Παρεμβάσεις

Η ενοχή του Κάρατζιτς και η συλλογική μας αθωότητα

Στις 24 Μαρτίου 2016, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) έκρινε τον πρώτο ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας Ράντοβαν Κάρατζιτς ένοχο για μία κατηγορία για γενοκτονία (στη Σρεμπρένιτσα) και εννέα ακόμη κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου, στην Γιουγκοσλαβία των ετών 1991-1995. Μετά τις δίκες της Νυρεμβέργης, ο Κάρατζιτς είναι πλέον ο πιο υψηλόβαθμος πολιτικός που καταδικάζεται για γενοκτονία από διεθνές δικαστήριο στην Ευρώπη, και μάλιστα σε έναν πόλεμο που στοίχισε 130.000 ζωές, δημιούργησε πάνω από 3.000.000 πρόσφυγες και κατέστρεψε τις ζωές δεκάδων χιλιάδων βιασμένων γυναικών. Η καταδίκη αυτή σηματοδοτεί το τελευταίο κεφάλαιο σε τρεις αλληλοσυνδεόμενες ιστορίες Ύβρεως και Νέμεσης, στην Ευρώπη του «Ποτέ ξανά», και μάλιστα στο γύρισμα της χιλιετίας. Αναδημοσίευση από το Books' Journal 66, Μάιος 2016, με αφορμή όσα συνέβησαν στο γήπεδο Καραϊσκάκη, κατά τη διάρκεια του αγώνα Ελλάδας - Βοσνίας, όπου μεταξύ άλλων αναρτήθηκε πανώ με τα συνθηματα του σερβικού εθνικισμού κατά της Σρεμπρένιτσα, παρουσία του έλληνα πρωθυπουργού. 

Η συνωμοσιολογία στη διάρκεια της Ιστορίας

Η οικουμενική ιστορία είναι γεμάτη από πραγματικές, επιτυχημένες ή αποτυχημένες, συνωμοσίες. Η ιστορία των πραγματικών συνωμοσιών είναι αδιαίρετη της πολιτικής ιστορίας.  Αλλά η οικουμενική ιστορία είναι γεμάτη και από φανταστικές συνωμοσίες, που είναι αντικείμενα συλλογικών πίστεων. Πρόγευση από ένα εκτενές δοκίμιο που δημοσιεύεται στη χάρτινη έκδοση του Books' Journal, τεύχος 67, που κυκλοφορεί σε βιβλιοπωλεία και περίπτερα, σε ολόκληρη την Ελλάδα. 

Οι ηγέτες, οι εκδότες και η καραμέλα της διαπλοκής

Η έννοια της διαπλοκής υπήρξε από την αρχή ρευστή και μεταλλασσόμενη. Οι κατήγοροι έχουν γίνει κατ’ επανάληψιν κατηγορούμενοι – και τούμπαλιν. Έχει χρησιμοποιηθεί άλλωστε από πολλούς και για πολλούς σκοπούς: πολιτικούς και επιχειρηματικούς. Μια κατηγορία πασπαρτού, η οποία ωστόσο διαχρονικά έχει  αποδειχθεί  εξαιρετικά αποτελεσματική. (Αναδημοσίευση από το Books' Journal 64, Μάρτιος 2016).

Πριν 70 χρόνια. Το ειρηνικό 1946

Αναμφίβολα, το 1946 ήταν μία κρίσιμη και καθοριστική χρονιά για την Ελλάδα. Οι εμφύλιες συγκρούσεις της περιόδου 1943-44, με αποκορύφωμα τα Δεκεμβριανά, είχαν αφήσει ανεξίτηλη τη σφραγίδα τους στις συνειδήσεις και στις συμπεριφορές. Η συμφωνία της Βάρκιζας (12 Φεβρουαρίου 1945) ήταν μία μάταιη απόπειρα μηδενισμού του κοντέρ της Ιστορίας και επανεκκίνησης εκ του μηδενός. Ως γνωστόν, όμως, φραγή μνήμης δεν υπάρχει, και η αφετηρία μίας ιστορικής περιόδου υπάρχει ως τέτοια μόνο μεθοδολογικά. Στην πραγματικότητα, τα μίση, τα πάθη, οι έχθρες και οι έριδες που έρχονται από το παρελθόν, υπάρχουν, λειτουργούν και διαμορφώνουν τις πολιτικές και τις συνειδήσεις.