Δευτέρα, 09 Ιουνίου 2014

Grexit και ανασχηματισμός: μια ρετρό ματιά

Κατηγορία Blog
Γράφτηκε από  Γιώργος Προκοπάκης
Ο Γιάννης Στουρνάρας. Ο Γιάννης Στουρνάρας. Αρχείο The Books' Journal

Η μετακόμιση του κ. Στουρνάρα στην Τράπεζα της Ελλάδος φαίνεται μια λογική επιλογή. Πλην όμως, στις δύσκολες διαπραγματεύσεις για την οριστική λύση του ελληνικού προβλήματος χρέους δεν είναι καθόλου σίγουρο πως η βοήθεια της Παναγίας αρκεί. Από τον Γιώργο Προκοπάκη 

 Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, η υπόθεση του ανασχηματισμού δεν έχει λήξει. Θεωρείται όμως βέβαιη η αντικατάσταση του κ. Στουρνάρα από τη θέση του ως ΥΠΟΙΚ. Το (ενδεχόμενο) τέλος εποχής Στουρνάρα έχει υψηλούς συμβολισμούς:


*Ο πρωθυπουργός και το πολιτικό σύστημα επαναφέρουν την τάξη που είχε διασαλευθεί: ο τεχνοκράτης, μνημονιακός που είχε την εμπιστοσύνη των δανειστών έκανε τη δουλειά του – να κρατήσει τη χώρα στο ευρώ – και τώρα αναλαμβάνουν ξανά οι πολιτικοί την καθοδήγηση της οικονομίας.
*Οι βουλευτές και οι κομματικοί μηχανισμοί που βλέπουν μπροστά στα μάτια τους το φάσμα των επόμενων εκλογών βολεύονται με την ανάδειξη της θυσίας τους να ψηφίζουν τους εφαρμοστικούς νόμους παρά τη θέλησή τους, τους οποίους έφερνε αυτός ο στυγνός τεχνοκράτης κατ’ επιταγήν της τρόικας.
*Ο ίδιος ο κ. Στουρνάρας, αφού έχει εξασφαλισθεί η παραμονή στο ευρώ, γνωρίζει πως δεν υπάρχει περιθώριο περαιτέρω δημοσιονομικών μέτρων και απαιτείται η μετάβαση σε άλλο πλαίσιο – επανεκκίνησης της οικονομίας – στο οποίο ο ίδιος δεν μπορεί να ανταποκριθεί με την απαίτηση να ικανοποιεί ταυτόχρονα τις επιθυμίες της πολιτικής τάξης.

Σε κάθε μια από τις περιπτώσεις, ο κ. Στουρνάρας είναι ο «κακός» της υπόθεσης. Χρήσιμος μέχρι να σκίσουμε τα Μνημόνια – αναποτελεσματικός από κει και πέρα. Τώρα αναλαμβάνουν οι «καλοί»!
Θα επιχειρήσουμε μια βόλτα στο καλοκαίρι του 2012. Πρόσφατα από τα δημοσιεύματα των Financial Times και τα βιβλία που εκδόθηκαν, μάθαμε με λεπτομέρειες αυτό που σε κάποιους από μας ήταν φανερό και τότε: το Grexit, η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ, κάθε άλλο παρά μπλόφα ήταν. Η ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας κρεμόταν από μια κλωστή. Κυβέρνηση είχαμε την τριμερή της σωτηρίας -ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ-, πλην όμως και οι τρεις σωτήρες είχαν υποσχεθεί στο εκλογικό σώμα και στους μηχανισμούς τους τα γνωστά: αναδιαπραγμάτευση, απαγκίστρωση, επιμήκυνση και δε συμμαζεύεται. Ο κ. Στουρνάρας μετέσχε σε Eurogroup πρώτη φορά στις 28 Ιουνίου 2012. Την επομένη, οι μικροί της τότε συγκυβέρνησης, Βενιζέλος και Κουβέλης, του τραβούσαν το αυτί γιατί, λέει, δεν έθεσε θέμα αναδιαπραγμάτευσης του Μνημονίου. Ακολούθησε ένας μήνας αντεγκλήσεων με αντιμνημονιακές κορώνες – μέσα από την κυβέρνηση σωτηρίας! Ο κ. Βενιζέλος, με την υποτιθέμενη εμπειρία του ως διαπραγματευτής για το PSI, έφθασε να προτείνει συγκεκριμένα μέτρα μείωσης του χρέους κατά €91 δις – ακόμη αυτά περιμένουμε! Αυτό που φαίνεται να έγινε μέσα στον Ιούλιο 2012 ήταν η αναγνώριση από τον κ. Σαμαρά της ήττας της δικής του πολιτικής. Την 1 και 3 Αυγούστου 2012 έγιναν δύο δραματικές συναντήσεις της τριμερούς. Έγιναν πολλές διαβουλεύσεις για κοινή στάση Βενιζέλου-Κουβέλη και το απόγευμα της 3/8 είχαμε τη δήλωση από τους μικρούς «ο υπεύθυνος πρωθυπουργός ας αναλάβει τις ευθύνες του» και από τον κ. Σαμαρά «θα προχωρήσουμε με όσους είναι αποφασισμένοι». Η πολιτική Στουρνάρα είχε κατισχύσει! Κανείς εκ των Βενιζέλου-Κουβέλη δεν θέλει να ανακαλούμε στη μνήμη τις δηλώσεις εκείνης της ημέρας.

Το θρίλερ δεν τελείωσε τότε. Τρεις μέρες μετά, η ΕΚΤ έδωσε την «τεχνική λύση» για να πληρωθεί το χρεολύσιο της 18/8/2012 χωρίς να έχουν εκταμιευθεί οι δόσεις. Με την καταφυγή στον αστρονομικού ύψους βραχυπρόθεσμο δανεισμό των €18.2 δις, η Ελλάδα είχε πάρει παράταση τριών μηνών. Στις 14/8 εμφανίζεται στους Financial Times το γνωστό ως «σχέδιο Μουρμούρα» (από τον σύμβουλο του πρωθυπουργού) το οποίο προέβλεπε επιμήκυνση του Μνημονίου χωρίς πρόσθετη βοήθεια. Καθαρή αυτοκτονία! Ο κ. Στουρνάρας επί μερικές ημέρες στις οφ δε ρέκορντ συνομιλίες του με δημοσιογράφους τόνιζε με κάθε δυνατό τρόπο τον παραλογισμό της πολιτικής αυτής. Έδωσε τη μάχη και μέσα στην κυβέρνηση – και την κέρδισε. Με καθυστέρηση ενός μηνός, το πλαίσιο της μελλοντικής συμφωνίας με τους εταίρους κατατέθηκε 24 Σεπτεμβρίου 2012 και δυο βδομάδες μετά ήλθε η κ. Μέρκελ. Τα υπόλοιπα, από κει και πέρα, μπορεί να τα είχε χειρισθεί και άλλος. Όμως, τη μάχη του ευρώ την έδωσε και την κέρδισε ο κ. Στουρνάρας. Όσο και να μας εκπλήσσει, ο κ. Σαμαράς πειθόμενος σε κάθε στάδιο, έριξε το πολιτικό του βάρος για να περάσει η πολιτική Στουρνάρα – όχι η δική του, ούτε τα Ζάππεια. Ζούμε λοιπόν την ευχάριστα παράλογη κατάσταση, η κατά κράτος ήττα των πολιτικών των τριών εταίρων της τότε συγκυβέρνησης να είναι η νίκη της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας. Επιστέγασμα της επιτυχημένης πολιτικής Στουρνάρα ήταν η απόφαση του Νοεμβρίου 2012, η ξεκάθαρη απομάκρυνση του κινδύνου του νέου εθνικού νομίσματος.

Επανερχόμενοι στα σημερινά, βλέπουμε μια κατάσταση με κάποιες ομοιότητες με τον Αύγουστο 2012. Η πολιτική διαχείριση απαιτεί την αποφοίτηση από τα Μνημόνια, άρα και τον τερματισμό της οικονομικής ενίσχυσης από την τρόικα και τους εταίρους. Ο Στουρνάρας του 2012 θα αντιστεκόταν – το πρωτογενές πλεόνασμα δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι είναι διατηρήσιμο, η μηχανή της οικονομίας δεν έχει πάρει ακόμη στροφές. Η διαφορά είναι πως υπάρχει το μαξιλάρι του ΤΧΣ, κάπου €11 δις που δεν διετέθησαν κατά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, το οποίο μπορεί να αυξηθεί σημαντικά με την πρόοδο της επανιδιωτικοποίησης των τραπεζών. Κατά τούτο, η μετακόμιση του κ. Στουρνάρα στην ΤτΕ φαίνεται μια λογική επιλογή. Πλην όμως, στις δύσκολες διαπραγματεύσεις για την οριστική λύση του ελληνικού προβλήματος χρέους δεν είναι καθόλου σίγουρο πως η βοήθεια της Παναγίας αρκεί.

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά