Παρεμβάσεις

Οι ηγέτες, οι εκδότες και η καραμέλα της διαπλοκής

Η έννοια της διαπλοκής υπήρξε από την αρχή ρευστή και μεταλλασσόμενη. Οι κατήγοροι έχουν γίνει κατ’ επανάληψιν κατηγορούμενοι – και τούμπαλιν. Έχει χρησιμοποιηθεί άλλωστε από πολλούς και για πολλούς σκοπούς: πολιτικούς και επιχειρηματικούς. Μια κατηγορία πασπαρτού, η οποία ωστόσο διαχρονικά έχει  αποδειχθεί  εξαιρετικά αποτελεσματική. (Αναδημοσίευση από το Books' Journal 64, Μάρτιος 2016).

Πριν 70 χρόνια. Το ειρηνικό 1946

Αναμφίβολα, το 1946 ήταν μία κρίσιμη και καθοριστική χρονιά για την Ελλάδα. Οι εμφύλιες συγκρούσεις της περιόδου 1943-44, με αποκορύφωμα τα Δεκεμβριανά, είχαν αφήσει ανεξίτηλη τη σφραγίδα τους στις συνειδήσεις και στις συμπεριφορές. Η συμφωνία της Βάρκιζας (12 Φεβρουαρίου 1945) ήταν μία μάταιη απόπειρα μηδενισμού του κοντέρ της Ιστορίας και επανεκκίνησης εκ του μηδενός. Ως γνωστόν, όμως, φραγή μνήμης δεν υπάρχει, και η αφετηρία μίας ιστορικής περιόδου υπάρχει ως τέτοια μόνο μεθοδολογικά. Στην πραγματικότητα, τα μίση, τα πάθη, οι έχθρες και οι έριδες που έρχονται από το παρελθόν, υπάρχουν, λειτουργούν και διαμορφώνουν τις πολιτικές και τις συνειδήσεις.

Πέντε λαϊκιστικοί μύθοι για τη λογοτεχνική κριτική

Είναι πολύ δύσκολο, σχεδόν αδύνατο, να μιλήσουμε για τον λαϊκισμό στη λογοτεχνία χωρίς να υπενθυμίσουμε τις τύχες της εννοιολόγησής του στο πεδίο της πολιτικής επιστήμης και της πολιτικής θεωρίας: πεδίο όπου παρουσιάζεται υπερβολικά διευρυμένος, έχοντας αποκτήσει ήδη μια δυσλειτουργική πολυσημία.[1]

Η ανηθικότητα των ηθικολόγων

Η άνοδος του Αλέξη Τσίπρα και της ηγετικής ομάδας που βρίσκεται γύρω του  στην εξουσία στηρίχτηκε σε μια καλοσχεδιασμένη ηθικολογική διαίρεση. Ακόμη και οι πιστοί οπαδοί τους δεν τους προτιμούσαν για τις επεξεργασμένες θέσεις και τις λύσεις που πρότειναν. Το δυνατό χαρτί τους ήταν η ταύτιση των αντιπάλων τους με το κακό και  των εαυτών τους με το καλό. Η δύναμη του λόγου του ηγέτη εμφανιζόταν σαν ικανή να ανατρέψει την οικονομική πραγματικότητα και τους διεθνείς συσχετισμούς. Η ηθικολογική διαίρεση αποτέλεσε το έδαφος για να αναπτυχθεί μια πρωτοφανής επιθετικότητα –με λόγια και πράξεις– που αντλούσε τη νομιμοποίησή της από «την επίκληση του δίκιου» και της αυθεντικής έκφρασης των συμφερόντων του λαού. Το σύνθημα «ή εμείς ή αυτοί» συμπύκνωνε τη διαίρεση που στο μεταξύ  είχαν καταφέρει να επιβάλουν σε μεγάλο μέρος των πολιτών.