Τετάρτη, 25 Μαρτίου 2015

Λι Κουάν Γιου: το παράδοξο της Σιγκαπούρης

Κατηγορία Blog
Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο blog
O Λι Κουάν Γιου, τη δεκαετία του 1950. O Λι Κουάν Γιου, τη δεκαετία του 1950. jamalrafaie.com

Λι Κουάν Γιου, ηγέτης της Σιγκαπούρης, που πέθανε πλήρης ημερών πριν από λίγες ημέρες, ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς ηγέτες που έβγαλε η ασιατική ήπειρος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, παρ’ ότι για αρκετούς αναλυτές της ασιατικής πολιτικής είναι μια αμφιλεγόμενη ιστορική μορφή. Πώς ο αυταρχικός Γιου οδήγησε μια πρώην μικρή αποικία στην ανεξαρτησία από τη Μεγάλη Βρετανία και στη διάρρηξη των δεσμών με την καιροφυλακτούσα Μαλαισία; Και πώς την έκανε ακμάζουσα χώρα, οι πολίτες της οποίας απολαμβάνουν υψηλά επίπεδα ζωής;

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο στην προσωπική ιστορία του ηγέτη της Σιγκαπούρης από το 1965 ώς το 2000 είναι ότι o Γιου κυβέρνησε τη Σιγκαπούρη με σιδερένια πυγμή, αλλά η διακυβέρνησή του ήταν ένα είδος φωτισμένης δεσποτείας.

Βεβαίως, το καθεστώς της χώρας ήταν (και είναι) ουσιαστικά απολυταρχικό, καθώς οι εκλογές ήταν (και είναι) τυπική διαδικασία. Οι αντίπαλοι του Γιου φυλακίζονταν χωρίς δίκη ή στερούνταν τη δυνατότητα να αντιπαρατεθούν πολιτικά στην ηγεσία του, ενώ μόνο μια φορά, το 1969, η χώρα αντιμετώπισε σοβαρή κοινωνική αναταραχή. Όμως, εν αντιθέσει με τις κατασκευασμένες εν πολλοίς εθνικές ταυτότητες σε χώρες της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής, ο Γιου κατάφερε οι κάτοικοι της χώρας του να συνειδητοποιήσουν μια ενιαία εθνική ταυτότητα, που εμπεδώθηκε σε σχέση με τις δυο χώρες γίγαντες με τις οποίες η Σιγκαπούρη συνορεύει, τη Μαλαισία και την Ινδονησία, που και οι δύο έχουν επεκτατικές βλέψεις.

Αλλά γιατί συζητούμε για τη Σιγκαπούρη; Τι μπορεί όμως να μας διδάξει το παράδειγμα της τόσο μακρινής αυτής χώρας, και ειδικότερα ο Λι Κουάν Γιου;

Τα πέντε εκατομμύρια του πληθυσμού της χώρας απολαμβάνουν από τα υψηλότερα κατά κεφαλήν εισοδήματα στον κόσμο. Η Σιγκαπούρη είναι το κορυφαίο περιβάλλον για το επιχειρείν στην Ασία.

Η μονοκρατορία του Γιου, κατά συνέπεια, δεν εγκαθιδρύθηκε μέσω του φόβου και αιματηρής καταπίεσης, αλλά μέσω ενός πραγματιστικού οράματος για τη δημιουργία μιας χώρας που θα ήταν εργασιακός παράδεισος. Το κράτος μέσω του διορισμού υψηλής εκπαίδευσης τεχνοκρατών δημιουργήθηκε και στελεχώθηκε για να προσφέρει λύσεις για τους πολίτες. Την εποχή που στον Τρίτο Κόσμο, οι χώρες (στα πρότυπα της Ελλάδας) κατά κανόνα αρνούνταν αυτιστικά τις ξένες επενδύσεις, η Σιγκαπούρη είχε εκπονήσει, από το 1967 κιόλας, ένα εθνικό σχέδιο προσέλκυσης ξένων επενδύσεων που της προσέφερε ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης άνω του 8% κατά μέσο όρο για 35 χρόνια. Ο Γιου, αντί, όπως συνήθιζαν οι Αφρικανοί και οι Άραβες ηγέτες, να ταξιδεύει με πολυτελή τζετ και να ζει σε βίλες, τιμωρούσε σκληρά οιονδήποτε χρησιμοποιούσε δημόσια εξουσία για ίδιον όφελος. Ο στόχος ήταν να εμπνεύσει τους νέους της Σιγκαπούρης να επιστρέψουν από τα αμερικανικά και τα βρετανικά κολέγια και τις εταιρείες όπου είχαν διαρρεύσει και να προσφέρουν στη χώρα τους, με αντάλλαγμα υψηλότατους μισθούς.

Ασφαλώς η Σιγκαπούρη δεν είναι ο παράδεισος επί της γης. Η μονοκρατορία του Λαϊκού Κόμματος αμφισβητείται όλο και περισσότερο, από την αναδυόμενη μορφωμένη μεσαία τάξη, η οποία αναζητά εναλλακτικές πολιτικές λύσεις. Επίσης, η ελευθερία του Τύπου και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι φλέγοντα θέματα, και η προστασία τους παραμένει εκκρεμής.

Όμως, η Σιγκαπούρη του Γιου θα μείνει στην ιστορία ως το κράτος που λύνει προβλήματα, αντί να τα δημιουργεί, για τους πολίτες. Μήπως η λύση είναι να καλέσουμε τεχνοκράτες από τη Σιγκαπούρη για να μας υποδείξουν πώς, από τριτοκοσμικό κράτος παρίας, γίνεται μια χώρα ανταγωνιστική σε όλα τα επίπεδα;

Ιωάννης Μαντζίκος

Υποψήφιος διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων με ειδίκευση στις αφρικανικές υποθέσεις. Σε λίγο κυκλοφορεί το βιβλίο του, Al Qaeda: The Transformation of Terrorism in the Middle East and North Africa (PSI Guides to Terrorists, Insurgents, and Armed Groups) (με τον Denise N. Baken)

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά