Σάββατο, 26 Απριλίου 2014

Η αγιοποίηση δυο παπών: παλιό κρασί σε νέες φιάλες

Κατηγορία Blog
Γράφτηκε από τον 
Ο πάπας Ιωάννης Παύλος ΙΙ. Από σήμερα και άγιος. Ο πάπας Ιωάννης Παύλος ΙΙ. Από σήμερα και άγιος.

Στις 27 Απριλίου[i] λαμβάνει χώρα στη Ρώμη η τελετή της ταυτόχρονης αγιοποίησης δυο παπών που σημάδεψαν την πορεία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας τον 20ό αιώνα.

Ο Ιωάννης ΧΧΙΙΙ (1958-63) είναι λιγότερο γνωστός στους νεότερους αλλά η θέση του στην ιστορία του καθολικισμού είναι εξασφαλισμένη διά της συγκλήσεως της Β’ Βατικανής Συνόδου(1962-1965), της πολυπληθέστερης από άποψη συμμετεχόντων συνόδου της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και της πιο ρηξικέλευθης σε ζητήματα των σχέσεων της Εκκλησίας με τον σύγχρονο κόσμο. Πέραν τούτων, ο πάπας εκείνος υπήρξε ένας χαρισματικός άνθρωπος σε προσωπικό επίπεδο, ιδιότητα την οποία δεν μοιράζονται άπαντες οι έχοντες εκσυγχρονιστικές τάσεις στη χώρα μας και διεθνώς. Η ανανέωση αυτή είχε κόστος, όπως έδειξε και η περίπτωση του γάλλου αρχιεπισκόπου Μαρσέλ Λεφέβρ, η παρουσία του οποίου στο τέλος οδήγησε σε σχίσμα[ii] το οποίο ούτε η μεταθανάτια άρση του αφορισμού ούτε οι  προσπάθειες του Βενεδίκτου του ΧVIδεν κατόρθωσαν να λειάνουν.

Ο δεύτερος αγιοποιούμενος, ο Ιωάννης Παύλος ΙΙ (1978-2005), δεν χρειάζεται συστάσεις, τουλάχιστον για όσους βρίσκονται στη μέση ηλικία, αφού υπήρξε μια από τις πλέον φωτογενείς προσωπικότητες της εποχής του. Ο Ιωάννης Παύλος ΙΙ υπήρξε συντηρητικός σε θέματα ηθικής αλλά και διοίκησης, χωρίς τίποτα από αυτά να του φαίνεται. Διατηρούσε ένα ανοιχτό προφίλ με συντηρητικό περιεχόμενο[iii] χωρίς αυτό να τον εμποδίσει να γίνει εξαιρετικά δημοφιλής.

Οι τελετές αγιοποίησης προβλέπονται λαμπρές και επικερδείς και ειδική ιστοσελίδα έχει αναρτηθεί από το Βατικανό (http://www.2popesaints.org/IT/Home). Για όσους η Ρώμη τους πέφτει κομματάκι μακριά, έχει προβλεφθεί η απ’ ευθείας μετάδοση των εκδηλώσεων με   υπερσύγχρονα μέσα.

Στο εμβριθές βιβλίο τους για την ιστορία του Ευρωπαϊκού Καθολικισμού μετά το 1750, οι NicholasAtkinκαι FrankTallet αναφέρουν ρητά ότι «η δυτικοευρωπαϊκή κοινωνία έχει πάψει να προσδιορίζεται στο πλαίσιο ενός θρησκευτικού παραδείγματος»[iv]. Αυτό είναι αλήθεια, όπως όμως είναι αλήθεια ότι η Ευρώπη έχει πάψει να είναι πλέον το κέντρο του κόσμου, όπως είχε ήδη επισημάνει ο Παναγιώτης Κονδύλης πριν την αλλαγή του αιώνα.[v]

Μπροστά στην ανάδυση διαφόρων ανησυχητικών πολιτικών και πολιτισμικών φαινομένων, κάποιοι και στη χώρα μας βλέπουν ως λύση την «επανασύσταση της χριστιανικής κοινωνίας σε επίπεδο διανοητικό και όχι συναισθηματικό»[vi] αντιλαμβανόμενοι παράλληλα ότι «κάτι τέτοιο θα αποτελούσε εξέλιξη επαναστατική και ως εκ τούτου ανεπιθύμητη για την κρατούσα τάξη διεθνώς»[vii]. Σίγουρα τα μέλη της ευρωπαϊκής και διεθνούς ελίτ δεν θα σπεύσουν να αγκαλιάσουν έναν οργανισμό που πρεσβεύει, π.χ., ότι από όλη την πολύμορφη ανθρώπινη σεξουαλικότητα η μόνη πράξη που δεν αποτελεί αμαρτία είναι η συνουσία μεταξύ δύο συζύγων διαφορετικού φύλου με σκοπό την τεκνοποίηση. Κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ περιοριστικό για ανθρώπους με entrepreneurialspirit! Επίσης ένα άλλο εμπόδιο, πιθανόν μεγαλύτερο από το πρώτο που μπορεί να ξεπεραστεί μέσω της υποκρισίας, είναι η τωρινή στροφή του πάπα Φραγκίσκου σε μια κοινωνική ατζέντα που με πολιτικά κριτήρια να χαρακτηριστεί κεντροαριστερή και η οποία μπορεί να θέλγει πολλούς μέσους ανθρώπους κατά τα άλλα μέτριας θρησκευτικότητας, πλην όμως απομακρύνει τους λιγότερους αλλά πλουσιότερους και κοινωνικά βαρύνοντες ανθρώπους των διεθνών ελίτ.[viii]

