το κοινωνικό, η θεσμική ιδιοτέλεια, η εργαλειακή χρήση της δημοκρατίας.

Συνέντευξη στον Στέφανο Καβαλλιεράκη και στον Ηλία Κανέλλη

 

Με την Αθηνά Κακούρη συναντηθήκαμε στο βιβλιοπωλείο της εκδότριάς της, της Ραχήλ Καπόν. Ο Στέφανος Καβαλλιεράκης είναι εντυπωσιασμένος περισσότερο από την ιστορική προσέγγισή της στον 20ό αιώνα, γι’ αυτό και αμέσως της θυμίζει παλιότερες χρεοκοπίες της Ελλάδας, παλιότερες περιπέτειες που θυμίζουν τη σημερινή, παλιότερους πολιτικούς ηγέτες – τον Τρικούπη, τον Βενιζέλο. Απαντά στις προκλήσεις του επαγγελματία ιστορικού, συχνά προσγειώνοντας τις απόψεις της στο πεδίο των κοινωνιών και του βιώματος. Κατάγεται από την Πάτρα και ασφαλώς γνωρίζει τη σημασία που είχε για την περιοχή της η καλλιέργεια και η εμπορία της σταφίδας, η άνοδος και η κατάρρευση της τιμής της, που προκάλεσε τεράστιο πλήγμα στις τοπικές οικονομίες. Η αναφορά στο σταφιδικό πηγαίνει τη συζήτηση στη χρεωκοπία του 1893, στον Χαρίλαο Τρικούπη, στο περίφημο «δυστυχώς επτωχεύσαμεν» - όπου όλα ξεκίνησαν από την κατάρρευση του εμπορίου της σταφίδας που νέκρωσε όλη την  Πάτρα. Η συζήτηση θα μπορούσε να έχει αρχίσει από τη μεγάλη λογοτεχνική επιτυχία της, τα Πριμαρόλια, αλλά είναι άτοπο να κάνεις αναδρομή σε μια πλούσια ζωή αρχίζοντας από τη μέση της. Πάμε λοιπόν πολύ πιο παλιά, στα πρώτα κείμενά της – και σε ένα αστυνομικό αφήγημά της που είχε δημοσιευτεί στο περιοδικό Ταχυδρόμος, πριν από τη χούντα. Ήταν μια ιστορία μυστηρίου, αναζητούνταν ο ένοχος ενός εγκλήματος στην ταχεία Καλαμάτα-Αθήνα, που άλλαζε μηχανή και φορά στον Αχλαδόκαμπο, κι εκεί, σε αυτό το μπρος-πίσω, βρισκόταν η λύση του μυστηρίου. Κάπως έτσι, με ένα αφήγημα που η ίδια δεν το θυμόταν, βρεθήκαμε να συζητάμε για την εισαγωγή της στη δημοσιογραφία, στη μετάφραση και στη λογοτεχνία. Πώς εκείνη, γυναίκα στη συντηρητική Πάτρα, αποκτά πρόσβαση στο μεγάλο περιοδικό της εποχής της και παίρνει απ’ αυτό την πρώτη επαγγελματική της ταυτότητα;

Σωτήρη Βαλντέν, Δικτατορία και αντίσταση, 1967-1974. Προσωπική μαρτυρία, Θεμέλιο, Αθήνα 2018, 480 σελ.

