Τίποτα τελικά, κανένα ανθρώπινο, κοινωνικό project  δεν είναι «μη αναστρέψιμο» (irreversible), είτε αυτό λέγεται Σοβιετική Ένωση είτε Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Κατά κανόνα, ένα κατακλυσμιαίο γεγονός, μια βαθιά κρίση (που σπανίως έχει προβλεφθεί εκ των προτέρων) τέμνει τη μια ιστορική περίοδο από την άλλη, την παλαιά από τη νέα. Αναδημοσίευση από το Books' Journal 71, Νοέμβριος 2016.

Είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς την έκβαση του δημοψηφίσματος (όπως κάθε δημοψηφίσματος) για την παραμονή της Βρετανίας στην ΕΕ ή όχι. Αλλά εάν, όπως κάπως διαφαίνεται, το αποτέλεσμα είναι υπέρ της παραμονής, τότε μια μεγάλη, διαχρονική εκκρεμότητα για την Ευρώπη θα έχει κλείσει, ένας πονοκέφαλος θα έχει περάσει.

Οπωσδήποτε, η ισχύς μιας χώρας δεν εξαρτάται μόνο και αποκλειστικά από τις ένοπλες δυνάμεις της. Εξαρτάται από την ευρωστία της οικονομίας της, την αξιοπιστία, την εικόνα  και την ελκυστικότητα που μπορεί να έχει στο περιφερειακό και διεθνές σύστημα, από παράγοντες δηλαδή που της  επιτρέπουν να ασκήσει επιρροή και που αθροιστικά ταξινομούνται ως μέσα ήπιας ισχύος (softpower). Και σε αυτό το πεδίο, η σημερινή Ελλάδα έχει διολισθήσει επικίνδυνα. Αναδημοσίευση από το Books' Journal 65, Απρίλιος 2016.

Στη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης η χώρα - κλειδί βρίσκεται εκτός ΕΕ και λέγεται Τουρκία. Με τη χώρα αυτή έχει συμφωνηθεί ένα «Σχέδιο Δράσης» το οποίο μέχρι στιγμής δεν έχει υλοποιηθεί για πολλούς λόγους. Πρέπει να υλοποιηθεί και, μεταξύ άλλων, χρειάζεται, στο πλαίσιο του Σχεδίου αυτού, να συμφωνηθεί η απ’ ευθείας μετεγκατάσταση προσφύγων από το τουρκικό έδαφος σε χώρες μέλη της ΕΕ

Η επιβίωση της Ένωσης μπορεί να απειληθεί από μια διαφορετικής τάξης και περιεχομένου πολιτική διαδικασία: την εντυπωσιακή εκλογική πρόοδο που έχουν καταγράψει μέσα στο 2015 οι ακροδεξιές, εθνολαϊκιστικές, σε ορισμένες περιπτώσεις ανοιχτά φασιστικές δυνάμεις στην Ευρώπη. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τεύχος 62, Ιανουαρίου 2016.

Εάν με το τέλος της τριετίας του μνημονίου (και με την προϋπόθεση ότι στο ενδιάμεσο δεν θα συμβεί κάποιο δραματικό ατύχημα) η Ελλάδα δεν θα έχει καταφέρει να επανέλθει στις αγορές ως λίγο-πολύ αξιόπιστη  χώρα, τότε η έξοδος από το ευρώ, το Grexit, θα γίνει πραγματικότητα καθ’ όλα αναπόφευκτη. Αναδημοσίεση από το Books' Journal 58, Σεπτέμβριος 2015, που κυκλοφορεί.

Μπορεί να γίνει, τελικά, η  Ελλάδα μια σύγχρονη, κανονική ευρωπαϊκή χώρα; Η λογική, το μυαλό μου, υπαγορεύουν ως απάντηση ένα: «δεν ξέρω». Η καρδιά μου, το συναίσθημα, μου λένε ότι θα αντιστραφεί, πρέπει να αντιστραφεί. Και γι’ αυτό ο ρόλος των ευρωπαϊκών δυνάμεων είναι καθοριστικός αυτή την περίοδο...