Πέμπτη, 16 Απριλίου 2020

Η έξοδος

Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Ημερολόγιο πανδημίας web only

ΧΧV. 16/4/2020. Αναλογίζομαι πότε θα μπορέσουμε να βγούμε από την καραντίνα, τη γενική και συλλογική απραξία. Φυσικά το θέμα αφορά κυρίως τους ειδικούς επιστήμονες, καθώς είναι αυτοί που θα εισηγηθούν τι πρέπει να γίνει.Εγώ κάνω σκέψεις έτσι ώστε να μπορώ να κατανοήσω καλύτερα την απαιτούμενη έξοδο από το σύνθετο και απειλητικό περιβάλλον της πανδημίας, καθώς από την άλλη πλευρά οι κοινωνικές, οικονομικές και παραγωγικές βλάβες θα παγιώνονται και θα είναι δυσκολότερη η ανάταξή τους.

Την εποχή της αβεβαιότητας και του φόβου, η λήψη μέτρων, ακόμη και των πιο σκληρών, είναι αποδεκτή καθώς απαλύνει τα σχετικά αισθήματα των πολιτών. Η επιτυχία των μέτρων δημιουργεί μια κατάσταση προσκόλλησης σ’ αυτό το επιτυχές περιβάλλον που είναι δύσκολο να εγκαταλειφθεί επειδή μπορεί τα επιτεύγματα να καταρρεύσουν. Αλλιώς, τι είχες τι έχασες.

Φυσικά τα μέτρα αίρονται κάτω από συγκεκριμένες και μετρήσιμες προϋποθέσεις, που θα έχουν διαφοροποιήσει την κατάσταση η οποία επέβαλε την λήψη τους.

Στο πλαίσιο αυτό ας ανακαλέσουμε τους λόγους για τους οποίους λήφθηκαν τα μέτρα: για να επιπεδωθεί η καμπύλη νέων κρουσμάτων, να καθυστερήσει δηλαδή η διασπορά του συγκεκριμένου ιού στην κοινότητα, που μετράται με τον δείκτη μεταδοτικότητας R0, έτσι ώστε:

Πρώτον, το σύστημα υγείας να μπορέσει αφενός να αντιμετωπίσει την αυξημένη ζήτηση των πιεστικών αναγκών και αφετέρου να μεταρρυθμιστεί ώστε ν’ αποκτήσει μεγαλύτερη δυνατότητα προσφοράς των απαιτούμενων υπηρεσιών

Δεύτερον να δημιουργηθεί λυσιτελές φάρμακο, ειδικό για την ασθένεια, ή, ακόμα καλύτερα, αποτελεσματικό εμβόλιο, που θα λύσει δραστικότερα και μονιμότερα το ζήτημα με τη δημιουργία ανοσίας αγέλης, δηλαδή όταν η πλειονότητα των ατόμων της αγέλης θα έχει ανοσία έτσι ώστε ο ιός να μη βρίσκει ανοιχτούς διαδρόμους να φτάσει στα μη άνοσα μέλη.

 

lakis

 

Πού βρισκόμαστε σήμερα; Η καμπύλη έχει πάρει το δρόμο της επιπέδωσης, όπως φαίνεται και στο διάγραμμα που προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων. Μετράει το βαθμό μεταδοτικότητες με γνώμονα το διπλασιασμό των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων. Έχω επιλέξει την καμπύλη επτά χωρών. Της Νορβηγίας και της Δανίας (οι καμπύλες τους είναι ταυτόσημες), επειδή η πρώτη ήδη αίρει κάποια μέτρα (συγκεκριμένα ανοίγει τους βρεφονηπιακούς σταθμούς και τα δημοτικά σχολεία μέχρι την τετάρτη τάξη), ενώ η δεύτερη ετοιμάζεται, παρ’ όλο που και οι δύο είναι μακρύτερα απ’ ό,τι η Ελλάδα στον κρίσιμο άξονα διπλασιασμού των κρουσμάτων κάθε δέκα μέρες. Τη Γερμανία και την Ιταλία, που είναι δίπλα δίπλα, με τη Γερμανία να έχει τα ίδια επιβεβαιωμένα κρούσματα επειδή έκανε πιο μαζικά τεστ, τα οποία βρίσκονται στον άξονα διπλασιασμού κάθε 5 ημέρες, ενώ οι ΗΠΑ και η Τουρκία γύρω σ’ εκείνον των τριών ημερών.

Ένας άλλος δείκτης μέτρησης της μεταδοτικότητας είναι το R0. Δείχνει πόσους κολλάει ένα άτομο που έχει τον ιό σ’ έναν πληθυσμό δίχως ανοσία. Εξαρτάται από πόσες μέρες κρατάει η λοίμωξη σ’ ένα άτομο, από το δείκτη επαφής, δηλαδή τον συγχρωτισμό και τα μέτρα υγιεινής, καθώς και από τον τρόπο μετάδοσης – στη συγκεκριμένη περίπτωση, τον αέρα. Στο σημείο αυτό είναι κρίσιμο να σκεφτούμε ότι στον μόνο παράγοντα που μπορούμε να παρέμβουμε είναι ο συγχρωτισμός και τα μέτρα υγιεινής.