Το βιβλίο του Σωτήρη Βαλντέν για την αντίσταση στη δικτατορία, που χαρτογραφεί τις αντιστασιακές ομάδες της εποχής, φωτίζει τα ιδεολογικά και τα πολιτικά χαρακτηριστικά τους και καταγράφει τις προσωπικότητες που ριψοκινδύνευσαν απέναντι σε μια αστυνομοκρατούμενη πολιτεία, γίνεται αφορμή για έναν πολύ επίκαιρο απολογισμό. Το ΚΚΕ εσωτερικού και ο Ρήγας Φεραίος, που αντιστάθηκαν στη χούντα και, τη μεταπολίτευση, διεκδίκησαν ρόλο στο δημοκρατικό μέλλον της χώρας, συνέβαλαν στο ιδεολογικοπολιτικό αμάλγαμα του ΣΥΡΙΖΑ – μαζί με πρώην μέλη και στελέχη του ΚΚΕ, και άλλες δυνάμεις. Πόσο όμως συνέβαλε η κομμουνιστική Αριστερά της μεταπολίτευσης στις ιδέες και στις πρακτικές με τις οποίες κυβερνά η σημερινή κυβερνώσα Αριστερά; Οι απαντήσεις δεν είναι πάντα αναμενόμενες. Ολόκληρο το κείμενο του καθηγητή Νϊκου Αλιβιζάτου που προκάλεσε εκτεταμένες συζητήσεις, αναδημοσίευση από το Books' Journal 90. [TBJ]

Kofi Annan, with Nader Mousavizadeh, Interventions: A Life in War and Peace, Penguin Press, 2012, 512 σελ. (το βιβλίο, με τίτλο Παρεμβαίνοντας. Μια ζωή μεταξύ πολέμου και ειρήνης, θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ροπή)

Γεννημένος στην Γκάνα, με σπουδές οικονομικών και διοίκησης επιχειρήσεων, ο έβδομος γενικός γραμματέας του ΟΗΕ το διάστημα 1997-2006 επικρίθηκε συχνά για τον ρόλο του Οργανισμού σε διενέξεις όπως εκείνη στη Ρουάντα το 1994, που κατέληξε σε μια από τις μεγαλύτερες σφαγές της σύγχρονης ιστορίας, ή στην αμερικανική επέμβαση στο Ιράκ το 2003, που έγινε χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Μια βιογραφία του, που κυκλοφόρησε πρόσφατα, επιχειρεί να φωτίσει τις λεπτές ισορροπίες πάνω στις οποίες πρέπει να κινηθεί ένας διπλωμάτης δουλειά του οποίου είναι να διεκδικεί την παγκόσμια ειρήνη. Το κείμενο αναδημοσιεύεται από το τεύχος 29 του Books' Journal, με αφορμή το θάνατο του Κόφι Άνναν σε ηλικία 80 χρόνων. [TBJ]

Γιώργος Τσακνιάς (εισαγωγή, επιμέλεια, απόδοση), Η πίπα του Στάλιν και άλλα (αντι)σοβιετικά ανέκδοτα, Κίχλη, Αθήνα 2017, 216 σελ.

Τα ανέκδοτα και αυτές οι αστείες, παράλογες και πικρές βινιέτες που συνθέτουν την παρούσα συλλογή την οποία επιμελήθηκε ο Γιώργος Τσακνιάς, δείχνουν ότι και στον ολοκληρωτισμό οι άνθρωποι, κάποιοι άνθρωποι, μπορούσαν να σκέφτονται με το γέλιο.

Το τελευταίο re-branding της παλαιάς Ελλάδας στα χρόνια της θρησκευτικής μεταρρύθμισης του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου

Ποιες αλλαγές σηματοδότησε η εδραίωση της μονοκρατορίας του Κωνσταντίνου στον τρόπο που η πόλη και οι εκπρόσωποί της απευθύνονταν προς την κεντρική εξουσία επιδιώκοντας την εύνοιά της; Με ποιον τρόπο ανταποκρίθηκαν ο Κωνσταντίνος και οι άμεσοι διάδοχοί του στη μακρά παράδοση της ειδικής σχέσης μεταξύ των ρωμαίων αυτοκρατόρων και μιας πόλης με ιδιαίτερο συμβολικό βάρος; Τι σήμαινε για την Αθήνα και την παλαιά Ελλάδα η υιοθέτηση του χριστιανισμού ως θρησκείας του αυτοκράτορα καθώς και η ίδρυση της Νέας Ρώμης στην Ανατολή;

Σελίδα 1 από 5