Δευτέρα, 23 Μαρτίου 2020

«Θα μείνω σπίτι»

Γράφτηκε από τον  Δημοσιεύθηκε στο Ημερολόγιο πανδημίας web only

VIΙ. 23/3/2020. Ας συμφιλιωθούμε με την παραμονή στο σπίτι κάνοντας ελεύθερα ό,τι μας αρέσει. Αυτό προκύπτει από τη συνομιλία μας με τον Μίλτο Λειβαδίτη, ομότιμο καθηγητή Κοινωνικής Ψυχιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης που ακολουθεί.

 Η υποχρεωτική παραμονή στο σπίτι για ένα σχετικά μεγάλο διάστημα αποτελεί σίγουρα, μεταξύ άλλων, και σημαντικό ψυχολογικό πρόβλημα. Υπάρχουν άραγε τεχνικές που μπορούμε να εφαρμόσουμε για να τα καταφέρουμε; Απευθύνθηκα στον φίλο Μίλτο Λειβαδίτη, ομότιμο καθηγητή Κοινωνικής Ψυχιατρικής, για να συζητήσουμε το θέμα αυτό (η συζήτηση, στον ενικό επειδή είμαστε καλοί φίλοι, έγινε από την αναγκαία κοινωνική απόσταση, δηλαδή από το σπίτι του καθενός).

 

Λάκης Δόλγερας: Αγαπητέ Μίλτο, παρουσιάζεται μια δύσκολη από ψυχολογική πλευρά άσκηση για όλους μας, η σταθερή τήρηση του κανόνα «μένω σπίτι» για απροσδιόριστο χρόνο. Δυσκολία που ισχύει ακόμη και σε ανθρώπους που έχουν πεισθεί και κατανοούν την σημασία του μέτρου. Έχει η ψυχιατρική μελετήσει αντίστοιχες καταστάσεις και πού μπορούν να οδηγήσουν;

Μίλτος Λειβαδίτης: Η πλήρης ή/και η μεγάλη απομόνωση μπορεί να είναι βλαπτική ιδίως για ηλικιωμένους, άτομα που ζουν μόνα ή υπό δυσμενείς συνθήκες οίκησης και όσους εμφανίζουν ήδη κάποια ψυχιατρική διαταραχή. Διανοητική σύγχυση, αγχώδεις αντιδράσεις, ψυχωσικές εκδηλώσεις και σε βάθος χρόνου αντιδράσεις αποθάρρυνσης και κατάθλιψης, καθώς και υποτροπή προϋπάρχουσας διαταραχής είναι πιθανές εκδηλώσεις. Ευτυχώς, στην κοινωνία μας, στις πλείστες περιπτώσεις υπάρχουν σημαντικά περιθώρια περιορισμού της απομόνωσης.

 

Κατανοητά όλα αυτά, αλλά δεδομένης της αναγκαιότητας να πειθαρχήσουμε όλοι στις υποδείξεις, ώστε να προστατευτούμε και να προστατεύσουμε τους άλλους, νομίζεις ότι μπορείς να προσφέρεις κάποιες τεχνικές ή διαδικασίες στις οποίες θα μπορούσε να καταφύγει ο πληθυσμός (νέοι /ηλικιωμένοι, άνδρες /γυναίκες, ασθενείς/υγιείς κ.λπ.), ώστε να βοηθηθούν στις ψυχολογικές πιέσεις που θα προκληθούν;

Δεν χρειάζεται κανείς να είναι ειδικός για να καταλαβαίνει ότι το αντίδοτο στην απομόνωση είναι η επικοινωνία. Το τηλέφωνο, ακόμα και μια «καλημέρα», από μακριά, είναι πολύτιμα. Αντίδοτο είναι και η οργάνωση του χρόνου της σπιτικής ζωής και η ενασχόληση με ό,τι μας άρεσε.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται ώστε να μη διακόψουν οι χρόνιοι ασθενείς την αγωγή που λαμβάνουν.

Επίσης, αν στο σπίτι υπάρχουν ανήλικοι, είναι προφανές ότι πρέπει να αποφεύγεται η ένταση και ο πανικός, αλλά και να μη χαλαρώνει η απαραίτητη πειθαρχία.