Ας κάνουμε την υπόθεση ότι η Ελλάδα αίρει το σύνολο των μέτρων, θα παραμείνει αυτή η χαμηλή μεταδοτικότητα; Αρκεί ότι έχουμε λίγα επιβεβαιωμένα κρούσματα, 2.114 προχθές; Φυσικά όχι, αφού δεν έχει ο πληθυσμός ανοσία και ο κορωνοϊός κυκλοφορεί ακόμη στη χώρα και στον κόσμο. Στην περίπτωση αυτή θ’ ακολουθήσει εκθετική διασπορά, που σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα θα πάρει μεγάλες διαστάσεις, οι οποίες θα μπορούν να καταγραφούν όταν θα είναι αργά. Μήπως βοηθήσει ο καιρός; Μπορεί ναι, μπορεί και όχι. Επιτρέπεται να ληφθεί ένα τέτοιο ρίσκο; Ν’ αφήσουμε δηλαδή τα πράγματα να εξελιχθούν, όπως έχουν υποστηρίξει κάποιοι, και ό,τι θέλει ας γίνει, αφού ο ιός είναι θανατηφόρος κυρίως στους ηλικιωμένους; Το τίμημα θα είναι ίσο ή και πολύ μεγαλύτερο από αυτό που πλήρωσαν η Ισπανία και η Ιταλία και μάλλον αλυσιτελές. Καθώς αυτές οι δύο χώρες δεν απέκτησαν ανοσία αγέλης, παρά το τίμημα, καθώς ακόμη κι αν θεωρήσουμε ότι η σχέση πραγματικών κρουσμάτων προς τα επιβεβαιωμένα είναι η μεγαλύτερη πιθανολογούμενη, ήτοι 100 προς 1, μόνο το ένα τέταρτο του πληθυσμού θα έχει ανοσοποιηθεί, ποσοστό ανεπαρκές για να σηκωθεί τείχος ανοσίας.

Ώς πότε όμως μπορούμε να κρατάμε τα μέτρα δίχως να χρεοκοπήσουμε ως κράτος, επιχειρήσεις, νοικοκυριά; Μήπως αυτός ο κίνδυνος ξεπεράσει τον κίνδυνο του κορωνοϊού; Μήπως βρισκόμαστε σε αδιέξοδο;

Σκέφτομαι ότι τα μέτρα με τα οποία ζούμε εδώ κι ένα μήνα είχαν πολύτιμο παιδευτικό χαρακτήρα. Μάθαμε να κρατάμε τη φυσική και την κοινωνική απόσταση, καθώς και τους κανόνες της σχολαστικής υγιεινής. Αν προστεθεί η ορθή χρήση προφυλακτικών μέσων (μάσκες, γάντια, απολυμάνσεις, κ.λπ.) και διατηρηθεί η φυσική απόσταση για όλους και η κοινωνική απόσταση των ηλικιωμένων που ούτως ή άλλως δεν είναι οικονομικά ενεργός πληθυσμός, σε συνδυασμό με επιπλέον εκμεταλλεύσιμα συμπεράσματα των αρχών από ποιοτικά στοιχεία στη μετάδοση στο πλοίο, στη δομή των μεταναστών και στις συνοικίες των Ρομά, και με τα τεστ εξακρίβωσης ανοσίας, ίσως υπάρχει χαραμάδα για να βγούμε από το αδιέξοδο με στοχευμένη, κατάλληλη και σταδιακή αίρεση των μέτρων.

Νομίζω ότι είναι φανερό ότι οι αρχές ήδη προετοιμάζονται γι’ αυτή την εξέλιξη. Η λεπτομερής ακριβής και ισότιμη για όλους θέσπιση, η υλοποίηση και ο έλεγχος των νέων κανόνων θα διατηρήσει το αίσθημα βεβαιότητας των πολιτών, με συνέπεια την αποδοχή και την αυτοπειθαρχία. Προς το παρόν αναμένουμε, μένοντας στο σπίτι.

Λάκης Δόλγερας

Συγγραφέας. Βιβλία του: τα διηγήματα Ξεχασμένες Ιστορίες (2006) και τα μυθιστορήματα Μια σκοτεινή υπόθεση (2010), Η δεύτερη συνάντηση της Ελεωνόρας και του Νίκου (2012), Νικητές και νικημένοι (2013), Νεκρός στον ήλιο του Ιουλίου (2015)

 

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:
Παράπλευροι κίνδυνοι Οι κίνδυνοι της επιτυχίας

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά