Pierre-André Taguieff

Pierre-André Taguieff

Φιλόσοφος και ιστορικός πολιτικών ιδεών, διευθυντής ερευνών στο CnrS, διδάσκει στο ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού. Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία του:Ο ρατσισμός (1998), Παγκοσμιοποίηση και Δημοκρατία (2002), Ο μύθος των «Σοφών της Σιών» (2006),Θεωρίες συνωμοσίας (2010), Τι είναι αντι-σημιτισμός; (2011), Ο νέος εθνικολαϊκισμός (2013).

Τι είναι ο «μακρονισμός»; Η νίκη του Εμμανουέλ Μακρόν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του Μαΐου, τροφοδοτώντας κύματα ενθουσιασμού στους ευρωπαϊστές, αλλά και απορίες στους αντιπάλους του, στάθηκε ικανή ώστε ο δημοσιογραφικά, κατ’ αρχήν, να κατασκευασθεί ο όρος «μακρονισμός». Όρος ο οποίος έγινε συνώνυμος της εκλογικής επιτυχίας αφού, για πρώτη φορά μετά το πείραμα του μπλαιρισμού, η φόρμουλα του νέου (και νεαρού) γάλλου προέδρου πέτυχε την από πολλούς προσδοκώμενη δημιουργία μιας κεντρώας συναίνεσης απωθώντας τα λαϊκιστικά «άκρα». Τη συναίνεση αυτή ορισμένοι αναλυτές τη χαρακτήρισαν «φιλελεύθερη», κάποιοι άλλοι «λαϊκιστική».

Το κείμενο που ακολουθεί είναι το τελευταίο κεφάλαιο (τα «συμπεράσματα») από το υπό έκδοση (20/4/2017) στα γαλλικά του νέου βιβλίου του φιλόσοφου, πολιτολόγου και ιστορικού των ιδεών Πιέρ-Αντρέ Ταγκιέφ (Pierre-André Taguieff) με τίτλο: Ο Ισλαμισμός και εμείς. Να σκεφθούμε τον απρόβλεπτο εχθρό (L’Islamisme et nous. Penser l’ennemi imprévu, Παρίσι, CNRS Éditions, 2017). Κρίναμε σκόπιμο να μεταφράσουμε αυτό το μέρος του βιβλίου που ακολουθεί, γιατί ορίζει και διασαφηνίζει, κατά το δυνατόν, τις περίπλοκες σχέσεις μεταξύ ισλάμ, ισλαμισμού και ισλαμοφοβίας, κάτι που λείπει και από τον σχετικό δημόσιο διάλογο στην Ελλάδα. Ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης θα μπορούσε, για το θέμα αυτό, να ανατρέξει κυρίως και στο οικείο κεφάλαιο περί «τζιχαντισμού», το οποίο περιλαμβάνεται στο βιβλίο του Π.-Α. Ταγκιέφ, που εκδόθηκε πριν ένα μήνα στα ελληνικά (εκδ. «Επίκεντρο»), με τίτλο: Ο εξτρεμισμός και τα είδωλά του. Επίκαιρες σκέψεις για τον τζιχαντισμό, την άκρα δεξιά, τον αντισημιτισμό, τον λαϊκισμό και τη συνωμοσιολογία. - Ανδρέας Πανταζόπουλος

Το κείμενο που ακολουθεί, είναι ένα μικρό απόσπασμα από το νέο βιβλίο του Πιέρ-Αντρέ Ταγκιέφ (Pierre-André Taguieff) που, υπό τον γενικό τίτλο Ο εξτρεμισμός και τα είδωλά του, κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Επίκεντρο. Πρόκειται για τέσσερα κείμενα και μία συνέντευξη του Γάλλου φιλόσοφου, πολιτολόγου και ιστορικού των ιδεών, εκ των οποίων τα τρία από αυτά είναι ώς τώρα αδημοσίευτα (τόσο στην ελληνική όσο και στη γαλλική γλώσσα). Σε αυτά τα επίκαιρα κείμενα (τα οποία έχουν ουσιαστικά γραφεί τον Δεκέμβριο του 2016), ο Π.-Α.Ταγκιέφ ελέγχει τους όρους «εξτρεμισμός» και «ριζοσπαστισμός», συσχετίζοντάς τους με τη σημερινή άκρα δεξιά, την ισλαμιστική τρομοκρατία, τον λαϊκισμό, τη συνωμοσιολογία, και τη νέα εβραιοφοβία, δηλαδή τον σημερινό αντισημιτισμό, του οποίου βασικός στόχος είναι η αμφισβήτηση της ύπαρξης του Ισραήλ, μέσω της «αντισιωνιστικής κριτικής» σε αυτό. Ο Ταγκιέφ, στο απόσπασμα που προδημοσιεύεται εδώ, θεωρώντας τον «αντισιωνισμό» ως την βασική μορφή που προσλαμβάνει σήμερα ο αντισημιτισμός, δηλαδή η νέα εβραιοφοβία, ασκεί καταλυτική κριτική σε εκείνη την θέση (ιδιαίτερα δημοφιλή μεταξύ αρκετών προοδευτικών διανοουμένων) σύμφωνα με την οποία η ισλαμοφοβία έχει υποκαταστήσει τον αντισημιτισμό.

Ανδρέας Πανταζόπουλος

Μία επίκαιρη συνέντευξη του καθηγητή Pierre-André Taguieff για το σημερινό φαινόμενο του λαϊκισμού σε Ευρώπη και ΗΠΑ*.

Η οικουμενική ιστορία είναι γεμάτη από πραγματικές, επιτυχημένες ή αποτυχημένες, συνωμοσίες. Η ιστορία των πραγματικών συνωμοσιών είναι αδιαίρετη της πολιτικής ιστορίας.  Αλλά η οικουμενική ιστορία είναι γεμάτη και από φανταστικές συνωμοσίες, που είναι αντικείμενα συλλογικών πίστεων. Πρόγευση από ένα εκτενές δοκίμιο που δημοσιεύεται στη χάρτινη έκδοση του Books' Journal, τεύχος 67, που κυκλοφορεί σε βιβλιοπωλεία και περίπτερα, σε ολόκληρη την Ελλάδα.