 

Είπες να κάναμε ό,τι μας άρεσε. Νομίζω ότι σε πολλούς από μας αρέσει η τηλεφωνική κοινωνική κριτική ή, να το πούμε ως αυτό που είναι, το κουτσομπολιό. Μήπως όμως απαιτούνται πιο πνευματικά ενδιαφέροντα: μουσική, διάβασμα, ζωγραφική; Και τι ρόλο μπορεί να παίξουν το ίντερνετ, τα κοινωνικά δίκτυα, η τηλεόραση, το μαγείρεμα, οι τακτοποιήσεις στο σπίτι, στην βιβλιοθήκη, στα πατάρια, στην αυλή; Υπάρχει κάποια διαβάθμιση στην αποτελεσματικότητά τους; Έχεις κάποιο σχόλιο;

Κατά τη γνώμη μου η κύρια διαβάθμιση είναι η ακόλουθη: Κάνουμε αυτό που μας αρέσει περισσότερο και (ιδίως) χωρίς ενοχές.

 

Οι κρυφοί έρωτες και η κρυφή ζωή λειτουργεί μάλλον ως πρόσθετο βάρος στο «μένω σπίτι». Υπάρχει κάτι που ν’ ανακουφίζει αυτούς τους ανθρώπους ώστε ν’ αντέξουν;

Για τους κρυφούς έρωτες (όσον αφορά τους κυνικούς) ξέρω τρόπους ανακούφισης, αλλά δεν τους λέω γιατί νομίζω τους ξέρουν όλοι. Οι πλέον ρομαντικοί ας παρηγορηθούν με το ρητό: «Ανάρια, ανάρια το φιλί έχει τη νοστιμάδα». Για όλες τις πτυχές της «μυστικής ζωής», μπορούμε να φανταζόμαστε τι θα κάνουμε όταν η άρτι κατακτηθείσα και απολεσθείσα κανονικότητα επανέλθει.

 

Ο χώρος έχει σημασία; Είναι πιο εύκολο στα χωριά απ’ ό,τι στις μεγάλες πόλεις;    

Κάθε χώρος έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Το χωριό φαίνεται ασφαλέστερο γιατί αποφεύγεται ο συγχρωτισμός με άγνωστα άτομα. Από την άλλη, αν εμφανιστεί έστω κι ένα κρούσμα η πιθανότητα εξάπλωσής του στους κατοίκους είναι σημαντική Στο χωριό, για πολλούς, η απομόνωση μπορεί να είναι περισσότερο δυσβάσταχτη, η παροχή βοήθειας δυσκολότερη. Νομίζω ότι το καλύτερο είναι να αποφεύγονται οι μετακινήσεις από την πόλη στην ύπαιθρο και αντιστρόφως.

 

Θα ήθελες να προσθέσεις κάτι ή να στείλεις ένα μήνυμα σ’ αυτούς που δυσκολεύονται να μείνουν σπίτι;

«Τρώγε το φαΐ σου, αγάπα το κελί σου, διάβαζε πολύ», όπως (μου θύμισε κάποια προχθές) έλεγαν οι παλιοί κομμουνιστές. Επίσης, όπως προείπα, να φροντίζουμε οι ασθενείς οικείοι μας να λαμβάνουν την αγωγή τους.

 

 

 

ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΙΛΤΟΥ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗ

Ο νους μέσα στον κόσμο - Ο κόσμος μέσα στον νου, Παρισιάνου Α.Ε., 2019

Νόηση και λογικότητα, Παρισιάνου Α.Ε., 2016

Πολιτισμός και ψυχιατρική, Παπαζήση, 2003

Ψυχιατρική και δίκαιο, Παπαζήση, 1994

Λάκης Δόλγερας

Συγγραφέας. Βιβλία του: τα διηγήματα Ξεχασμένες Ιστορίες (2006) και τα μυθιστορήματα Μια σκοτεινή υπόθεση (2010), Η δεύτερη συνάντηση της Ελεωνόρας και του Νίκου (2012), Νικητές και νικημένοι (2013), Νεκρός στον ήλιο του Ιουλίου (2015)

 

Προσθηκη σχολιου

Τα πεδία με * είναι υποχρεωτικά