Ωστόσο, οι αγιοποιήσεις, εκτός από επικερδείς και παρέχουσες ευκαιρίες για δημόσιες σχέσεις, αποτελούν κυρίως πράξεις επίτασης της καθολικής ταυτότητας παγκοσμίως, έστω κι αν αναφέρονται σε δύο ανθρώπους που υπήρξαν «Ευρωπαίοι», ο ένας δε ήταν Ανατολικοευρωπαίος…

Υποθέτω ότι οι εκδηλώσεις θα προκαλέσουν στη γειτονική Ιταλία αντιδράσεις παρόμοιες με αυτές που θα προκαλούσε στις αντίστοιχες δυνάμεις εδώ η διοργάνωση μιας φιέστας για την αγιοποίηση του μακαριστού Χριστόδουλου (με την επιφύλαξη ότι μια τέτοια αναλογία θα ταίριαζε περισσότερο στο Ιωάννη Παύλο ΙΙ παρά στον Ιωάννη ΧΧΙΙΙ). Σίγουρα, κάποιοι θα κατηγορήσουν τους εκεί αμφισβητίες ως «προδότες» και έτσι όλοι θα βεβαιωθούμε για την παγκοσμιότητα των πολιτικών στάσεων που μας καθιστούν ικανούς να δεχόμαστε ή να απορρίπτουμε μηνύματα οικουμενικής εμβέλειας…



[i]  Η ημερομηνία της λειτουργίας της αγιοποίησης είναι συμβατική. Οι εκδηλώσεις κρατούν από τις  22 έως τις 28 Απριλίου.

[ii] NicholasAtkin & FrankTallett, Priests, PrelatesandPeople: AHistoryofEuropeanCatholicismsince 1750 [Ιερείς, Πρελάτοι και Λαός: Μια Ιστορία του Ευρωπαϊκού Καθολικισμού από το 1750], I.B.TaurisΛονδίνο-Νέα Υόρκη, 2003, σσ. 296-297 για τις απόψεις και τις πρακτικές του συντηρητικού αρχιεπισκόπου.

[iii] JohnCornwell, ThePopeinWinter: TheDarkFaceofJohnPaulII’sPapacy [Ο πάπας το χειμώνα: Η σκοτεινή όψη της παποσύνης του Ιωάννη Παύλου ΙΙ] PenguinBooks 2005. Στο βιβλίο αυτό, όπως μαρτυρά και ο τίτλος του, ο έγκριτος δημοσιογράφος αναδεικνύει πίσω από το αγαθό προφίλ των ΜΜΕ έναν άνθρωπο με σιδηρά πυγμή και βούληση εξουσίας, καθώς και με πολύ συντηρητική ατζέντα σε ζητήματα ηθικής.

[iv]  NicholasAtkin & FrankTallett, Priests, PrelatesandPeople: AHistoryofEuropeanCatholicismsince 1750 [Ιερείς, Πρελάτοι και Λαός: Μια Ιστορία του Ευρωπαϊκού Καθολικισμού από το 1750] I.B.Tauris, Λονδίνο-Νέα Υόρκη 2003, σ. 312.

[v] Παναγιώτης Κονδύλης, Από τον 20ό στον 21ο αιώνα: Τομές στην πλανητική πολιτική περί το 2000, Θεμέλιο, Αθήνα 1998, σσ. 100-103.

[vi]  Κώστας Ιορδανίδης, «Παγανιστικές αναβιώσεις», εφημ. Η Καθημερινή, 2/5/2013

[vii] Κώστας Ιορδανίδης, ό.π.

[viii] Για μια ενδιαφέρουσα συζήτηση επάνω σε αυτή την προβληματική ενδείκνυται η παρακολούθηση του αντίστοιχου επεισοδίου της εκπομπής Quadrigaτης DeutscheWelleστη διεύθυνση http://www.dw.de/quadriga-pope-francis-a-year-of-change-2014-03-13/e-17444571-9798

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά